Türkiye'de yetişkin becerilerini etkileyen sosyo-ekonomik faktörler
Socio-economic factors affecting adult skills in Turkey
- Tez No: 1006880
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CANER ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Labour Economics and Industrial Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki yetişkin bireylerin sahip olduğu temel bilişsel becerileri (sayısal, sözel ve teknoloji yoğun ortamda problem çözme) etkileyen sosyo-ekonomik faktörleri ortaya koymaktır. Çalışmada OECD tarafından yürütülen Programme for the International Assessment of Adult Competencies (PIAAC) Türkiye verileri kullanılmıştır. Nisan 2014-Mart 2015 tarihleri arasında toplam 5227 kişiden toplanan veriler 16-65 yaş arası Türkiye nüfusunu temsil etmektedir. En küçük kareler yöntemi kullanılarak oluşturulan regresyon modelleri aracılığıyla elde edilen bulgular, eğitim düzeyinin Türkiye'de tüm beceri türleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. İstihdam durumuna baktığımızda ise çalışan bireyler en yüksek beceri puanlarına sahipken, çalışmayan ve ücretsiz ev işleri yapanların puanları belirgin biçimde daha düşüktür. Cinsiyet farklılıkları, özellikle sayısal becerilerde erkekler lehine anlamlıdır. Ebeveyn eğitimi ve evdeki kitap sayısı gibi kültürel sermaye bileşenlerinin de, yetişkin becerileri üzerinde eğitim düzeyi kadar kritik bir rol oynadığını görülmektedir. Bazı modellerde evdeki kitap sayısı değişkeni modele eklendiğinde ebeveyn eğitimi değişkeninin istatistiksel anlamlılığını yitirdiği görülmektedir. Yaş değişkeninin ise sayısal ve sözel becerilerde doğrusal olmayan bir etkisi gözlemlenmiştir. Bu durum yetişkin becerilerinin belirli bir yaşa kadar artış eğilimi gösterdiğini ancak ilerleyen yaşlarda becerilerde azalma sürecinin başladığını ifade etmektedir. Sonuç olarak, Türkiye'de yetişkin becerilerinin belirleyicileri çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Yetişkin becerilerini geliştirmeye yönelik politikalarda yalnızca eğitim düzeyini artırmaya odaklanmanın yeterli olmadığı, aynı zamanda bireylerin kültürel sermayesini artırıcı müdahalelerle desteklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to identify socio-economic factors influencing core cognitive skills (numeracy, literacy, and problem solving in technology-rich environments) of adults in Türkiye. The study utilizes data from the Programme for the International Assessment of Adult Competencies (PIAAC) conducted by the OECD. Data collected from 5,227 individuals between April 2014 and March 2015 are representative of the Turkish population aged 16–65. Findings obtained through regression models using the Ordinary Least Squares (OLS) method indicate that educational attainment has a statistically significant impact on all skill types in Türkiye. Regarding employment status, while employed individuals exhibit the highest skill scores, those unemployed or engaged in unpaid domestic work have significantly lower scores. Gender differences are significant, particularly in numeracy skills, in favor of men. Cultural capital components, such as parental education and the number of books at home, play a role as critical as educational attainment in determining adult skills. In certain models, the parental education variable loses statistical significance when the number of books at home is introduced. Furthermore, a non-linear effect of age was observed on numeracy and literacy skills, suggesting that adult skills increase up to a certain age, after which a process of decline begins. In conclusion, the determinants of adult skills in Türkiye possess a multidimensional structure. Policies aimed at enhancing adult skills should not only focus on increasing educational levels but also be supported by interventions that increase individuals' cultural capital
Benzer Tezler
- Göçün lokalizasyonunda nedensellik analizi: İstanbul'da yerelötesi yerleşimler
Causality analysis in the localization of migration: Translocal settlements in Istanbul
AHMET TÜREL
Doktora
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER
- Dijital sağlık okuryazarlığı ve sosyoekonomik statü arasındaki ilişki: Çukurova bölgesi örneği
The relationship between digital health literacy and socioeconomic status: The case of Çukurova region
EMİNE CEVAHİR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiTarsus ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA BANU BEYAZ SİPAHİ
- Genç işsizlerin mesleki eğitimlerine İŞKUR destekleri: Mersin il müdürlüğü örneği
ISKUR supports for vocational training of young unemployed: Mersin provincial directorate example
AHMET KÜRŞAD ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriMarmara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LEVENT ÇİNKO
- Hollanda merkezli bir sağlık kurumunun diyet polikliniğine başvuran yetişkin bireylerin e-sağlık okuryazarlığı ve besin etiketi okuma davranışları arasındaki ilişkinin sağlık ve sürdürülebilirlik çerçevesinde incelenmesi
Examination of the relationship between e-health literacy and nutrition label reading behaviors among adults applying to the diet clinic of a healthcare institution based in the Netherlands within the framework of health, sustainability and well-being
ECE İSRA ÖZTOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikHasan Kalyoncu ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ANIL ERBAĞCI
- Music non-literate virtuosi: the“Alaylı”metal band performer
Nota okuyamayan virtüyözler:“Alaylı”metal grubu icracısı
HALE FULYA SOĞANCI
