Elazığ yöresine ait unutulmaya yüz tutmuş çit baskının moda tasarımı ile modernize edilmesi
Modernization of the almost forgotten fence print from the Elazığ region through fashion design
- Tez No: 1006218
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU ÇORUH
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: çit baskıcılığı, tasarım, ahşap kalıp baskı tekniği, moda ve tekstil uygulamaları, fence printing, design, woodblock printing technique, fashion and textile applications
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Elâzığ yöresine özgü geleneksel el sanatlarından biri olan Çit baskıcılığı; ahşap kalıplar, doğal boyalar ve el emeğine dayalı üretim süreciyle Anadolu'nun kültürel mirasında önemli bir yere sahiptir. Elazığ'da özellikle ev tekstilleri, örtüler ve geleneksel giysilerde kullanılan bu baskı tekniği, geçmişten günümüze kültür yoluyla aktarılmıştır. Araştırmada, çit baskıcılığında kullanılan tek renkli, çok renkli ve katmanlı kalıp baskı teknikleri, estetik ve işlevsel yönleriyle ele alınmıştır. Geleneksel ahşap kalıpların yapım aşamaları, motif özellikleri ve baskı sürecinde uygulanan yöntemler saha çalışmaları, gözlem ve kaynak taraması yapılmıştır. Ayrıca, kalıp baskılarda kullanılan motiflerin yöresel kimliği yansıtma biçimleri değerlendirilmiştir. Bu çalışma kapsamında özgün baskı tasarımları oluşturulmuş, farklı kalıp baskı teknikleri kullanılarak çeşitli uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, Elâzığ çit baskıcılığının hem teknik çeşitlilik hem de motif zenginliği açısından önemli bir kültürel değer taşıdığı ortaya konulmuştur. Günümüzde bu sanatın yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu, ancak çağdaş tasarım anlayışıyla ve pratik baskı teknikleriyle desteklenmesi hâlinde sürdürülebilirliğinin mümkün olduğu belirlenmiştir. Tez, Elâzığ çit baskıcılığının korunması ve alanda yapılacak yeni akademik çalışmalara kaynak oluşturacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
The art of“çit baskılığı”(a type of traditional Turkish printing technique) is a unique traditional craft specific to the Elazığ region. Its production process, based on wooden blocks, natural dyes, and manual labor, holds a significant place in Anatolian cultural heritage. This printing technique, particularly used in home textiles, covers, and traditional clothing in Elazığ, has been passed down through culture from the past to the present. This research examines the single-color, multi-color, and layered block printing techniques used in çit baskı, considering their aesthetic and functional aspects. The stages of making traditional wooden blocks, the characteristics of the motifs, and the methods applied in the printing process were investigated through field studies, observations, and literature review. Furthermore, the ways in which the motifs used in block printing reflect regional identity were evaluated. Within the scope of this study, original print designs were created, and various applications were carried out using different block printing techniques. The study concludes that Elazığ çit baskılığı possesses significant cultural value in terms of both technical diversity and motif richness. It was determined that this art is currently facing the threat of extinction, but its sustainability is possible with the support of contemporary design approaches and practical printing techniques. This thesis aims to preserve the Elazığ fence printing tradition and serve as a resource for new academic studies in the field.
Benzer Tezler
- Elazığ yöresine ait hikâyeli türkülerin müzikal analizi
Musical analysis of story folk songs from Elazığ region
İLKER BAHTİYAR TATU
- TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan Elazığ-Harput yöresine ait türkülerin makam ve usûl açısından incelenmesi
Analysis of the Turkish folk songs belonging to Elaziğ-Harput region in the repertoire of TRT in terms of maqam and method
HALİL İBRAHİM KÖROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MüzikAtatürk ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET CAN PELİKOĞLU
- Elâzığ ilinde icra edilen geleneksel halk oyunları müziklerinin Arel-Ezgi-Uzdilek ses sisteminde incelenmesi
An analysis of traditional folk dance music performed in Elazığ province within the framework of the Arel-Ezgi-Uzdilek pitch system
FURKAN ÇETİNKAYA
- Elazığ yöresi derlenmiş halk oyunlarının hareket analizi
Compiled folk dances of Elazığ region movement analysis
SEFER NACAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATALAY GACAR
- İstanbul Konservatuvarı Derleme Defterlerinde bulunan on altı Elazığ (Harput) türküsünün TRT THM repertuvarındaki mevcut notasyonlarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of the existing notations in the TRT Turkish Folk Music repertoire of sixteen Elazığ (Harput) folk songs found in the Istanbul Conservatory Collection Registers
İREM YILMAZ