Kur'an kıssalarının üslup özellikleri ve nezaket üslubu
The stylistic features of Qur'anic narratives and the style of politeness
- Tez No: 1006881
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DEMİRCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kur'an Kıssaları, Üslup, Anlatım Teknikleri, Nezaket Üslubu, Qur'anic Narratives, Style, Narrative Techniques, Polite Discourse
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
KUR'AN KISSALARININ ÜSLUP ÖZELLİKLERİ VE NEZAKET ÜSLUBU Yakup KOPAN Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Mart 2026 Danışman: Prof. Dr. Mehmet Demirci ÖZET Bu çalışma, Kur'an kıssalarının anlatım özelliklerini ve özellikle“nezaket üslubu”nun mahiyetini incelemeyi amaçlamaktadır. Kur'an kıssaları yalnızca tarihsel olayları aktaran metinler değil, insanın düşünce, ahlak ve davranışlarını şekillendiren güçlü bir anlatım diline sahiptir. Bu dil, muhatabı incitmeden uyaran, düşündüren ve dönüştüren bir özellik taşır. Çalışmanın temel problemi, kıssalardaki üslubun hangi yöntemle şekillendiği ve nezaket üslubunun bu yapı içindeki yeridir. Nezaket üslubu, sadece dilsel bir yumuşaklık değil, hakikatin muhataba uygun ve incelikli biçimde sunulması olarak ele alınmıştır. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış, kıssalar üslup açısından tematik olarak incelenmiştir. Tekrar, tasrif, tasvir, teşbih, temsil ve sembolik anlatım gibi tekniklerin nezaketle ilişkisi değerlendirilmiştir. Aynı kıssaların farklı surelerde farklı vurgularla anlatılması, mesajın muhataba göre şekillendiğini göstermektedir. Bu durum, nezaket üslubunun bilinçli bir anlatım tercihi olduğunu ortaya koyar. Çalışma, Kur'an kıssalarının doğrudan eleştiri yerine düşündürmeyi ve sembolik anlatımı tercih ettiğini göstermektedir. Bu yaklaşım, insan onurunu koruyan ve eğitici bir iletişim biçimidir. Sonuç olarak nezaket üslubu, kıssaların ahlaki ve pedagojik değerini güçlendiren temel bir unsur olup, bireysel ve toplumsal düzeyde örnek bir iletişim modeli sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
THE STYLISTIC FEATURES OF QUR'ANIC NARRATIVES AND THE STYLE OF POLITENESS Yakup KOPAN Erciyes University, Graduate School of Social Sciences Master Thesis, March 2026 Supervisor: Prof. Mehmet DEMİRCİ ABSTRACT This study aims to examine the narrative characteristics of Quranic narratives, and especially the nature of the“polite style.”Quranic narratives are not merely texts recounting historical events; they possess a powerful narrative language that shapes human thought, morals, and behavior. This language has the characteristic of warning, prompting thought, and transforming the recipient without causing offense. The main problem of the study is how the style in the narratives is shaped and the place of the polite style within this structure. The polite style is considered not only as linguistic softness but also as the presentation of truth in an appropriate and subtle manner to the recipient. A qualitative method was used in the research, and the narratives were examined thematically in terms of style. The relationship between techniques such as repetition, conjugation, description, simile, representation, and symbolic expression and politeness was evaluated. The fact that the same narratives are told with different emphases in different surahs shows that the message is shaped according to the recipient. This reveals that the polite style is a conscious narrative choice. The study shows that Quranic narratives prefer thought-provoking and symbolic expression over direct criticism. This approach is a form of communication that protects human dignity and is educational. Consequently, the polite tone is a fundamental element that strengthens the moral and pedagogical value of the narratives, offering an exemplary communication model at both individual and societal levels.
Benzer Tezler
- İbn Cüzey'in Teshîl adlı tefsirinde Kur'an kıssaları
Stories of the Quran in Ibn Juzayy's tafsir named Tashil
DÖNE BİLEN GENCİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÖZEL
- منهج القرآن الكريم في المرحلة المكية في عرض قضايا الاعتقاد
Mekke döneminde Kur'an-ı Kerim'in inanç meselelerini arz etmedeki yöntemi
KHALID OTHMAN HAMAD AMEEN
Doktora
Arapça
2024
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULBAKİ GÜNEŞ
- Tevrat ve Kur'an-ı Kerim kıssalarının benzer ve farklı yönleri
Similarities and differences of parables of Torah and Qur'an
ŞAHİN YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET HİKMET EROĞLU
- Vehbe Ez-Zühaylî'nin 'Et-Fefsîru'l- Münîr' adlı eserinde peygamber kıssaları bağlamında Kur'ân kıssalarına yaklaşımı
Vehbe Ez-Zühaylî's approach to the stories of the Qur'an in the context of the stories of the prophets in his work entitled 'Et-Tefsîru'l- Münîr'
HATİCE ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EYÜP YAKA
- Tefsîru'l-Menâr örneğinde Kur'ân kıssalarına yeni yaklaşımlar
New approaches to Qur'āni̇c parables in the sample of Tafsīr al-Manār
HANEFİ ŞOLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAMİ KILINÇLI