Çocukluk çağı travmalarının dissosiyatif belirtiler ve borderline kişilik özellikleri üzerindeki etkileri
Effects of childhood trauma on dissociative symptoms and borderline personality features
- Tez No: 1005733
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER BAHAYİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Dissosyatif kişilik bozuklukları, Sınır kişilik örgütlenmesi, Sınırda kişilik bozukluğu, Çocukluk çağı travmaları, Dissociative identity disorder, Borderline personality organization, Borderline personality disorder, Childhood traumas
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma toplum genelinde önemli bir yaygınlığı bulunan çocukluk çağı travmalarının insanların yaşam sürecindeki olumsuz yansımaları üzerinde durmuştur. Çocukluk çağı travmalarının hem dissosiyatif belirtiler hem de sınır (borderline) kişilik özellikleri üzerindeki etkilerini birlikte araştırmış ve bununla birlikte yetişkinlik dönemindeki potansiyel etkileri tespit ederek, etki düzeyini azaltmak amacıyla gelecekte yapılacak çalışmalara da dayanak olmayı amaçlamıştır. Buradan hareketle araştırmada bir değişkenin diğer değişkenler üzerindeki ilişkisini ve yordama düzeyini belirlemeye ve bu ilişkinin yönünü ortaya koymaya odaklanan bir yaklaşım olan ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada çocukluk çağı travmalarının, bireylerde borderline kişilik özellikleri ve dissosiyatif belirtiler ile ilişkili olup olmadığı incelenmiştir. Bu kapsamda bağımsız değişken olarak çocukluk çağı travmaları, bağımlı değişkenler olarak ise borderline kişilik özellikleri ve dissosiyatif belirtiler ele alınmıştır. Araştırma örneklemi 222'si kadın, 297'si erkek olmak üzere toplamda 519 gönüllü katılımcıdan oluşturulmuştur. Katılımcılardan dissosiyatif yaşantılar ölçeği (DES) borderline kişilik anketi (BPQ) ve çocukluk çağı travmaları ölçeği (ÇÇTÖ-28) ölçme araçları yardımıyla veriler toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanan travmatik olayların bireyleri daha yüksek risk altına soktuğu, ihmal ve istismar türlerinin bireyin yaşam sürecinde borderline kişilik özellikleri üzerinde ve dissosiyatif belirtilerin gelişiminde etkili olabileceği görülmüş, özellikle de duygu düzenlemede zorlanma, terk edilme korkusu ve dürtüsel davranışlarla dikkat çekici düzeyde bağlantılı oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca sosyodemografik veriler değerlendirilerek, çocukluk çağı travmalarının erkeklerde kendilik imgesi ve duygusal kararsızlık, kadınlarda da ilişkiler üzerinde etkili olsa da genel çerçevede dissosiyatif belirtiler üzerinde cinsiyetler arası önemli bir etkisi oluşturmadığı, sosyoekonomik durumun düşük seviyede olmasının dissosiyatif yaşantılar açısından daha yüksek risk oluşturduğu ve yaş arttıkça hem dissosiyatif süreçlerin hem de borderline kişilik özelliklerinin artış gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study focused on the negative impacts of childhood trauma, which is significantly prevalent throughout society, on people's lives. It explored the effects of childhood trauma on both dissociative symptoms and borderline personality features, and aimed to identify potential effects in adulthood and provide a basis for future studies aimed at reducing their impact. Therefore, the study employed a relational research model, an approach that focuses on determining the impact of one variable on another and revealing the direction of this effect. The study examined whether childhood traumas predicted borderline personality features and dissociative symptoms in individuals. In this context, childhood traumas were considered the independent variable, and borderline personality features and dissociative symptoms were considered the dependent variables. The study sample consisted of 519 volunteer participants: 222 women and 297 men. Data were collected from participants using the Dissociative Experiences Questionnaire (DES), Borderline Personality Questionnaire (BPQ), and Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-28). Findings indicated that children and adolescents are at greater risk when faced with traumatic events. Types of neglect and abuse can influence borderline personality features and the development of dissociative symptoms throughout an individual's lifespan. They were particularly significantly linked to difficulties with emotion regulation, fear of abandonment, and impulsive behavior. Furthermore, sociodemographic data were evaluated, indicating that while childhood traumas impacted self-image and emotional instability in men and relationships in women, they did not generally have a significant gender effect on dissociative symptoms. Lower socioeconomic status confers a higher risk for dissociative symptoms. Both borderline personality features (e.g., fear of abandonment) and dissociative symptoms (e.g., suicidal ideation) increase with age.
Benzer Tezler
- Travma kökenli dissosiyatif bozukluk vakalarının ailelerinde çocukluk çağı travmalarının sıklığı
Başlık çevirisi yok
ERDİNÇ ÖZTÜRK
- Borderline kişilik bozukluğu tanısı alan hastalardaki psikotik semptomların çocukluk çağı travmaları ve dissosiyatif semptomlar ile ilişkisinin incelenmesi
The investigation of how psychotic symptoms in patients with borderline personality disorder are related to childhood trauma and dissociative symptoms
SELİN LAÇİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN BELLİ
- Madde kullanım bozukluğu olan yatarak tedavi gören erkek ve kadın ergenlerde sosyodemografik, klinik özelliklerin, travmatik yaşantı öyküsü ve travma ile ilişkili psikopatolojilerin tedaviyi tamamlama üzerine olan etkileri
The effects of sociodemographic and clinical characteristics, childhood trauma and trauma-related psychopathologies on retention of inpatient substance abuse treatment
DENİZ YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZHAN YALÇIN
- Psikoz, çocukluk çağı travması ve dissosiyasyon: Yeni bir klinik antite olarak dissosiyatif psikoz
Psychosis, childhood trauma and dissociation: Dissociative psychosis as a new clinical entity
SEVDA BURAK ERGÜL
Doktora
Türkçe
2025
Psikiyatriİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT BAŞAR SEMİZ
- Borderline kişilik bozukluğu tanılı hastalarda çocukluk çağı travmaları ve dissosiyatif semptomların otobiyografik hafıza ile ilişkisi
The relationship of childhood-age traumas and dissociative symptoms with autobiographic memory in patients diagnosised with borderline personality disorder
BEHİCE ÖNALOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN BELLİ