Yeşil reklam türlerinin karşılaştırmalı etkisi: Çevresel kimlik, çevresel kontrol odağı ve satın alma niyeti ilişkisi
Comparative effect of green advertising types: The relationship between environmental identity, environmental locus of control and purchase intention
- Tez No: 1006229
- Danışmanlar: PROF. DR. H. KEMAL SUHER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Reklamcılık, Advertising
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Reklamcılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Reklamcılık ve Halkla İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çevresel reklamların ikna edici etkisini açıklayan psikolojik ve iletişimsel değişkenleri bütüncül bir model çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada çevresel kontrol odağı, çevresel kimlik, yeşil reklamlara yönelik ilgilenim, reklam güvenilirliği, reklama ve markaya karşı tutumlar ile satın alma niyeti arasındaki ilişkiler ele alınmakta; ayrıca çevresel reklam mesajlarının sunum biçimine göre (doğrudan ve dolaylı çevresel reklamlar) bu ilişkilerin nasıl farklılaştığı analiz edilmektedir. Araştırma kapsamında geliştirilen kuramsal model, yapısal eşitlik modellemesi (YEM) ile test edilmiştir. Ölçüm modellerinin geçerlilik ve güvenilirliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri aracılığıyla değerlendirilmiş; reklam mesajı türüne bağlı farklılaşmaları incelemek amacıyla çok gruplu YEM uygulanmıştır. Deneysel tasarımın içsel geçerliliğini sağlamak üzere gerçek ve kurgu marka kullanımına ilişkin manipülasyon kontrolü gerçekleştirilmiştir. Bulgular, çevresel kontrol odağının çevresel kimlik üzerinde doğrudan ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu, çevresel kimliğin ise bireylerin yeşil reklamlara yönelik ilgilenimini artırarak ikna sürecini başlattığını göstermektedir. Yeşil reklamlara yönelik ilgilenimin reklam güvenilirliğini güçlendirdiği; reklam güvenilirliğinin reklama ve markaya karşı tutumları olumlu yönde etkilediği; marka tutumunun ise satın alma niyeti üzerinde belirleyici bir rol oynadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca doğrudan çevresel reklamların, dolaylı çevresel reklamlara kıyasla reklam güvenilirliği, tutumlar ve satın alma niyeti üzerinde daha güçlü etkiler yarattığı belirlenmiştir. Manipülasyon kontrolü sonuçları, elde edilen bulguların marka gerçekliğinden bağımsız olarak çevresel kimlik, ilgilenim ve güven mekanizmaları üzerinden şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, çevresel reklamların ikna edici etkisini kimlik temelli bir perspektifle ele alarak literatüre katkı sunmakta; çevresel reklam mesajlarının etkisinin bireylerin psikolojik özellikleri ve mesajın sunum biçimiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the persuasive effects of environmental advertising through an integrated model that combines key psychological and communication-related variables. Specifically, it investigates the relationships among environmental locus of control, environmental identity, involvement with green advertising, advertising credibility, attitudes toward the advertisement and the brand, and purchase intention. In addition, the study explores how these relationships differ according to environmental message framing by comparing direct and indirect environmental advertisements. The proposed theoretical model was tested using structural equation modeling (SEM). The validity and reliability of the measurement models were assessed through exploratory and confirmatory factor analyses. Differences across advertising message types were examined using a multi-group SEM. To ensure the internal validity of the experimental design, a manipulation check was conducted regarding the use of real versus fictitious brands. The findings demonstrate that an environmental locus of control has a direct, positive effect on environmental identity, thereby initiating the persuasion process by increasing individuals' involvement with green advertising. Higher involvement enhances advertising credibility, which positively influences attitudes toward both the advertisement and the brand. Brand attitude, in turn, plays a significant role in shaping purchase intention. Moreover, direct environmental advertisements produce stronger, more consistent effects on advertising credibility, attitudes, and purchase intention than indirect environmental advertisements. The manipulation check results further indicate that these effects are shaped by environmental identity, involvement, and trust mechanisms rather than brand realism. By adopting an identity-based perspective, this study contributes to the environmental advertising literature and emphasizes that the effectiveness of environmental messages should be evaluated not only at the content level but also in relation to individuals' psychological characteristics and message presentation strategies. The findings offer important implications for academic research and advertising practice.
Benzer Tezler
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Çevreci reklam mesaj türlerinin tüketicilerin tutum ve satın alma davranışı üzerindeki etkisinde çevresel duyarlılık, yeşil satın alma ve yeşil aklama algısının rolü
The role of environmental concerns, green buying behavior and greenwashing perceptions on the consumers' attitude and buying behavior related to environmental advertisement message
MELİKE GÜLEÇ
- Belediye bütçelerinin etkinlik ve hizmet memnuniyeti açısından değerlendirilmesi: Siirt Belediyesi örneği
Evaluation of municipal budgets in terms of effectiveness and service satisfaction: The example of Siirt Municipality
ESRA NUR AY
- The effect of visual narrative language of color codes in Youssef Chahine's cinema
Youssef Chahine sinemasında renk kodlarının görsel anlatı diline etkisi
MARİAM MAHROUS
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
Assist. Prof. Dr. ELÇİN AS
- Mobil oyunlarda reklam kullanımının tüketici tutumuna etkisi
The effect of advertising in mobile games on consumer attitude
DOĞANAY YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İletişim BilimleriBahçeşehir ÜniversitesiReklamcılık ve Marka İletişimi Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YEŞİM ULUSU