Soğuk Savaş Atlantik düzeninde ittifak içi çatışmanın mantığı: Uyumun gölgesinde rekabet
The logic of intra-alliance conflict in the Cold War Atlantic order: Rivalry in the shadow of cohesion
- Tez No: 1005811
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YILDIRIM TURAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Soğuk Savaş dönemi boyunca Atlantik İttifakı içinde ortaya çıkan ittifak içi çatışma dinamiklerini incelemektedir. İttifaklarla ilgili çalışmalar uzun süre boyunca daha çok ittifakların nasıl kurulduğuna, dış tehditlere karşı ne işe yaradıklarına ve nasıl sürdürüldüklerine odaklanmıştır. Bu süreçte, müttefikler arasındaki anlaşmazlıklar genellikle kuramsal açıdan ikinci planda ve daha az önemli konular olarak ele alınmıştır. Dolayısıyla bu çalışma, ortak bir tehdit algısı etrafında kurulan ittifaklarda, bazı müttefiklerin neden ve hangi durumlarda ittifak liderinin tercihlerine uymayan davranışlar gösterebildiğini incelemektedir. Tez, ittifak içi çatışmayı tekil nedenlere indirgemek yerine, çok katmanlı bir nedensel çerçeve içinde değerlendirmektedir. Uluslararası sistemin yapısı, ülkelerin öncelik verdiği çıkarlar, güç ve kapasite farkları, bölgesel rekabetler, geçmişten gelen düşmanlıklar ve liderlerin tercihleri; ittifak içindeki farklı davranışları birlikte şekillendiren başlıca etkenler olarak ele alınmaktadır. Bu yaklaşım, ittifak içindeki gerilimlerin sadece dış tehdit algısındaki değişimlerle açıklanamayacağını; aksine, farklı düzeylerde etkili olan faktörlerin özel birleşimlerinden doğan nedenleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ampirik analiz, Soğuk Savaş dönemindeki Atlantik İttifakı'ndaki tüm uyuşmazlıkları tek tek anlatmak yerine, ittifakın iç dengelerini sorgulamaya imkân veren kritik dönüm noktalarına odaklanacak şekilde kurgulanmıştır. Çalışma, çoklu vaka analizi yöntemini kullanmakta ve tarihsel süreç izleme yaklaşımıyla farklı örneklerde benzer çatışma biçimlerinin hangi koşullarda ortaya çıktığını incelemektedir. Bu çerçevede tez, ittifak içi çatışmayı istisnai bir durum olarak değil, ittifak siyasetinin işleyişini ve stratejik uyum kapasitesini etkileyen yapısal bir unsur olarak ele alan bütüncül bir bakış açısı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the intra-alliance conflict dynamics that emerged within the Atlantic Alliance during the Cold War period. Studies of alliances have long focused on how they form, the roles they play in countering external threats, and how they are maintained. During this process, disagreements among allies have generally been considered secondary in theoretical terms and less significant. Therefore, this study investigates why and under what circumstances some allies in alliances, built around a common threat perception, may exhibit behaviours that do not align with the preferences of the alliance leader. Instead of attributing intra-alliance conflict to a single cause, the dissertation assesses it within a multilayered causal framework. The international system's structure, the interests prioritized by states, differences in power and capabilities, regional rivalries, historical hostilities, and leaders' preferences are seen as the main factors that collectively shape various patterns of behaviour within the alliance. This approach aims to show that tensions within alliances cannot be explained solely by changes in perceptions of external threats; rather, it seeks to uncover the causes that emerge from specific combinations of factors operating at different levels. The empirical analysis is designed to focus on critical turning points that allow questioning the internal balances of the alliance, rather than providing a comprehensive account of all disputes within the Atlantic Alliance during the Cold War. The study employs a multiple-case study method and, through a historical process-tracing approach, examines the conditions under which similar forms of conflict emerged across cases. In this framework, the thesis offers a holistic perspective that treats intra-alliance conflict not as an exceptional condition but as a structural element that affects the functioning of alliance politics and the capacity for strategic cohesion.
Benzer Tezler
- NATO's future: Topics of mission preservation and power of decision making
NATO'nun geleceği: Görevin sürmesi ve karar verme gücü
HASLET GEMİCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Uluslararası İlişkilerBahçeşehir ÜniversitesiKüresel İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL BURAK KÜNTAY
- İngiliz arşiv belgelerine göre Türk-İngiliz ilişkileri (1945-1960)
Anglo-Turkish relations in the light of British archive documents (1945-1960)
İLKER CENDER
Doktora
Türkçe
2020
Uluslararası İlişkilerOndokuz Mayıs ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN KOCAOĞLU
- İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliklerinin Kuzey Avrupa ile Arktika'nın uluslararası hukuktaki statülerine etkileri.
The impact of Sweden and Finland's membership in NATO on the Status of the Arctic Region in International Law.
SELAMİ YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Uluslararası İlişkilerUfuk ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL ELİF ÖZDİLEK
- Old allies facing new threats: The Transatlantic relations within the framework of NATO
Yeni tehditlerle yüzyüze eski müttefikler: NATO çerçevesinde Transatlantik ilişkileri
ÇELEN ÇELİK
Yüksek Lisans
İngilizce
2007
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AYŞEGÜL KİBAROĞLU
- NATO ve Türkiye'nin dış politikasına etkileri (1949-1974)
NATO and its effects On Turkey's foreign policy (1949-1974)
ÇAĞDAŞ YÜKSEL