Tüketicilerin tüketim tarihi yaklaşan gıda ürünlerine yönelik tutumları ve satın alma niyetleri
Consumers' attitudes toward products nearing their expiration date and their purchase intentions
- Tez No: 1006190
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EZGİ DEMİR ÖZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya nüfusunun artmasıyla gıdaların tüketiminde yaşanan hızlı artış kaynakların etkin kullanımını önemini ortaya çıkarmıştır. Son tüketim tarihi yaklaşan gıda ürünleri tüketilmezse israf olmakla karşı karşıya kalmaktadır. Her yıl dünyada üretilen gıdanın yaklaşık üçte birinin israf olduğu düşünüldüğünde, bu durumun ciddi problemlere sebep olabileceği öngörülmektedir. Bu noktada gıda işletmeleri israf olmaya yüz tutmuş bu son tüketim tarihi yaklaşmış gıda ürünlerine yönelik birtakım stratejiler geliştirmektedirler. Bu stratejiler söz konusu ürünleri satış fiyatından daha ucuza satmak, bu ürünlerin bozulmuş algısına sahip tüketicileri bilinçlendirmek gibi yöntemlerdir. Bu bağlamda son tüketim tarihi yaklaşan gıda ürünlerine yönelik tüketicilerin tutumları ve bu ürünleri satın alma niyetleri büyük önem arz etmektedir. Nitekim tüketici davranışları analiz edilirken tüketiciyi tüketim davranışına götüren, davranış sergilenmeden önce satın alma niyetini etkileyen faktörlerin incelenmesi önemli bir husustur. Bu anlamda bu araştırmada tüketicilerin son tüketim tarihi yaklaşan gıda ürünlerine yönelik tutum ve satın alma niyetini araştırmak ve satın alma niyetinin demografik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemlerine göre yürütülen çalışmada, söz konusu amaç doğrultusunda veriler Adıyaman ilinde yaşayan 18 yaş üstü tüketicilerden kolayda örnekleme yöntemine göre toplanmıştır. Elde edilen veriler ön işlemlerden geçirilerek istatistiki analizlere tabi tutulmuştur. Bu analizler parametrik testlerden t-testi ve Anova ile çoklu regresyon analizleridir. Yapılan analizlerde elde edilen bulgulardan yola çıkılarak satın alma niyetinin cinsiyet, yaş, ekonomik durum, medeni durum ve eğitim durumuna göre farklılaşmadığı; öte yandan icra edilen mesleğe göre farklılık gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca son tüketim tarihi yaklaşan gıda ürünlerine yönelik tutum, sübjektif norm ve algılanan davranışsal kontrol değişkenlerinin bu ürünleri satın alma niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı etkisinin olduğu da varılan sonuçlardandır.
Özet (Çeviri)
With the growth of the world's population, the rapid increase in food consumption has highlighted the importance of the efficient use of resources. Food products that are approaching their expiration date face the risk of being wasted if they are not consumed. Considering that approximately one-third of the food produced in the world each year is wasted, it is anticipated that this situation may cause serious problems. At this point, food businesses are developing various strategies for these products that are close to their expiration date and are at risk of being wasted. These strategies include methods such as selling these products at a lower price than their regular sales price and raising consumer awareness among those who perceive these products as spoiled. In this context, consumers' attitudes toward food products approaching their expiration date and their intentions to purchase these products are of great importance. Indeed, when analyzing consumer behavior, it is an important issue to examine the factors that lead consumers to consumption behavior and that influence purchase intention before the behavior occurs. In this sense, this study aims to investigate consumers' attitudes toward food products approaching their expiration date and their purchase intentions, as well as to determine whether purchase intention differs according to demographic factors. The study, which was conducted using quantitative research methods, collected data from consumers aged 18 and over living in the province of Adıyaman through the convenience sampling method in line with the stated purpose. The obtained data were subjected to preliminary processing and then to statistical analyses. These analyses include parametric tests such as t-test and ANOVA, as well as multiple regression analysis. Based on the findings obtained from the analyses, it was concluded that purchase intention does not differ according to gender, age, economic status, marital status, and educational status; however, it differs according to the profession practiced. Additionally, it was also concluded that attitude toward food products approaching their expiration date, subjective norm, and perceived behavioral control variables have a positive and significant effect on the intention to purchase these products.
Benzer Tezler
- Lüks tüketim ürünlerinde tüketicilerin algıladıkları değerin ürün tasarımıyla ilişkisi
The relation between product design and consumers' perception of value within luxury consumer goods
BİLGE ÖZGÜNGÖR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. LAYIKA NEY ECE ARIBURUN KIRCA
- Kırıkkale ilinde hindi eti tüketim alışkanlıkları ve tüketicilerin gıda hijyeni konusundaki bilgi düzeylerinin araştırılması
Turkey meat consumption habits in Kirikkale city and the investigation of the consumers awareness about food hygiene
ŞEYMA USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Besin Hijyeni ve TeknolojisiErciyes ÜniversitesiVeteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAİM DENİZ AYAZ
- İstanbul ili Avrupa yakası halkının kırmızı et ve ürünleri tüketim alışkanlıkları ve bilincinin belirlenmesi
Determination of red meat and products consumption habits and awareness of the People of the European side of Istanbul province
YAKEFUJİANG MOMİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Gıda Mühendisliğiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT NAZLI
- Perakende sektörü nihai tüketicilerin satınalma davranışlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve güvenilirlik analizi
Factors affecting purchasing behaviour of customers in retailing sector and reliability analysis
ATİLLA YARDIMCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
EkonometriMarmara ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET METE ÇİLİNGİRTÜRK
- Gru ile bölgesel tüketim modelleme ve tahmin: Derin öğrenme ile piyasa davranışlarını anlama
Regional consumption modeling and forecasting with gru: Understanding market behavior with deep learning
HERDEM TUNG
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiBatman ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER FARUK ERTUĞRUL