Güney Kıbrıs ile Kuzey Kıbrıs'ın enerji jeopolitiğinin bölgesel ve küresel bağlamda karşılaştırılması
A comparison of the energy geopolitics of Southern and Northern Cyprus in regional and global contexts
- Tez No: 1006869
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR TÖR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: KKTC, GKRY, Enerji Jeopolitiği, Bölgesel Aktörler, Küresel Aktörler, Askeri ilişkiler, Biyoenerji, Dağıtılmış enerji kaynakları, Devletlerarası ilişkiler, Doğu-Batı ilişkileri, Dış ilişkiler, Ekonomik ilişkiler, Elastik enerji, Etnik ilişkiler, Finansal ilişkiler, TRNC, GCA, Energy Geopolitics, Regional Actors, Global Actors, Military relations, Bioenergy, Distributed energy resources, East-West relations, Economic relations, Elastic energy, Ethnic ties, Financial relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY)'nin karşılaştırmalı incelemesi yoluyla Doğu Akdeniz'in enerji jeopolitiğini analiz etmektedir. Bölgedeki hidrokarbon keşiflerinin, Kıbrıs sorununu öncelikle siyasi ve etnik bir çatışmadan, bölgesel ve küresel enerji güvenliği dinamiklerine gömülü çok boyutlu bir jeopolitik ve jeo-ekonomik anlaşmazlığa nasıl dönüştürdüğünü açıklamayı amaçlamaktadır. Çalışma, enerji kaynaklarının, içinde bulundukları siyasi ve hukuki çerçevelere bağlı olarak hem işbirliği araçları hem de çatışma kaynakları olarak işlev gördüğünü savunmaktadır. Güney Kıbrıs, uluslararası alanda tanınan statüsünü ve Avrupa Birliği (AB) üyeliğini enerji diplomasisini kurumsallaştırmak, Batı odaklı dış politika uyumunu güçlendirmek ve çok uluslu enerji yatırımlarını çekmek için kullanmıştır. Buna karşılık, Kuzey Kıbrıs'ın enerji stratejisi, yapısal olarak Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki jeopolitik doktrinine bağımlıdır. Sınırlı uluslararası tanınırlık nedeniyle, KKTC küresel enerji piyasalarına bağımsız olarak girememiştir. Çalışmada AB, ABD, Rusya ve Çin de dahil olmak üzere küresel aktörlerin bölgesel enerji denklemini şekillendirmedeki rolleri de değerlendirmektedir. Bu kapsamda enerji kaynaklarının, asimetrik uluslararası meşruiyet ve güvenlik bağımlılıklarını güçlendirerek adadaki jeopolitik parçalanmayı derinleştirdiği gösterilmektedir. Sonuç olarak, tez, Doğu Akdeniz'de sürdürülebilir istikrarın yalnızca adil kaynak paylaşım mekanizmalarını değil, aynı zamanda Kuzey ve Güney Kıbrıs arasındaki yapısal asimetrileri ele alan kapsayıcı bir siyasi çözümü ve çok taraflı bir güvenlik mimarisini de gerektirdiği sonucuna varmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis analyzes the energy geopolitics of the Eastern Mediterranean through a comparative study of the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) and the Greek Cypriot Administration (GCA). It aims to explain how hydrocarbon discoveries in the region have transformed the Cyprus issue from primarily a political and ethnic conflict into a multi-dimensional geopolitical and geo-economic dispute embedded in regional and global energy security dynamics. The study argues that energy resources function as both tools for cooperation and sources of conflict, depending on the political and legal frameworks in which they are situated. Southern Cyprus has used its internationally recognized status and European Union (EU) membership to institutionalize energy diplomacy, strengthen its Western-oriented foreign policy alignment, and attract multinational energy investments. In contrast, Northern Cyprus's energy strategy is structurally dependent on Türkiye's geopolitical doctrine in the Eastern Mediterranean. Due to its limited international recognition, the TRNC has been unable to independently access global energy markets. The study also assesses the roles of global actors, including the EU, the US, Russia, and China, in shaping the regional energy equation. In this context, it is shown that energy resources deepen geopolitical fragmentation on the island by reinforcing asymmetric international legitimacy and security dependencies. Consequently, the thesis concludes that sustainable stability in the Eastern Mediterranean requires not only fair resource-sharing mechanisms but also an inclusive political solution and a multilateral security architecture that addresses the structural asymmetries between North and South Cyprus.
Benzer Tezler
- Doğu Akdeniz jeopolitiği ve enerji keşifleri
East Mediterranean geopolitics and energy resources
GÖKHAN YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Uluslararası İlişkilerİstanbul Arel ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASRET ÇOMAK
- Kıbrıs özelinde yaşanan doğalgaz sorununa ilişkin Doğu Akdeniz devletlerinin ortaya koyduğu yaklaşımlar (2006-2017)
The approaches of the Eastern Mediterranean states regarding the natural gas problem in Cyprus (2006-2017)
GÖKHAN GÜLBİTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerYalova ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖVGÜ KALKAN KÜÇÜKSOLAK
- Doğu Akdeniz'de Kıbrıs Sorunu ve enerji jeopolitiğine etkileri
The Cyprus Problem in the Eastern Mediterranean and its impacts on energy geopolitics
GÖKHAN KIRKGEÇİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Siyasal Bilimlerİstanbul Topkapı ÜniversitesiGüvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN AK
- Jeopolitik bir entite olarak K.K.T.C.'nin Türkiye'nin ekonomik güvenliğine etkileri
As being a geopolitical entity impacts of Turkish Republic of Northern Cyprus on Türkiye's economic security
ALTUĞ GÜRKAN BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Uluslararası İlişkilerBaşkent ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALUK KARADAĞ
- Doğu Akdeniz'de enerji keşiflerinin Kıbrıs sorununa etkileri
The effects of energy discoveries in the Eastern Mediterranean on the Cyprus problem
NACİYE YÜRÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Siyasal BilimlerKastamonu ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ KUNDAKÇI