Orta ve yüksek teknolojili ürünlerde Türkiye'nin rekabet gücü ve ürün haritalaması
Turkey's competitiveness and product mapping in medium and high-tech products
- Tez No: 1006895
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMZA ÇEŞTEPE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde, küreselleşmenin artması ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte uluslararası piyasalarda rekabet edebilirlik, ülkeler için önemli bir olgu haline gelmiştir. Bunun yanında, ihracat da ekonomik büyüme, refah artışı ve dış ödemeler dengesiyle birlikte uluslararası piyasalarda rekabet edebilirlik açısından, özellikle gelişmekte olan ülkeler için hayati önem taşımaktadır. Bu bağlamda, katma değeri yüksek orta ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı, uluslararası piyasalarda rekabet edebilirlik ve bu ülkelerin ekonomik hedeflerine ulaşabilmelerinin başlıca araçlarından biridir. Literatürde Türkiye'nin genel anlamda dış ticarette rekabet gücünü inceleyen çok sayıda çalışma olmakla birlikte, orta ve yüksek teknolojili ürünlerde rekabet gücünü ölçen çalışmaların sayısı oldukça azdır. Bu sebeple bu çalışmada, Türkiye'nin 2003-2023 dönemi için orta ve yüksek teknolojili ürünlerdeki rekabet gücünün Balassa Endeksi, Vollrath Endeksi ve Ürün Haritalaması yöntemi kullanılarak incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, Türkiye'nin orta ve yüksek teknolojili ürünlerde rekabet gücünün düşük olduğu tespit edilmiştir. Balassa Endeksi sonuçlarına göre, Türkiye'nin 53 orta teknolojili ürün grubundan 28 tanesinde rekabet gücü olduğu, yüksek teknolojili ürünlerde ise 18 alt sektörden 3 alt sektörde rekabet gücü olduğu tespit edilmiştir. Vollrath Endeksinden elde edilen sonuçlara göre orta teknolojili ürünlerde 33 alt sektörde rekabet avantajına sahip olduğu, yüksek teknolojili ürünlerin tamamında rekabet dezavantajına sahip olduğu; Ürün Haritalaması analiz bulgularına göre ise, Türkiye'nin 18 yüksek teknolojili ürün grubundan yalnızca bir alt sektörde rekabet avantajına sahip net ihracatçı olduğu, 53 orta teknolojili ürün grubundan da 12 tanesinde rekabet avantajına sahip net ihracatçı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
With increasing globalization and technological advancements, competitiveness in international markets has become a crucial factor for countries. Furthermore, exports are vital for economic growth, increased prosperity, and balance of payments, particularly for developing countries, in terms of competitiveness in international markets. In this context, the export of high value-added medium and high-technology products is one of the main tools for achieving competitiveness in international markets and realizing the economic goals of these countries. While numerous studies examine Turkey's overall competitiveness in foreign trade, the number of studies measuring competitiveness in medium and high-technology products is quite limited. Therefore, this study aims to analyze Turkey's competitiveness in medium and high-technology products for the period 2003-2023 using the Balassa Index, Vollrath Index, and Product Mapping method. The findings of the study indicate that Turkey's competitiveness in medium and high-technology products is low. According to the Balassa Index results, Turkey has a competitive advantage in 28 out of 53 medium-technology product groups, and in 3 out of 18 sub-sectors of high-technology products. The Vollrath Index results show that Turkey has a competitive advantage in 33 sub-sectors of medium-technology products, but a competitive disadvantage in all high-technology products. Product Mapping analysis findings indicate that Turkey is a net exporter with a competitive advantage in only one sub-sector out of 18 high-technology product groups, and a net exporter with a competitive advantage in 12 out of 53 medium-technology product groups.
Benzer Tezler
- Yüksek ve orta teknolojili ihraç ürünlerinde karşılaştırmalı üstünlük büyüme ilişkisi: Türkiye Örneği
The relationship between comparative advantage and economic growth in high and medium technology export products: The case of Turkey
HAMZA YİGİTLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiErzurum Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM TÜRKMEN
- Türkiye ve Güney Kore'nin katma değer bazında uluslararası rekabet ve uzmanlaşma analizi
The analysis of international competition and specialization of Turkey and South Korea on the basis of value added
HURİ GÜL AYBUDAK
- The analysis of export performance of Sakarya in the context of new regionalism
Yeni bölgeselcilik kapsamında Sakarya ili ihracatının analizi
OYLUM ŞEHVEZ ERGÜZEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
İşletmeSakarya ÜniversitesiUluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN TUNAHAN
- Türkiye'de ihracatın sektörel yurtiçi katma değer payları ve rekabet gücü: 1995-2011 dönemi
Sectoral domestic value added shares in exports and competitiveness in Turkey: The period 1995-2011
ÖZGÜR ARAÇ
- Küçük ve orta boy işletmeler ve bölgesel kalkınma: Türkiye örneği
Small and medium size enterprises and regional development: The case of Turkey
NAZMİYE BALTA
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULİN BÖLEN