Öğretmenlerin tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini kullanma eğilimlerini etkileyen faktörler
Factors effecting teachers' tendency to use alternative assessment methods
- Tez No: 1006495
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN FEHMİ ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Şırnak Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, öğretmenlerin öz yeterlik algıları, mesleki tükenmişlik düzeyleri ve mesleğe yönelik tutumları ile tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme (TÖD) yöntemlerini kullanma eğilimleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin çeşitli demografik faktörlere göre nasıl farklılık gösterdiğini ortaya koymaktır. Araştırma, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Şırnak ili ve ilçelerinde görev yapan 652 öğretmenden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülen çalışmada, öğretmenlerin mesleki özellikleri ve bireysel farklılıklarının tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme yöntemlerini uygulamalarına olan etkileri çok yönlü olarak ele alınmıştır. Veri toplama sürecinde Öz Yeterlik Ölçeği, Mesleki Tükenmişlik Ölçeği, Mesleğe Yönelik Tutum Ölçeği ve Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerini Kullanma Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler, betimsel istatistiklerin yanında MANOVA ve çok değişkenli çoklu regresyon analizleri kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, öğretmenlerin öz yeterlik düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu görülmüştür. Mesleki tükenmişlik düzeylerinin ise öğretmenler arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin genel olarak mesleklerine yönelik olumlu tutumlara sahip oldukları tespit edilmiştir. Demografik değişkenler incelendiğinde; görev yapılan ilçe, öğretmenlik alanı, verilen dersin haftalık ders programındaki süresi ve TÖD yöntemleriyle ilgili hizmet içi eğitim alma durumu değişkenlerinin, öğretmenlerin TÖD yöntemlerini kullanma eğilimlerinde anlamlı fark yarattığı tespit edilmiştir. Cinsiyet, görev yapılan yerleşim yeri (il/ilçe merkezi – belde/köy), mesleki kıdem, mezun olunan program/bölüm, haftalık ders yükü ve derse girilen sınıflardaki ortalama öğrenci sayısı öğretmenlerin TÖD yöntemlerini kullanmaları konusunda anlamlı farklılık yaratmamıştır. Yapılan çok değişkenli çoklu regresyon analizleri sonucunda öğretmenlerin öğrenci katılımı ve öğretim stratejilerine yönelik öz yeterlik algılarının TÖD yöntemlerini kullanma eğilimleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Mesleki tükenmişlikleri düşük olan öğretmenler TÖD yöntemlerini daha çok kullanma eğilimi göstermiştir. Öğretmenlerin mesleklerine duydukları sevgi ve değer duygusu da TÖD yöntemlerini kullanma durumu üzerinde etkilidir. Öğretmenlerin TÖD yöntemlerini etkin bir şekilde kullanabilmeleri; öz yeterliklerini güçlendirmelerine, mesleki tükenmişliklerini azaltmalarına ve mesleğe yönelik olumlu tutum geliştirmelerine bağlıdır. Bulgulara göre, farklı branşlara uygun hizmet içi eğitimlerin artırılması ve yerel ihtiyaçlara uygun uygulama desteği sağlanması önemlidir. Ayrıca öğretmenlerin psikososyal açıdan desteklenmesi de önerilmektedir. Araştırmanın Şırnak ilinde yapılması sonuçların genellenebilirliğini sınırlamaktadır, farklı bölgelerde yapılacak çalışmalar daha kapsamlı sonuçlar sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the relationships between teachers' self-efficacy perceptions, professional burnout levels and attitudes towards the profession and their tendency to use alternative assessment methods and to reveal how these variables differ according to various demographic factors. The study was conducted with the data obtained from 652 teachers working in Şırnak province and its districts under the Ministry of National Education. In the study, which was conducted using the relational survey model, one of the quantitative research methods, the effects of teachers' professional characteristics and individual differences on alternative assessment practices were discussed in a multidimensional way. Self-Efficacy Scale, Professional Burnout Scale, Attitude Towards Profession Scale and Tendency to Use Alternative Assessment Methods Scale were used in the data collection process. The data obtained were analysed with MANOVA and multivariate multiple regression analyses as well as descriptive statistics. The findings revealed that teachers' self-efficacy levels were high, professional burnout levels varied among individuals and they generally had positive attitudes towards their profession. In the context of demographic variables, it was determined that the variables of the district of assignment, teaching field, the duration of the course in the weekly plan and the status of receiving in-service training on alternative assessment methods made a statistically significant difference in the tendency of teachers to use the alternative assessment methods. On the other hand, no significant difference was found in the variables of gender, place of work (province/district centre-town/village), professional seniority, graduation programme/department, weekly course load and average number of students in the classes. As a result of the multivariate multiple regression analyses, it was found that teachers's self-efficacy perceptions towards student engagement and instructional strategies, as well as the value and love levels they felt about their profession, significantly predicted their tendency to use alternative assessment methods. Low level of professional burnout is also positively related to this tendency. It is of great importance to improve teachers's self-efficacy perceptions, to reduce their professional burnout and to support their positive professional attitudes in order to adopt and apply alternative assessment methods effectively. According to the findings obtained, it is recommended to increase structured in-service training programmes specific to various branches, to provide implementation support in accordance with local needs and to support teachers psycho-socially. In addition, considering that this study is limited to the sample in Şırnak province, it should be aimed to reach generally valid results with similar studies to be conducted in different provinces and regions.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme araçlarına yönelik eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi
Determination of the training needs of social studies teachersfor measurement and evaluation tools
FATMA CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKERYA AKKUŞ
- Uganda ve Türkiye'de lise öğretmenlerinin öğrenci başarısını belirlemede kullandıkları değerlendirme yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of the assessment methods used by high school teachers in determining student success in Uganda and Turkey
PASSY CLAIRE WOOD
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CELAL DEHA DOĞAN
- The effect of portfolio assessment on the writing performance of adult EFL students
Portfolio değerlendirme yönteminin yetişkin EFL öğrencilerinin yazma becerileri üzerindeki etkisi
PARİSA COŞKUN
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesiİngilizce Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDÜLHAMİT ÇAKIR
- Öğrenci performans ölçme ve değerlendirme yöntemleri ve ortaokul öğretmenlerinin bakışı: Afyonkarahisar örneği
Student performance measurement and evaluation methods and view of secondary school teachers: Afyonkarahi̇sar sample
ÜÇLER YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimTürk Hava Kurumu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KESİK
- Türkçe öğretmenlerinin okuma ve yazma becerilerine yönelik ölçme ve değerlendirme uygulamaları
Assessment and evaluation practices of Turkish language teachers regarding reading and writing skills
ŞİRİN KÜBRA YAĞMUR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBaşkent ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMMÜHAN BİLGİN TOPÇU