Üretkenlik normu ve koşullu haklar: Suriyeli engelli mültecilerde kurumsal tanınma ve rastlantısal erişim
Productivity norm and conditional rights: Institutional recognition and contingent access among Syrian refugees with disabilities
- Tez No: 1006870
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇAĞLAR ÖZBEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, engellilik ve zorunlu göçün kesişiminde konumlanan Suriyeli engelli mültecilerin gündelik yaşam deneyimlerini, bu deneyimlerin üretildiği toplumsal, kurumsal ve normatif bağlamlar üzerinden eleştirel biçimde analiz etmektedir. Çalışma, engelli mültecilerin maruz kaldığı dışlanma biçimlerinin bireysel yetersizlikler ya da hizmet sunumundaki geçici aksaklıklarla açıklanamayacağını; normallik rejimleri, belge temelli tanıma mekanizmaları ve koşullu yurttaşlık anlayışlarıyla birlikte işleyen yapısal süreçler tarafından üretildiğini ileri sürmektedir. Araştırma, nitel yöntemlere dayalı olarak yürütülmüş; farklı şehirlerde engelli mülteciler ve bakım verenlerle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler ile saha gözlemlerine dayanmaktadır. Veriler, tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş; katılımcı anlatıları fenomenolojik bir yaklaşımla, dışlanma ve güvencesizlik rejimlerinin içeriden tanıklıkları olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, kurumsal güvencesizlik, hizmetlere erişimde belirsizlik ve rastlantısallık, engellilik raporu süreçlerinin keyfiliği, mekânsal ve toplumsal izolasyon, toplumsal cinsiyet temelli bakım ilişkileri ile geçim stratejileri ve prekarite eksenlerinde yoğunlaşmaktadır. Tez, engelli mültecilerin sosyal yardım, sağlık ve yerel hizmetlere erişiminin istikrarlı ve eşitlikçi bir hak dağıtım mekanizmasına dayanmadığını; aksine bireysel çaba, sosyal ağlar ve kurumsal inisiyatiflere bağlı, ayrıcalıklı ve koşullu bir süreç olarak işlediğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede çalışma, normallik, yurttaşlık ve hak kavramlarını eleştirel bir perspektifle yeniden tartışarak, engellilik ve göç literatürüne kesişimsel bir katkı sunmayı ve sosyal politika alanında tanıma ve erişim tartışmaları için güçlü bir analitik zemin oluşturmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation critically examines the everyday life experiences of Syrian refugees with disabilities positioned at the intersection of disability and forced migration, focusing on the social, institutional, and normative contexts through which these experiences are produced. It argues that the forms of exclusion faced by disabled refugees cannot be explained by individual deficiencies or temporary failures in service provision; rather, they are generated through structural processes shaped by regimes of normality, document-based recognition mechanisms, and conditional understandings of citizenship. The study is based on qualitative research conducted through in-depth interviews with disabled refugees and caregivers across multiple cities, supported by field observations. The data were analysed using thematic analysis, while participants' narratives were interpreted through a phenomenological approach as insider testimonies of regimes of exclusion and precarity. The findings cluster around themes of institutional insecurity, uncertainty and randomness in access to services, arbitrariness in disability assessment and certification processes, spatial and social isolation, gendered care relations, and livelihood strategies shaped by precarity. The dissertation demonstrates that access to social assistance, health care, and local services for disabled refugees does not operate through stable and egalitarian rights-based mechanisms, but rather through conditional and privilege-based processes dependent on individual effort, social networks, and institutional discretion. By critically rethinking concepts of normality, citizenship, and rights through the lived experiences of disabled refugees, the study offers an intersectional contribution to disability and migration studies and provides a strong analytical ground for re-evaluating recognition and access within social policy debates.
Benzer Tezler
- Bilgi saklama davranışının öncülleri: Sosyal mübadele, sosyal kimlik ve algılanan örgüt kültürü etkileşimi
The antecedents of knowledge withholding behavior: The role of norm of reciprocity, social identity salience and perceived organizational culture
NURAY AYŞE KORKMAZYÜREK ENGİNAR
- Koklear implant kullanan okul çağındaki çocukların yürütücü işlev ve yazılı dil becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of executive function and written language skills of school-age children with cochlear implants
ELANUR AVCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL BURCU ÖZKAN ATAK
- Bilgisayar kullanıcılarında farklı koruyucu fizyoterapi yaklaşımlarının etkinliğinin incelenmesi
The analysis of the effectiveness of different preventive physiotherapy approaches on the computer users
ELİF YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Halk SağlığıHacettepe Üniversitesiİş ve Uğraşı Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MİNE UYANIK
- Mekân organizasyonunda form çeşitliliği üzerine parametrik bir yaklaşım
A parametric approach on form diversity in space organization
MERVE ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL EREN KÜRKÇÜOĞLU
- Kamu işletmelerinin serbest piyasa ekonomisine uyumlaştırılmasında etkin ve etkili yönetim modeli Et ve Balık Kurumu örneği
Harmonization of state enterprises to free market economy with operative and effective administration model“Et ve Balık Kurumu”
SADULLAH YAMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
İşletmeDumlupınar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. KEMAL DEMİRCİ