İslam hukuku bağlamında Wael B. Hallaq'da modernite eleştirisi
Critique of modernity in Wael B. Hallaq in the context of Islamic law
- Tez No: 1006099
- Danışmanlar: DOÇ. MUSTAFA HAYTA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: modernite, ahlak, devlet, şeriat, İslam Hukuku, özne, modernity, sharîah, morality, Islamic law, state, subject
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Genelde İslam düşüncesini özelde ise geniş anlamıyla İslam hukukunu temelinde Wael B. Hallaq'ın modernite eleştirisini çalıştığımız bu tez, giriş, modern özne ve şeriatın öznesi, modern devlet ve modernite öncesi İslami yönetim, oryantalizm, sömürgecilik ve İslam Hukuku'nda yapısal kırılma bölümlerinden oluşmaktadır. Tezimizin bağlamı, moderniteyle birlikte dar, teknik bir alana sıkışan bir İslam hukuku değil, kuşatıcı bir ilim olarak fıkıhtır. Bu noktanın bilinmesi tezin doğru okunabilmesi için hayatidir. Ayrıca İslam hukuku ve şerat kavramlarını ayırt etmeden birbirinin yerine kullanılmaktadır. Araştırmamız nitel bir araştırmadır ve doküman analizi yöntemi uygulanmıştır. Geri plan oluşturmak için girişten sonra ilk bölümde modernitenin tarihine ışık tuttuk. Hallaq düşüncesinde modern özneyi Şeriatın öznesi ile karşılaştırmalı olarak işledik. İkinci bölümde modern devlet ve hukuku ile modernite öncesi İslami yönetim ve hukuku yine karşılaştırmalı olarak işledik. Son bölümde modern paradigmatik unsurlar olarak oryantalizm, sömürgecilik ve İslam hukukunda 19. yüzyılda yaşanan yapısal kırılmaya neden olan vakıf sisteminin bozulması, fıkhın metinselleşmesi ve kanunlaştırmayı ele aldık. Araştırma Müslümanlar için fıkıh tarihini ve fıkhın doğasını sahici olarak okuyabilmeleri ve dolayısıyla kendilik bilinçlerini geliştirmesine imkan vermesi bakımından önemlidir. Tezin bulguları, modernitenin oryantalist gözünden şeriat okumasının Müslümanının kendi fıkıh tarihini yanlış değerlendirmesine sebep olduğudur. Modernitenin tüm insanlık için bir kırılma ve sürdürülemez bir olgu olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Müslümanların kendilik bilincine varmalarının, İslam hukukunu doğru okuyabilmelerinin ve hatta moderniteye alternatif olarak sunabilmelerinin kıymeti tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis, in which we study Wael B. Hallaq's critique of modernity based on Islamic thought in general and Islamic law in particular, consists of an introduction, the modern subject and Shariah's subject, the modern state and pre modern Islamic administration, orientalism, colonialism and the structural break in fıqh. We take Islamic law in this study within the vast meaning of“fıqh”as it had when it emerged, not the Islamic law which has lost lots of its sapace in modern times. The study is a qualitative research and we follow document analysis method. The aim of the study is to show what modernty is in its core and what means for the shariah and fıqh especially after the structural break experienced through phenomenons such as orientalism, colonialisim, aboliton of foundations, codification in 19th century. In the first chapter, we firstly shed light on the historical background of modernity in order to ensure that the main focus of the thesis is better presented. We title the chapter as the modern subject because Hallaq himself states that his main preoccupation is the construction of the modern subject. How the modern subject is constructed from political, liberal, civic, moral and individual perspectives is discussed from Hallaq's view in comparasion to Shariah's subject. In the second chapter, the modern state and pre modern Islamic administration is chosen as the main topic and the two are compared and contrasted. In the third and last chapter, we dealt with orientalism, colonialism, textualization of fiqh, abolition of foundations, and codification, all of which have led to the structural break in Islamic law. We have found that modernity is a unique phenomenon and it is destructive and unsustainable. Muslim subject must figure it out clearly to form its own identity and to see Shariah as it is, not as it is depicted by modernity, which is vital for fıqh to be able to serve not only for Muslims but also for the good of whole humanity and the world.
Benzer Tezler
- İslâm Hukuku bağlamında yönetim ve toplumsal sözleşme teorisi
Social contract theory and administration in the context of Islamic Law
NURULLAH GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
2019
HukukEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ACAR
- İslam Hukuku bağlamında teşebbüh kavramının işlevsel analizi
Functional anlysis of the notion of tashabbuh in the context of Islamic Law
EMİNE BÜŞRA NUR ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN AK
- İslam hukuku bağlamında trafik kurallarının değerlendirilmesi
The eveluation of traffic rules in the context of Islamic law
ABDULHALIK OCAKHANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
DinMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ATA DENİZ
- İSLAM HUKUKU BAĞLAMINDA TEDAVİ VE AŞI
TREATMENT AND VACCINE IN THE CONTEXT OF ISLAMIC LAW
MERVE ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ŞİMŞEK
- Çok hukukluluk bağlamında Anglo-Sakson hukuk sistemini benimseyen ülkelerde İslam hukuku tartışmaları
Debates on Islamic law in countries adopting the Anglo-Saxon legal system in the context of legal pluralism
FATIMA ZEHRA ŞENYÜZ
Doktora
Türkçe
2024
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTUĞRUL BOYNUKALIN