Endüstriyel mirasın kamusal mekâna dönüşümü:prag holešovice ve istanbul bomonti bira fabrikalarının yeniden işlevlendirilmesi üzerine bir inceleme
The transformation of industrial heritage into public space:an examination on the adaptive reuse of the prague holešovice and istanbul bomonti breweries
- Tez No: 1006287
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teknolojinin hızlı gelişimi, sosyo-kültürel yapıdaki dönüşüm ve gündelik yaşam pratiklerindeki değişimler sonucunda, günümüzde birçok tarihi yapı güncel ihtiyaçları ve beklentileri karşılayamamakta ve inşa edildikleri döneme özgü işlevlerini yitirmektedir. İnsanlık tarihinin farklı dönemlerine ve mimari yaklaşımlarına dair önemli izler barındıran bu yapılar, son dönemde yeniden işlevlendirme uygulamaları aracılığıyla yeniden kent mekânına dâhil edilmektedir. Bir dönemin üretim ve tüketim ilişkilerini temsil eden ve bu ilişkilerin kentsel mekândaki karşılığı niteliğinde olan endüstriyel yapılar da kendilerine özgü mekânsal ve strüktürel özellikleriyle yeniden işlevlendirme uygulamaları kapsamında öne çıkan yapı türleri arasında yer almaktadır. Endüstriyel yapılar, kent içindeki konumları, yerleşim düzenleri ve açık–kapalı mekân kurgusuna olanak tanıyan plan şemaları sayesinde, diğer yapı tipolojilerine kıyasla kamusal mekân üretimi açısından önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Çalışma kapsamında ele alınan Prag Holešovice Bira Fabrikası ve İstanbul Bomonti Bira Fabrikası, benzer tarihi arka planları, üretim biçimleri ve kentsel mekanla kurdukları ilişkiler ile iki endüstriyel yapı örneği olarak dikkat çekmektedir. Yapıların yeniden işlevlendirme süreçlerinde, benzer fonksiyonlarla kentsel yaşama dâhil edildikleri ancak kamusal mekân üretimine ilişkin farklı yaklaşımlar geliştirdikleri görülmektedir. Bu doğrultuda çalışma, Prag Holešovice ve Bomonti Bira Fabrikaları örnekleri üzerinden, yeniden işlevlendirme stratejilerinin kamusal mekân üretimi üzerindeki etkilerini belirlenen kriterler çerçevesinde karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, endüstriyel miras yapılarının yeniden işlevlendirilme süreçlerinde kamusallığa nasıl yaklaşıldığını ve bu yaklaşımın mekânsal ve sosyal dinamikler üzerinden nasıl üretildiğini ortaya koyan dikkat çekici bulgular sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
As a result of rapid technological advancements, transformations in socio-cultural structures, and changes in everyday life practices, many historic buildings today are no longer able to meet contemporary needs and expectations and have lost the functions specific to the period in which they were constructed. These buildings, which embody significant traces of different periods of human history and architectural approaches, have recently been reintegrated into the urban fabric through adaptive reuse practices. Industrial buildings, which represent the production and consumption relations of a particular era and constitute their spatial manifestation within the urban context, have emerged as a prominent building type within adaptive reuse interventions due to their distinctive spatial and structural characteristics. Owing to their urban locations, settlement patterns, and plan typologies that allow for the articulation of open and enclosed spaces, industrial buildings possess considerable potential for the production of public space when compared to other building typologies. Within the scope of this study, the Holešovice Brewery in Prague and the Bomonti Brewery in Istanbul stand out as two industrial building examples with similar historical backgrounds, production processes, and relationships established with the urban environment. Although both structures have been reintegrated into urban life through comparable functions in their adaptive reuse processes, they exhibit differing approaches to public space production. In this context, the study aims to comparatively examine the effects of adaptive reuse strategies on public space production through the cases of the Prague Holešovice and Istanbul Bomonti Breweries, within the framework of predefined criteria. The research reveals notable findings regarding how publicness is approached in the adaptive reuse processes of industrial heritage buildings and how this approach is produced through spatial and social dynamics.
Benzer Tezler
- The role of community engagement in industrial heritage restoration: The case of Müze Gazhane
Topluluk katılımının endüstriyel mirasın restorasyonundaki rolü: Müze Gazhane örneği
İPEK ARAS
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Sosyolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiSanat ve Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA YILDIZ
- Yerel yönetimlerin yeniden işlevlendirmede kamuya katkıları müze Gazhane örneği
The contributions of the local authorities to the public in re-functionalization the case of Gazhane museum
BİLAL OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İç Mimari ve DekorasyonFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH SALBACAK
- Spatial readings of controlled autonomy: Modulated liberation in“bürolandschaft”
Kontrollü özerkliğin mekansal okuması:“Bürolandschaft”üzerinden modüle edilmiş özgürleşme
ELİF ECE ILGAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURBİN PAKER KAHVECİOĞLU
- Adaptive reuse of industrial heritage complexes as a catalyst for thriving public spaces: The case of Hasanpaşa Gasworks
Aktif kamusal alanlar için endüstriyel mirasın uyarlanabilir yeniden kullanımı: Hasanpaşa Gazhanesi örneği
SEREN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EBRU ERBAŞ GÜRLER
- Re-reading Gazhane Museum through Lefebvre's spatial triad
Lefebvre'in mekansal üçlü Kuramı üzerinden Müze Gazhane'yi yeniden okumak
ÖYKÜ BAYDIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mimarlıkİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK AKPINAR AKSUGÜR