Türkiye'de ticari olarak satılan bebek gıdalarının doğal ve yapay radyoaktivite içeriklerinin belirlenmesi ve radyolojik sağlık riskinin değerlendirilmesi
Determination of natural and artificial radioactivity contents of infant formulas sold commercially in türki̇ye and evaluation of radiological health risk
- Tez No: 1006029
- Danışmanlar: PROF. DR. ŞEREF TURHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bebeklik, fiziksel büyümenin yanı sıra bağışıklık, zihinsel ve bilişsel gelişmelerin en hızlı gerçekleştiği dönemdir. Bu dönemde doğru ve en uygun beslenme, bebeklerin sağlıklı, normal büyümesi ve gelişmesi için kritik öneme sahiptir. Bu dönemde edinilen sağlıklı beslenme, yaşam boyu sağlık üzerinde etkili olabilir. Anne sütü, fizyolojik gereksinimleri karşılayacak yeterli besin maddelerine sahip güvenli, doğal, sürdürülebilir en temel besin kaynağı olduğundan bebekler için doğru ve en uygun beslenme şeklidir. Bebek formülleri, emzirmenin mümkün olmadığı durumlarda bebekler veya yeni doğanlar (<1 yaş) ve emekleyen veya yeni yürümeye başlayan çocukların (1-3 yaş) beslenmesinde anne sütüne iyi bir alternatif olarak kabul edilir. Anne sütüne benzer şekilde üretilen bebek formülleri ve devam formülleri genellikle süt, çeşitli tahıllar, vitaminler, mineraller, bal ve kuru meyvelerden oluşur. Ancak çevre kirleticileri (tarımsal kimyasal kalıntıları) ve doğal toksinler nedeniyle, formüllerin kalitesi üretim, işleme, paketleme, depolama ve nakliye sırasında oluşabilecek olası kontaminasyon nedeniyle değişebilir. Bebekler, formüllerinden kaynaklanan bu kirleticilere karşı önemli ölçüde daha savunmasızdır. Bu durum, bebek formüllerinin güvenliği konusunda endişelere yol açmaktadır. Bu nedenle, bu kirleticileri doğru ve kesin bir şekilde belirlenmesi ve sürekli olarak izlenmesi çok önemlidir. Gıdaların doğal ve/veya antropojenik radyonüklit ile kontamine olması, zayıf bağışıklık sistemleri nedeniyle bebekler için her zaman ciddi bir sağlık tehdidi olmuştur. Besin zincirinde yoğunlaşan bu radyonüklitler, özellikle sindirim ve solunum yoluyla insan vücuduna girerek kanser ve diğer bazı hastalıkların gelişme riskini artırabilir. Bu çalışmada, ilk kez, Türkiye'de tüketilen ticari bebek formülü ve devam formülü örneklerindeki doğal (226Ra; 232Th ve 40K) ve antropojenik (137Cs) radyonüklitlerin içerikleri, yüksek saflıkta germanyum dedektörlü gama ışın spektroskopisi kullanılarak belirlendi ve bu formüllerin sindirilmesi sonucu oluşabilecek radyolojik sağlık riski değerlendirildi. Bebek formülü örneklerindeki radyonüklitlerin ortalama aktivite derişimleri; 2,8 Bq/kg (232Th); 2,6 Bq/kg (226Ra); 162,1 Bq/kg (40K) ve <0,5 Bq/kg (137Cs) olarak ölçüldü. Olası radyolojik sağlık riskini değerIendirmek için hesaplanan toplam yıllık etkin radyasyon dozunun, mortalite ve morbidite kanser riskinin ortalama değerleri, yeni doğanlar için 0,7 mSv/y; 2,8×10-6 ve 4,3 × 10-6 küçük çocuklar için 0,2 (mSv/y); 5,6×10-6 ve 8,7×10-6 olarak bulundu.
