Geri Dön

Discipline, affect and resistance: Subjectivities of“religious youth”as a lifelong meleke construction process in Türkiye

Disiplin, duygulanım ve direniş: Yaşam boyu süren meleke inşa süreci olarak Türkiye'de“dindar gençlik”öznellikleri

  1. Tez No: 1006648
  2. Yazar: NESİBE DEMİR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ALEV ERKİLET
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sosyoloji, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: Dindarlık, Duygu, Gençlik, Söylem, Öznellik, İslamcılık, İslamiyet, Religiousness, Emotion, Youth, Discourse, Subjectivity, Islamism, Islam
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, kendilerini“dindar”olarak tanımlayan veya“dindar”olarak tanımlanan günümüz gençliğinin öznelliklerini, Cumhuriyet döneminden günümüze kadar Türkiye'deki“gençlik miti”soykütüğünün izini sürerek özellikle İslamcılık içinde idealize edilmiş gençlik söylemleriyle ilişkili olarak analiz etmektedir. Genç Müslümanların İslam'dan uzaklaştığı veya kolektiviteyi terk ederek bireyselleşmiş bir İslam anlayışı geliştirdiği yönünde kamuoyu tartışmalarının ve akademik çalışmaların arttığı tartışmalı söylemsel alanda; tarikatlar, cemaatler ya da çeşitli sivil toplum kuruluşlarına bağlı dini topluluklarla yakın ilişki içinde olan“dindar”genç Müslümanların deneyimlerini ve öznellik inşa süreçlerini İstanbul'da derinlemesine görüşmeler, odak grup tartışmaları ve katılımcı gözlemleri içeren etnografik duyarlılık içeren nitel bir çalışma yürüterek ortaya koymaktadır. Ayrıca, gençlerin atfettiği ölçüde, Türkiye'deki İslamcı geleneğin önde gelen isimlerinin kitapları, dergileri ve konuşmaları üzerine eleştirel bir söylem analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma gençlerin öznellik süreçlerinin, İslamcı söylemlere içkin özellikle duygusal bağlar, disiplin ve direniş etrafında şekillenen, yeniden yapılandırılan veya dönüştürülen, ömür boyu süren, nihayetinde onları Tevhid ilkesine bağlı“umudun öznesi”olarak konumlandıran bedenlenmiş fikirler, eylemler ve tutumlar olduğunu, İbn Haldun'un meleke kavramını yeniden formüle ederek ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, geçlerin İslamcı söylem ile karşılaştıkları aile içindeki çocukluk deneyimlerinde ve yakın oldukları dini yapılar aracılığıyla edindikleri melekelerin öznelliklerinin inşasında son derece merkezi bir rol oynadığını göstermektedir. Dolayısıyla bu tez, postmodern öznellik teorilerini eleştirel bir şekilde ele alarak meleke kavramını Müslüman öznelliklerin anlaşılmasında alternatif bir kavramsal çerçeve olarak önermektedir. Bu anlamda araştırma bulguları gençlerin toplumsal hafızanın da dolaşımı ile İslamcı geleneğin söylem ve eylemlerine içkin olan ümmet bilincini ve dava şuurunu büyük ölçüde sahiplenmekle birlikte dini gruplardaki dışlayıcı tutum, propaganda aracı olarak gençliğe dair“samimi olmadığı”düşünülen hamasi/nostaljik söylem ve eylemler konusunda ise İslamcı gelenekle ayrışarak kendi söylem, eylem ve mekanlarını inşa ettiklerini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This study explores the subjectivities of current youth who identify as“religious”or are regarded as“religious,”tracing the genealogy of the“myth of youth”in Türkiye from the Republican period to recent years, especially in relation to idealized youth discourses of Islamism in Türkiye. This research investigates the experiences and subjectivity constructions of“religious”young Muslims having a close relationship with tariqas, religious communities or (non)government-oriented organizations within the contested discursive field where there is an increase in public debates and academic studies that young Muslims are moving away from Islam or developing an individualized understanding of Islam, by conducting qualitative research with ethnographic sensibility including in-depth interviews, focus group discussions, and participant observations in İstanbul. Furthermore, a critical discourse analysis has been conducted on the books, journals, and speeches of prominent figures of the Islamist tradition in Türkiye. The study reveals that subjectivity constructions are lifelong, embodied ideas, actions, and attitudes that are shaped, reconstructed, or transformed, especially around affectual attachments, discipline, and resistance inherent in Islamist discourses and“interpellations”, finally positioning religious youth as the“subject of hope”bound by the principle of Tawhid by reformulating Ibn Khaldun's concept of meleke. Therefore, by challenging the postmodern subjectivity theories, this thesis proposes the meleke as an alternative conceptual framework for understanding Muslim subjectivities. In this context, the research findings reveal that while“religious youth”largely embrace the sense of Islamic community (ummah) and da'wa inherent in the discourse and actions of the Islamist tradition, often influenced by the circulation of social memory; they critique the Islamist tradition in terms of its exaggerated views on issues such as exclusionary attitudes within religious groups, especially their populist/nostalgic discourses aimed at youth, which are considered“insincere,”as a propaganda tool and construct their own discourses, actions and spaces.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    852039

    Neo-liberal dünya düzenine karşı direnişin grafik dili

    The graphic language of resistance against the neo-liberal world order

    DEVRİM TÜRKER

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Güzel SanatlarDokuz Eylül Üniversitesi

    Grafik Ana Sanat Dalı

    PROF. DR. HACI YAKUP ÖZTUNA

  2. Tez No

    357539

    Dans eden beden imgesinin kuşatılmışlığı ve taşıdığı direniş potansiyeli

    The besieged image of the dancing body and its potential for resistance

    HANDE TOPALOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GAMZE TOKSOY

  3. Tez No

    968399

    Escaping the chaos: An analysis of Joe Hill's The Fireman and Naomi Alderman's The Power from a cult mentality perspective

    Kaostan kaçış: Joe Hill'in İtfaiyeci ve Naomi Alderman'ın Güç eserlerinin tarikat zihniyeti bağlamında incelenmesi

    NURSU KESGİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    İngiliz Dili ve EdebiyatıAkdeniz Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HATİCE SEZGİ SARAÇ DURGUN

  4. Tez No

    913193

    Exploring opinions of corporate instructional designers on their professional development and training needs

    Kurumsal öğretim tasarımcılarının mesleki gelişim ve eğitim ihtiyaçları konusundaki görüşlerinin araştırılması

    NAZLI GÖKALP

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK

  5. Tez No

    439489

    Kıyı yanaşma yapılarının tasarımı, onarım ve güçlendirilmesi

    Design, repair and strengtening of a shore docking structure

    EZGİ TOPSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TURGUT ÖZTÜRK

Geri Dön