Yapay zekânın işletmelerin kârlılığı ve karar verme mekanizmasına etkileri: Lojistik sektörü üzerine ampirik çalışma
The impact of artificial intelligence on business profitability and decision-making mechanisms: An empirical study on the logistics sector
- Tez No: 1006350
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PARMİS ŞAHMALEKİ ÇORBACIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mühendislik Bilimleri, Engineering Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Danimarka lojistik sektöründe yapay zekâ teknolojilerini iş süreçlerine entegre eden firmaların finansal kârlılıklarındaki değişimin yönü incelenmiştir. Yapay zekâ kullanımının finansal kârlılığı doğrudan değil öncelikle karar alma süreçleri üzerinden dolaylı biçimde etkilediği varsayımına dayalı bir arabuluculuk modeli geliştirilmiştir. Oluşturulan kavramsal çerçeve kapsamında, yapay zekânın firmaların karar alma performansını (karar kalitesi, hızı, doğruluğu, tarafsızlığı ve hataları gibi göstergeler üzerinden) iyileştirip iyileştirmediği ve bu iyileşmenin genel iş performansına nasıl yansıdığı değerlendirilmiştir. Bulgular, söz konusu karar alma göstergelerindeki gelişmelerin firmaların finansal sonuçlarına olumlu şekilde yansıdığını ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonuçları, lojistik firmalarında yapay zekâ kullanımının karar alma yetkinliklerini anlamlı ölçüde güçlendirdiğini ve finansal performansla dolaylı, pozitif yönlü istatistiksel bir ilişki oluşturduğunu göstermiştir. Buna karşılık, yapay zekâ kullanımı ile finansal kârlılık arasındaki doğrudan pozitif ilişkinin görece sınırlı kaldığı, yapay zekânın finansal kârlılığı etkilemesinde temel mekanizmanın karar alma süreçlerindeki iyileşme olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma, yapay zekâ teknolojilerine yatırım yapan lojistik firmalarının bu yatırımı, karar alma kapasitesini artıran ve kaynak tahsisinde verimlilik ile etkinliği güçlendiren stratejik bir yetkinlik olarak konumlandırabileceğine işaret etmektedir. Bu çerçevede araştırma, yapay zekânın lojistikte karar alma üzerinden işletme performansını nasıl etkilediğini açıklayan bir kavramsal model sunmakta; uygulayıcılara da uzun vadeli rekabet avantajı sağlayabilecek yatırım önceliklerine ilişkin somut çıkarımlar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the direction of change in the financial profitability of Danish logistics companies that have integrated artificial intelligence (AI) technologies into their business processes. A mediation model is developed based on the assumption that the use of AI affects financial profitability indirectly, primarily through decision-making processes, rather than directly. Within the conceptual framework established, the study evaluated whether AI improves the decision-making performance of companies (through indicators such as decision quality, speed, accuracy, impartiality, and errors) and how this improvement is reflected in overall business performance. The findings revealed that improvements in these decision-making indicators positively impact the financial results of the companies. The results of the study showed that the use of AI in logistics companies significantly strengthens decision-making capabilities and creates an indirect, positive statistical relationship with financial performance. In contrast, the direct positive relationship between the use of AI and financial profitability remained relatively limited, and the primary mechanism for AI's impact on financial profitability is the improvement in decision-making processes. Furthermore, the study indicated that logistics firms investing in artificial intelligence technologies can position this investment as a strategic competency that enhances decision-making capacity and strengthens efficiency and effectiveness in resource allocation. In this context, the research presented a conceptual model explaining how artificial intelligence impacted business performance through decision-making in logistics; it also provided practitioners with concrete insights into investment priorities that can provide a long-term competitive advantage.
Benzer Tezler
- Efficient estimation of Shrinkage parameters in fuzzy Ridge and fuzzy Liu regression models using α-cut-based methods under multicollinearity
Çoklu bağıntı durumunda bulanık Ridge ve bulanık Liu regresyon modellerinde α-kesim tabanlı yöntemler kullanılarak Shrinkage parametrelerinin etkin tahmini
AMMAR HOMAIDA
- Toplum 5.0 kapsamında yapay zekaya dayalı reklamların tüketici temelli marka değerine etkisi üzerine bir araştırma
A study on the impact of ai-created advertisements on consumer-based brand equity in the scope of Society 5.0
ECE ERTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeGalatasaray Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEVİN KARABIYIK YERDEN
- Current status of industry 4.0 transformation and impact of industry 4.0 on engineering work in Turkish white goods industry
Endüstri 4.0 dönüşümünün Türkiye beyaz eşya sektöründeki mevcut durumu ve mühendislik işi üzerindeki etkisi
KÜBRA ŞİMŞEK DEMİRBAĞ
Doktora
İngilizce
2020
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM
- Sosyal mühendislik bağlamında bilgi güvenliğinin endüstri 4.0 tabanlı sistemlere uyarlanması
The adaptation of information security to industry 4.0 based systems in the context of social engineering
CEVDET ÖZMEN
- İş yaşamında yapay zekanın etkisi: Örnek robotik süreç otomasyonu çalışması
The impact of artificial intelligence in the business world: A case study of robotic process automation
ÖZKAN MERTTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBursa Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VOLKAN ALTUNTAŞ