Giyim sektörü teslimat uygulamalarının tercih edilme kriterlerinin analitik hiyerarşi süreci (AHP) yöntemi ile analizi
Analysis of preference criteria for delivery applicationsin theclothing sector using the analytic hierarchy process (AHP)
- Tez No: 1006128
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE DEMİRHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Giyim Endüstrisi, İşletme, Clothing Industry, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İnovasyon, Girişimcilik ve Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Pandemi sonrasında çevrim içi alışverişin gündelik yaşama daha güçlü biçimde entegre olması, giyim perakendeciliğinde mobil uygulama ve pazar yeri platformlarının kullanım sıklığını artırmıştır. Bu dönüşüm, kullanıcıların platform seçimini yalnızca ürün temelli unsurlarla değil; aynı zamanda dijital deneyim ve hizmet süreciyle birlikte değerlendirdiği çok boyutlu bir karar alanı yaratmıştır. Bu çalışmanın amacı, çevrim içi giyim teslimat uygulamalarının tercih edilmesinde belirleyici olan kriterlerin göreli önem düzeylerini Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemiyle ölçerek nicel bir önceliklendirme ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini, dijital okuryazarlığı yüksek ve ilgili uygulamaları aktif kullanan 18–35 yaş aralığındaki YTÜ İİBF öğrencileri oluşturmaktadır (n=20). Örneklemde cinsiyet dağılımı dengeli olup yaş ortalaması 26,4'tür. Katılımcıların platform kullanımında Trendyol'un %60 ile öne çıktığı; son üç ayda sipariş verme sıklığının ise 0–3 sipariş aralığında yoğunlaştığı görülmüştür. AHP kapsamında katılımcıların ikili karşılaştırma yargıları geometrik ortalama ile birleştirilerek grup karşılaştırma matrisi oluşturulmuş ve ürün odaklı kriterler için ağırlıklar hesaplanmıştır. Tutarlılık analizinde grup düzeyi tutarlılık oranı CR=0,06 bulunmuş; bu değer 0,10 eşiğinin altında kaldığı için karşılaştırmaların kabul edilebilir düzeyde tutarlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulgulara göre kullanıcı tercihlerini en güçlü biçimde belirleyen kriter Ürünün Kalitesi (0,367) olup, bunu Ürün Fiyatı (0,324) izlemektedir. Ürün Çeşitliliği (0,189) ve Modaya Uygunluk (0,120) ise ikincil önemde konumlanmıştır. Çalışmanın bulguları, giyim teslimat uygulamalarında rekabetin“kalite algısı”ve“fiyat-değer dengesi”ekseninde yoğunlaştığını; çeşitlilik ve modaya uygunluk kriterlerinin ise tamamlayıcı rol üstlendiğini göstermektedir. Uygulama/hizmet boyutunda yer alan çok sayıdaki alt kriter nedeniyle (14 alt kriter için 91 karşılaştırma gereksinimi) bu çalışmada AHP ağırlıklandırma sonuçları ürün odaklı kriterler düzeyinde raporlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Post-pandemic, the stronger integration of online shopping into everyday life has increased the frequency of use of mobile applications and marketplace platforms in apparel retailing. This transformation has created a multidimensional decision context in which users evaluate platform choice not only through product-related factors but also through the digital experience and service process. The aim of this study is to produce quantitative prioritization by measuring the relative importance of the criteria that determine the preference for online apparel delivery applications using the Analytic Hierarchy Process (AHP). The study sample consists of YTU Faculty of Economics and Administrative Sciences students aged 18–35 who have high digital literacy and actively use relevant applications (n=20). The gender distribution in the sample is balanced, and the mean age is 26.4. Trendyol stands out with 60% in participants' platform usage, and the order frequency in the last three months is concentrated in the 0–3 orders range. Within the AHP framework, participants' pairwise comparison judgments were aggregated using the geometric mean to construct a group comparison matrix, and weights were calculated for product-oriented criteria. In the consistency analysis, the group-level consistency ratio was found to be CR=0.06; since this value is below the 0.10 threshold, the comparisons were concluded to be acceptably consistent. According to the findings, the most influential criterion in user preferences is Product Quality (0.367), followed by Product Price (0.324). Product Variety (0.189) and Fashion Appropriateness (0.120) are positioned as secondary in importance. Overall, the results indicate that competition among apparel delivery applications concentrates on the axes of“perceived quality”and“price–value balance,”while variety and fashion appropriateness play complementary roles. Due to the large number of subcriteria in the application/service dimension (91 comparisons required for 14 subcriteria), AHP weighting results in this study are reported at the level of productoriented criteria.
Benzer Tezler
- Türkiye'de tekstil ve hazır giyim sektöründe markalaşma ve ihracata etkileri
Branding in textile and apparel industry in Turkey and its influence on export
AYHAN GÖRGÜLÜ
- Tekstil sektöründe tedarik zinciri yönetimi
Supply chain management in textile sector
SEDA YANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET TANYAŞ
- E-ticaret ambalajında sürdürülebilir tasarım: İkincil ambalajın değerlendirilmesi ve tasarım önerisi
Sustainable design in e-commerce packaging: Evaluation of secondary packaging and design solutions
UYGUR BÜRÜNGÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Güzel Sanatlarİzmir Demokrasi ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. NURAY GÜMÜŞTEKİN
- Bir tekstil sektöründe iş etüdü ve GSD metodunun pantolon hattında uygulanması
Work study and application of the GSD method in a textile sector on the pants line
MUSTAFA CAN HACIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiKarabük ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞRUL BAYRAKTAR
- Bir konfeksiyon işletmesinde üretim planlaması ve optimizasyonu
Production planning in an apparel company and optimization
GÜLSEREN KARABAY
Doktora
Türkçe
2010
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN KURUMER