Kütle kaybeden ve kazanan yıldızların asterosismik analizi
Asteroseismic analysis of stars losing and gaining mass
- Tez No: 1005810
- Danışmanlar: PROF. DR. MUTLU YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Astronomi ve Uzay Bilimleri, Astronomy and Space Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Astrofizik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kırmızı devlerin evrimleri sırasında ne kadar kütle kaybettikleri, başlangıç kütlelerinin ne olduğu ve kütle kazanmanın gözlemsel olarak ayırt edilip edilemeyeceği hala belirsizliğini korumaktadır. Bu tez kapsamında, kırmızı dev yıldızlarda kütle kaybı ve kütle kazanmanın yıldızın iç yapısı ve asterosismik özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. APOKASC-2 kataloğundan seçilen altı küçük kütleli ve düşük metal bolluğuna sahip yıldızın analizi, bu yıldızların kırmızı dev kolunda (RGB) ilk yükseliş aşamasında olamayacağını göstermiştir. Bu yıldızlardan ikisi kırmızı budak (RC) bölgesindedir. RC yıldızlarının iç yapı modelleri asterosismik parametreler (titreşim frekansları arasındaki büyük ayrılma ∆ν ve karma kipler arasında periyot ayrılması ∆Π1) ve etkin sıcaklık (Teff) kullanılarak oluşturulmuştur. RC evresinde olan yıldızlar için ilk defa iç yapı modelleri bu tez kapsamında elde edilmiştir. RC yıldızları üzerine yapılan analizler sonucunda mini helyum parlaması sırasında ∆Π1'in 300 saniyelerden 70 saniyelere indiği tespit edilmiştir. Bu durum özekte kararlı helyum yakma evresine geçmeye hazırlanan bir yıldızın RGB'de tespit edilmesine neden olabilir. Diğer dört yıldız için kütle korunumlu modellerden elde edilen yaşların gökadamızın yaşından son derecede büyük olması, bu yıldızların RGB zirvesine ulaşıp kütle kaybı yaşadıktan sonra RC evresine doğru inişte olduklarına işaret etmektedir. Bu altı yıldız için kütle kaybı 0.13–0.26 M⊙ aralığındadır. Kırmızı dev yıldızlarda kütle kazanmanın iç yapı ve asterosismik parametreler üzerindeki etkilerini incelemek için farklı başlangıç parametrelerine sahip kütle kazanımlı iç yapı modelleri oluşturulmuştur. Model sonuçları, kütlesi M ≳ 1.8 M⊙ olan yıldızlarda kütle kazanımlı ve kütle korunumlu modeller arasında periyot ayrılması ∆Π1 açısından anlamlı farklar ortaya çıktığını göstermektedir. Daha küçük kütlelerde ise her iki senaryo benzer sismik izler üretmektedir. APOKASC-2 kataloğundan seçilen 22 kütle kazanan aday yıldız için kütle kazanımlı ve korunumlu modeller oluşturularak gözlem ve model verileri kıyaslanmıştır. Bu çalışma, kırmızı dev yıldızların evrimsel geçmişlerinin asterosismoloji yardımıyla kısıtlanabileceğini göstermektedir. MZ diyagramı ve ∆Π1, ∆ν gibi asterosismik parametreler kullanılarak kütle kaybı ve kütle kazanma süreçleri ayırt edilmiştir. Böylece yıldızların iç yapısını ve evrimsel geçmişini temsil eden uyumlu iç yapı modelleri elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The amount of mass lost by red giant stars during their evolution, their initial masses, and whether mass gain can be observationally distinguished remain open questions. In this thesis, the effects of mass loss and mass gain on the internal structure and asteroseismic properties of red giant stars are investigated. An analysis of six low-mass, low-metallicity stars selected from the APOKASC-2 catalogue shows that these stars cannot be in the first ascent of the red giant branch (RGB). Two of them are located in the red clump (RC) region. Internal structure models for the RC stars were constructed using asteroseismic parameters (namely the large frequency separation between oscillation modes ∆ν and the period spacing of mixed modes ∆Π1) together with the effective temperature (Teff). For stars in the RC phase, interior models are obtained for the first time within the scope of this thesis. The analysis reveals that during the mini helium flash, ∆Π1 temporarily decreases from about 300 s to approximately 70 s. This behavior implies that a star preparing to enter the phase of stable core helium burning may be detected on the RGB. For the remaining four stars, the ages inferred from mass-conserving models are significantly larger than the age of the Galaxy, indicating that these stars have reached the tip of the RGB, experienced mass loss, and are currently evolving downward toward the RC. For all six stars, the inferred mass loss lies in the range 0.13–0.26 M⊙. The effects of mass gain on the internal structure and asteroseismic parameters of red giant stars are also examined. Interior models, including mass gain, were constructed for different initial parameters. The results show that for stars with masses M ≳ 1.8 M⊙, significant differences in the period spacing ∆Π1 arise between mass-gaining and mass-conserving models. At lower masses, however, both evolutionary scenarios produce similar seismic signatures. For 22 candidate mass-gaining stars selected from the APOKASC-2 catalogue, observational data were compared with predictions from both mass-gaining and mass-conserving models. This study demonstrates that the evolutionary histories of red giant stars can be constrained using asteroseismology. By employing the MZ diagram together with asteroseismic parameters such as ∆Π1 and ∆ν, the processes of mass loss and mass gain can be distinguished. In this way, internal structure models that represent the internal properties and evolutionary histories of the stars have been constructed.
Benzer Tezler
- Obezite cerrahisi öncesi uygulanan düşük kalorili diyetin erken dönem komplikasyonlar ve ağırlık kaybı ile ilişkisinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evolution of relationship betweenlow-calorie diet which followed before obesity surgeryon EARLY complications and weight loss
GÖZDE NİHAN TAŞPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHENDE ESİN ŞEKER
- Packaging neoliberalism: Neopopulism and the case of the Justice and Development Party
Neo-liberalizmi pazarlamak: Neo-popülizm ve Adalet ve Kalkınma Partisi vakası
ALPER YAĞCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
Siyasal BilimlerBoğaziçi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
PROF. DR. MİNE EDER
- Denizli ili 12-18 yaş yetiştirme yurdu çocuklarının fiziksel ve ruhsal durumlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ERCÜMENT BEDİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1998
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıPamukkale ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Seçilmiş örten çift sistemlerin fotometrik ve tayfsal analizi
Photometric and spectroscopic analysis of selected eclipsing binary systems
ÖMRÜM HİLAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Astronomi ve Uzay BilimleriAkdeniz ÜniversitesiUzay Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCRAN BAKIŞ
- Fazla kilolu/obez çocuklarda ve adolesanlarda ağırlık değişiminin kardiyak fonksiyonlar ve pulmoner arter basıncı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of weight change on cardiac functions and pulmonary arterial pressure in overweight/obese children and adolescents
ŞEBNEM APAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET UÇAR
DR. MUHAMMED KARABULUT