Anadolu sahası menâkıbnâmelerinde ışık kültü
The cult of light in the Anatolian manaqibnamas
- Tez No: 1005721
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE AYCAN AYDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Beykent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tarih öncesi dönemden beri insanlık kendini güvende hissetmek ve bir varlığa bağlılık gösterme bilinciyle çeşitli inanç sistemleri türetmiştir. İslamiyet'in yaygınlaşmasıyla bu inanç sisteminde tarikatlar ortaya çıkmış ve bu tarikatların liderlerinde var olan tabiatüstü olaylar ve kerametler ortaya çıkmıştır. Şeyhlerin kerametleri birer menkıbe oluşturmuş, menkıbeler ise bir bütün haline getirilip menâkıbnamelere dönüşmüştür. Halk, tabiatüstü varlıkların lütuflarından yararlanmak ve onlarla uyum içerisinde yaşamak için kendilerine kült adında bir hayat görüşü oluşturmuşlardır. Bu çalışmada, içerisinde ışık kültü barındıran bazı menâkıbnâmeler esas alınmış, tasavvuf geleneğine göre incelenmiş ve ışık kültünün sembolize ettiği kerametler tespit edilmiştir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın Anadolu Sahası Menâkıbnâme Geleneği isimli ilk bölümünde menâkıbnâme geleneği ve buna bağlı kavramlar hakkında bilgi verilmiştir. Türk Kültüründe Işık Kültü adlı ikinci bölümde ise kültler hakkında tanım yapılmış, oluşum ve teşekkülü hakkında bilgi verilmiştir. Anadolu Sahası Menakıbnamelerinde Işık Kültü adlı üçüncü bölümde; tanımı yapılan ışık kültü seçili menâkıbnâmelerde örneklerle ele alınmıştır. Dolayısıyla ışık kültünün menâkıbnâmelere hangi ölçüde yansıdığını tespit etmek amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Throughout history, humanity has developed various belief systems driven by the need for security and the consciousness of devotion to a higher power. With the spread of Islam, Sufi orders (tariqas) emerged within this framework, bringing to the fore the supernatural phenomena and miracles (karamat) attributed to their leaders. The miracles of these sheikhs formed hagiographic narratives (manqaba), which were eventually compiled into hagiographies known as manaqibnama. To benefit from the blessings of supernatural entities and to live in harmony with them, the public developed a worldview centered around the concept of“cult.”This study examines selected manaqibnamas containing the“cult of light”through the lens of Sufi tradition and identifies the miracles symbolized by this cult. The research consists of three main sections. The first section, titled“The Tradition of Manaqibnama in the Anatolian Field,”provides information on the hagiographic tradition and its related concepts. The second section,“The Cult of Light in Turkish Culture,”defines the concept of cults and explores their formation and development. In the third section,“The Cult of Light in the Anatolian Manaqibnamas,”the previously defined cult of light is analyzed through specific examples within selected texts. Consequently, this study aims to determine the extent to which the cult of light is reflected in manaqibnamas.
Benzer Tezler
- Menâkıbnâmelere göre Anadolu Selçuklu Devleti
The state of Anatolian Seljuk accordinğ to lengends
CÜNEYT YAZICI
- Anadolu sahası eski Türk edebiyatında müfredler
Başlık çevirisi yok
PERVANE ABDULHALİGOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKERİM ABDULKADİROĞLU
- Anadolu sahası Türk halk hikayelerinde kadın
Woman in the Turkish folktales in Anatolian region
HATİCE TOMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Halk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK ÇOLAK
- Anadolu sahası Türk halk hikayelerinde çocuk
Child in Anatolian Turkish folk stories
GÜLNUR İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Türk Dili ve EdebiyatıNiğde ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK ÇOLAK