Özet (Çeviri)
Infancy is the period of most rapid physical growth, as well as immune, mental, and cognitive development. Proper and optimal nutrition during this period is critical for healthy, normal growth and development in infants. A healthy diet acquired during this period can have a lifelong impact on health. Breast milk is the most appropriate and appropriate form of nutrition for infants because it is a safe, natural, and sustainable source of essential nutrients, providing sufficient nutrients to meet physiological needs. Infant formulas are considered a good alternative to breast milk for feeding infants (<1 year) and toddlers (1-3 years) when breastfeeding is not possible. Infant formulas and follow-on formulas, produced in a manner similar to breast milk, generally consist of milk, various grains, vitamins, minerals, honey, and dried fruit. However, due to environmental contaminants (such as agricultural chemical residues) and natural toxins, the quality of formulas can vary due to potential contamination during production, processing, packaging, storage, and transportation. Infants are significantly more vulnerable to these contaminants from their formulas. This raises concerns about the safety of infant formulas. Therefore, it is crucial to accurately and precisely identify and continuously monitor these contaminants. Contamination of food with natural and/or anthropogenic radionuclides has always been a serious health threat for infants due to their weakened immune systems. These radionuclides, concentrated in the food chain, can enter the human body, particularly through ingestion and inhalation, and increase the risk of developing cancer and other diseases. In this study, for the first time, the contents of natural (226Ra, 232Th, and 40K) and anthropogenic (137Cs) radionuclides in commercial infant formula and follow-on formula samples consumed in Türkiye were determined by using gamma-ray spectroscopy with high purity germanium detector, and the potential radiological health risks that may arise from the ingestion of these formulas were assessed. The average activity concentrations of radionuclides in infant formula samples were measured as 2.8 Bq/kg (232Th), 2.6 Bq/kg (226Ra), 162.1 Bq/kg (40K), and <0.5 Bq/kg (137Cs). The average values of total annual effective radiation dose, mortality and morbidite cancer risk estimated to assess radiological health risk were found to be 0.7 mSv/y, 2.8×10-6 and 4,3×10-6 for infants and 0.2 (mSv/y), 5.6×10-6 and 8,7×10-6 for toddlers, respectively.
Benzer Tezler
- Piyasada satılan ticari çocuk mamaları ve ek besinlerin protein kalitelerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ESRA ÖZEROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiBesin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET YURTYERİ
- Türkiye'de kullanılan bazı ticari çocuk mamalarının içeriğinde bulunan protein, kalsiyum, demir, A,D ve E vitamini miktarlarının etikete uygunluğunun araştırılması
Başlık çevirisi yok
NURCAN CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİNE YURTTAGÜL
- Türkiye'de ticari olarak satılan şişelenmiş doğal kaynak sularının içerdiği radon gazının aktivite konsantrasyonunun belirlenmesi ve radon kaynaklı radyolojik riskin değerlendirilmesi
Determination of activity concentration of radon gas contained in commercially sold bottled natural spring waters in Turkey and evaluation of radon-induced radiological risk
EROL AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Fizik ve Fizik MühendisliğiKastamonu ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEREF TURHAN
- Türkiye'de ticari olarak satılan kendir tohumu ve kendir tohumu yağlarındaki Δ9-THC, CBD ve CBN konsantrasyonlarının LC-MS/MS yöntemi ile belirlenmesi
Determination of Δ9-THC, CBD, and CBN concentrations with the LC-MS/MS method in hemp seeds and hemp seed oils commercially available in Turkey
ÇAĞDAŞ UFUK KACARGİL
Doktora
Türkçe
2024
Adli TıpÇukurova ÜniversitesiAdli Bilimler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKSUN DEMİREL
PROF. DR. NEBİLE DAĞLIOĞLU
- Türkiye'de ticari olarak satılan tıbbi ve aromatik bitkilerin radyonüklit içeriklerinin belirlenmesi ve radyolojik sağlık risklerinin değerlendirilmesi
Determination of radionuclide contents of medicinal and aromatic plants commercially sold in Türkiye and assessment of radiological health risks
FATMA MOHAMED NAJEEB SULAYMAN ALZARIDI
Doktora
Türkçe
2026
Fizik ve Fizik MühendisliğiKastamonu ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASLI KURNAZ