“Hatırlarım bugün gibi”: Kolektif bellekte Barış Manço imgesi
“I remember it like today”: The image of Barış Manço in collective memory
- Tez No: 1006197
- Danışmanlar: PROF. DR. FUAT GÜLLÜPINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Müzik, Sosyoloji, Music, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, popüler müzik ve televizyon gibi alanlardaki üretimleri dolayısıyla geniş kitlelerce tanınan Barış Manço'nun (1943-1999) kolektif bellekte nasıl hatırlandığını, hangi imgeler ve anlatılarla anlam kazandığını ve bu hatırlama biçimlerinin kuşaklar arasında nasıl süreklilik ve farklılaşma gösterdiğini sosyolojik bir perspektifle inceler. Kuramsal çerçeve Maurice Halbwachs'ın kolektif bellek yaklaşımı ile Jan Assmann'ın iletişimsel bellek ve kültürel bellek ayrımına dayanırken, beğeni tartışmaları Pierre Bourdieu ve Herbert Gans üzerinden yürütülmüştür. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış, Eskişehir'deki 60 yaş üzeri ile 18–25 yaş aralığındaki katılımcılarla odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiş, ayrıca Manço'nun aile ve yakın çalışma çevresinden kişilerle görüşmeler yapılmıştır. Toplanan veriler, sözlü tarih ve anlatı araştırması yaklaşımı temelinde içerik ve görsel analizlerle desteklenerek çözümlenmiştir. Bulgular, Manço'nun bellekte yalnızca bir müzisyen olarak değil, kuşaklar arası aktarıma imkân veren bir“ortak payda”, çocukluk deneyimleriyle ilişkilenen pedagojik bir“Barış Abi”figürü ve toplumun değerler dünyasına dair anlatılarda sık başvurulan bir referans olarak kurulduğunu göstermektedir. Kuşaklar arası karşılaştırma, ileri yaş grubunun Manço'yu daha çok doğrudan deneyim ve“değer aktarıcısı”vurgusuyla hatırladığını, genç kuşağın ise aile, medya aktarımı ve dijital dolaşım yoluyla“zamansız”ve farklı kesimlerce sahiplenilen bir figür olarak yeniden çerçevelediğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines, from a sociological perspective, how Barış Manço (1943-1999), widely known especially in popular music and TV, is remembered in collective memory, which images and narratives give meaning to this remembrance, and how these forms of remembering show both continuity and variation across generations. The theoretical framework is grounded in Maurice Halbwachs's approach to collective memory and Jan Assmann's distinction between communicative and cultural memory, while discussions of taste draw on Pierre Bourdieu and Herbert Gans. The research employs a qualitative design. Data were collected through focus group interviews with participants aged 60+ and participants aged 18–25 in Eskişehir, as well as interviews with individuals from his family and close professional circle. The collected material was analysed through an oral history and narrative research approach, supported by content and visual analysis. The findings indicate that Manço is constructed in memory not only as a musician, but also as a shared point of reference that enables intergenerational transmission, as a pedagogical“Barış Abi”figure associated with childhood experiences, and as a frequently invoked reference in narratives about the society's value world. The generational comparison shows that older participants tend to recall Manço primarily through direct experience and an emphasis on him as a“value transmitter”whereas younger participants reframe him, through family and media transmission and digital circulation, as a“timeless”figure who are embraced by different social groups.
Benzer Tezler
- 10 Ekim Emek, Barış ve Demokrasi Mitinginin emek hareketi açısından toplumsal bellekteki yeri
The place of the October 10 Labour, Peace and Democracy Rally in collective memory from the perspective of the labour movement
ASLI GODRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Radyo-TelevizyonBaşkent ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ REYHAN ÜNAL ÇINAR
- Vibrating with the Anatolian Tectonic Plate: Embodied experiences of Istanbul's future earthquake
Anadolu Tektonik Levhası ile titreşmek: İstanbul'da beklenen depremin bedensel deneyimleri
DORUK BAŞOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. E. ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
DR. ROBERT O. BEAHRS
- Mekansal müdahaleler için bellek çalışması: Örnek konu gecekondu“Dönüşüm”ü
Memory study for spatial interventions: Case subject gecekondu“Transformation”
SEDA HAYAL
Doktora
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT CEMAL YALÇINTAN
DOÇ. DR. AYFER SUNA BARTU CANDAN
- Echoes of war: Politics, memory and belonging in post-civil war Somalia
Savaşın yankıları: İç savaş sonrası Somali'de siyaset, hafıza ve aidiyet
ABDIRASHID DIRIYE KALMOY
- Reading urban layers: transformation, memory and representation in Teşvikiye-Nişantaşı
Kentsel katmanlari okumak: Teşvikiye-Nişantaşi'nda dönüşüm, hafiza ve temsil
ZEYNEP CEYLAN GEZER ÇATALBAŞ
Doktora
İngilizce
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK AKPINAR AKSUGÜR