Bireylerin sağlık okuryazarlık ve e-sağlık okuryazarlığı düzeyinin aile planlamasına yönelik tutumlarına etkisi
The effect of individuals' health literacy and e-health literacy levels on their attitudes towards family planning
- Tez No: 1005879
- Danışmanlar: DOÇ. DR. METİN YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Sağlık okuryazarlığı, E-Sağlık okuryazarlığı, Aile Planlaması, Üreme Sağlığı, Sağlık Tutumları, Health Literacy, eHealth Literacy, Family Planning, Reproductive Health, Health Attitudes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Araştırma sağlık okuryazarlığı ve e sağlık okuryazarlığının aile planlamasına etkisini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı – kesitsel olarak yapılmıştır. YÖNTEM: Tanımlayıcı-kesitsel tipte olan bu çalışma Temmuz 2024 – Ocak 2026 tarihleri arasında Türkiye'de yürütülmüştür. Çalışmanın analizinde R programlama dili 4.1.3, G*Power 3.1 ve SPSS-22 programı kullanılmıştır. BULGULAR: Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda kurulan modellerin anlamlı olduğu belirlenmiştir. Model 1'de sağlık okuryazarlığı, aile planlamasına yönelik tutumun %13.9'unu açıklamıştır (R²=0.139) ve sağlık okuryazarlığındaki artış tutum düzeyini anlamlı biçimde yükseltmiştir (t=7.919, p<0.001). Model 2'de e-sağlık okuryazarlığının eklenmesiyle açıklanan varyans %17.4'e yükselmiş (R²=0.174) ve hem sağlık okuryazarlığı (t=6.482, p<0.001) hem de e-sağlık okuryazarlığı (t=4.093, p<0.001) tutumu anlamlı şekilde artıran değişkenler olarak bulunmuştur. Çalışmamızda makine öğrenmesi yaklaşımıyla yapılan analizde shapley değerlerine göre en yüksek öneme sahip değişkenin Sağlık Okuryazarlığı olduğu görülmüştür. SONUÇ: 18 yaş ve üzeri bireylerde sağlık okuryazarlık ve e sağlık okuryazarlık düzeyi arttıkça aile planlamasına olan etkisi de pozitif yönde artmaktadır.
Özet (Çeviri)
PURPOSE: This study was conducted as a descriptive-cross-sectional study to evaluate the effect of health literacy and e-health literacy on family planning. METHOD: This descriptive cross-sectional study was conducted in Türkiye between July 2024 and January 2026. The R programming language 4.1.3, G*Power 3.1, and SPSS-22 software were used in the analysis of the study. FINDINGS: Hierarchical regression analysis determined that the established models were significant. In Model 1, health literacy explained 13.9% of the attitude toward family planning (R²=0.139), and an increase in health literacy significantly raised the attitude level (t=7.919, p<0.001). In Model 2, the addition of e-health literacy increased the explained variance to 17.4% (R²=0.174), and both health literacy (t=6.482, p<0.001) and e-health literacy (t=4.093, p<0.001) were found to be variables that significantly increased attitudes. In our study, the machine learning–based analysis showed that, according to Shapley values, health literacy was the variable with the highest importance. CONCLUSION: As health literacy and e-health literacy levels increase in individuals aged 18 and over, their effect on family planning also increases positively
Benzer Tezler
- Aile hekimliği'ne başvuran bireylerin e-sağlık okuryazarlığı ile siberkondri düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of e-health literacy and cyberchondria levels in individuals applying for family medicine
MUTLU MEVLÜT YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI ŞENSOY
- Hastaneye başvuran bireylerin e-nabız uygulaması kullanım özellikleri ve e-sağlık okuryazarlığı düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of e-nabiz application usage characteristics and e-health literacy levels of individuals applying to the hospital
SEDA KAHRAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA PEKGÖR
- Oral antidiyabetik kullanan tip 2 diyabetes mellitus hastalarında sağlık okuryazarlığı düzeyi ve olumsuz insülin tedavisi algısının diyabet prognozuna etkisi
Effects of the health literacy levels and insulin treatment perceptions of TYPE 2 diyabetes mellitus patients using oral antidiabetic on prognosis of diabetes mellitus
LÜTFULLAH AYANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL ÖZKAYA
- Acil servis yeşil alana başvuran hastaların sağlık okuryazarlığı ile birinci basamak sağlık hizmeti kullanımları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health literacy and primary health care service utilization of patients admitted to the emergency department green area
DENİZ ÇINAROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. MERYEM ÇAKIR
- 18 yaş üstü bireylerin internetten sağlık bilgisi arama davranışı, e- sağlık okuryazarlığı ve siberkondri durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of online health i̇nformation seeking behavior, e-health literacy and cyberchondria status of i̇ndividuals over the age of 18
MÜMÜNE MERVE FİDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