Kuyumculuk sanatında granülasyon tekniği
The granulation technique in the art of jewelry
- Tez No: 1006256
- Danışmanlar: PROF. DR. MELDA ÖZDEMİR
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: El Sanatları, Crafts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: El Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: El Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, kadim kuyumculuk tekniklerinden biri olan granülasyon tekniğini tarihsel ve teknik gelişim süreci içerisinde başlangıcından günümüze kadar incelemek ve günümüzdeki durumunu değerlendirerek ileride yapılacak çalışmalara kaynak oluşturmaktır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmanın kuramsal çerçevesinde yerli ve yabancı literatür taramasından elde edilen veriler ışığında; kuyumculukta kullanılan metaller, temel kuyumculuk teknikleri, şekillendirme yöntemleri, kullanılan araçlar ve kuyumculuk sanatında yer alan teknikler sistematik bir biçimde ele alınmıştır. Kuyumculuk sanatı içerisinde estetik ve teknik açıdan önemli bir yere sahip olan granülasyon tekniği; antik çağlardan günümüze kadar geçirdiği tarihsel süreç, coğrafi yayılımı, uygulama aşamalarında kritik öneme sahip süreçler, kullanılan metaller ve günümüzdeki durumu açısından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Araştırmanın bulgular bölümünde, granülasyon tekniğinin güncel durumunu ortaya koymak amacıyla farklı ülkelerde faaliyet gösteren, tekniğin gelişimine katkı sağlayan ve özgün tasarımlarında granülasyonu kullanan 11 mücevher tasarımcısına ve bu sanatçıların eserleri arasından seçilen toplam 76 mücevhere yer verilmiştir. Granülasyon tekniğinin uygulanması, hammadde ve yardımcı malzemelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerine ilişkin bilgi ile birlikte belirli bir teknik yetkinlik gerektirmektedir. Bu süreçte, özellikle yüzyıllar boyunca unutulmuş olan lehimleme aşaması kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda araştırmada,“lehimsiz lehimleme”olarak da adlandırılan ötektik lehimleme tekniği deneysel çalışmalarla uygulanmış; sürecin aşamaları görsel verilerle desteklenerek sunulmuş ve elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Granüllerin takı yüzeyine ve birbirine birleştirilmesinde kullanılan ötektik lehimleme yönteminin Türkiye'de yaygın olarak bilinmemesi ve uygulanmaması, bu çalışmanın önemini artırmaktadır. Bu yönüyle araştırma, bu alanda çalışma yapacak araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı niteliği taşımaktadır. Araştırmanın sonunda, granülasyon tekniği kullanılarak üretilmiş 13 adet özgün gümüş takıya ait görseller ve bilgi formları sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to examine the granulation technique—one of the ancient jewelry-making methods—within its historical and technical development process from its origins to the present day, and to evaluate its current status in order to provide a resource for future research. In line with this objective, the theoretical framework of the study systematically addresses metals used in jewelry, fundamental jewelry-making techniques, forming methods, tools employed in jewelry production, and techniques used in jewelry art, based on data obtained from national and international literature. The granulation technique, which holds a significant position in jewelry art both aesthetically and technically, is comprehensively examined in terms of its historical development from antiquity to the present, its geographical dissemination, critical stages in its application, the metals used, and its current status. In order to reveal the contemporary state of the technique, the findings include eleven jewelry designers from different countries who have contributed to its development and have incorporated granulation into their original designs, along with a total of seventy-six selected jewelry pieces from their works. The application of the granulation technique requires knowledge of the physical and chemical properties of raw materials and auxiliary substances, as well as a certain level of technical expertise. Within this process, the soldering stage—forgotten for centuries—constitutes a critical component. In this context, the eutectic soldering technique, also referred to as“solderless soldering,”was experimentally applied, and its stages were presented with visual documentation, accompanied by an evaluation of the findings obtained. The fact that eutectic soldering, used to bond granules to the jewelry surface and to each other, is not widely known or practiced in Türkiye increases the significance of this study. In this respect, the research serves as an important reference for scholars and practitioners interested in this field. At the conclusion of the study, visual documentation and information sheets of thirteen original silver jewelry pieces produced using the granulation technique are presented.
Benzer Tezler
- Bilecik Müzesi'ne kayıtlı Roma ve Bizans Dönemi metal takı ve süs eşyaları
Roman and Byzantine Period metal jewellery and ornaments registered in Bilecik Museum
ŞÜKRÜ CAN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ArkeolojiBursa Uludağ ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
- Urartu maden teknolojisi
Urartu mining technology
ÇAĞRI MURAT TARHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
ArkeometriEge ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALTAN ÇİLİNGİROĞLU
- Van Müzesi'ndeki Urartu bilezikleri
Urartian Bracelets in Van Museum
VEDAT TİMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ArkeolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HANİFİ BİBER
- Erzurum`da oltu taşı ve kuyumculuk sanatı
The Arts of the oltu`s stone and of jewellery in Erzurum
TAHSİN PARLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. EROL KILIÇ
- Bizans kuyumculuk atölyeleri
Byzantine jewelry workshops
NİHAN ATAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜ ÇÖMEZOĞLU UZBEK