Azerbaycan'ın halk şairi Medine Gülgün'ün hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerine bir inceleme
A study on the life, literary personality and works of Medina Gülgün, the people's poet of Azerbaijan
- Tez No: 1006902
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ROVSHAN MAMMADOV
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapılan çalışma, 20. yüzyıl Azerbaycan edebiyatının önde gelen halk şairlerinden Medine Gülgün'ün yaşamı, edebî kişiliği ve eserlerini tarihsel, toplumsal ve poetik bağlamlarıyla ele almaktadır. Gülgün'ün çocukluk ve gençlik yıllarında yaşadığı göç, yoksulluk ve vatan hasreti; şiirlerinde belirginleşen özgürlük, millî kimlik, ayrılık ve direniş temalarının temelini oluşturmuştur. Özellikle 1945-1946 Güney Azerbaycan Millî Kurtuluş Hareketi (21 Azer Hareketi) sürecindeki aktif rolü, onun sanatını bireysel lirizmin ötesine taşıyarak toplumsal sorumluluk bilinciyle bütünleştirmiştir. Halk edebiyatı geleneğinden beslenen sade ve etkili dili, lirik-epik unsurları bir araya getiren poemaları ve kadın-anne kimliğini toplumsal mücadeleyle ilişkilendiren yaklaşımıyla Gülgün, Azerbaycan edebiyatında gelenek ile modernite arasında köprü kuran kalıcı bir edebî şahsiyet olarak değerlendirilmiştir. Gülgün'ün edebî kişiliği; halk edebiyatı geleneği, sözlü kültür, lirik-epik anlatım, poema türü, sade ve akıcı dil, metafor ve sembolizm gibi unsurlar üzerine kuruludur. Şiirlerinde kadınlık ve annelik kimliği, halkla dayanışma, millî aidiyet, özlem ve nostalji ile umut ve gelecek inancı iç içe yer alır. Firidun, Pervane gibi poemaları ve lirik şiirleriyle Gülgün, Azerbaycan şiirinde toplumsal hafıza, kolektif bilinç ve tarihsel tanıklık işlevi üstlenen bir sanat anlayışı geliştirmiştir. Bu çalışmanın amacı, Medine Gülgün'ün hayatı, edebî kişiliği ve eserlerini tarihsel ve toplumsal bağlam içinde inceleyerek, şairin şiirlerinde vatan, özgürlük ve millî kimlik temalarının nasıl yapılandığını ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; biyografik veriler, tarihsel bağlam ve seçilmiş şiirler metin çözümlemesi, tematik inceleme ve tarihsel-eleştirel yaklaşım çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines the life, literary personality, and works of Medine Gülgün, a significant folk poet of 20th-century Azerbaijani literature, within their historical, social, and poetic contexts. Gülgün's childhood and youth marked by migration, poverty, and longing for her homeland formed the basis of the themes of freedom, national identity, separation, and resistance that are prominent in her poems. Her active role in the 1945-1946 Southern Azerbaijan National Liberation Movement (21 Azer Movement) elevated her art beyond individual lyricism, integrating it with a sense of social responsibility. Gülgün's literary personality is built upon elements such as folk literature tradition, oral culture, lyrical-epic narrative, the poem genre, simple and fluent language, metaphor, and symbolism. In her poems, the identities of womanhood and motherhood, solidarity with the people, national belonging, longing and nostalgia, hope, and faith in the future are intertwined. With poems like“Firidun”and“Pervane”and her lyrical poems, Gülgün has developed an artistic understanding in Azerbaijani poetry that functions as a social memory, collective consciousness, and historical witness. The aim of this study is to examine Medine Gülgün's life, literary personality, and works within their historical and social context, revealing how the themes of homeland, freedom, and national identity are structured in her poems. A qualitative research method was adopted; biographical data, historical context, and selected poems were evaluated within the framework of textual analysis, thematic examination, and a historical-critical approach.
Benzer Tezler
- Mehmet Emin Yurdakul ve Abdullah Şaik`in eserleri bağlamında XX. yüzyıl Azerbaycan ve Türkiye Türkçelerinin sözvarlığı karşılaştırması
Comparison of Azerbaijan and Turkey vocabulary in XX century context of Mehmet Emin Yurdakul and Abdullah Shaik`s works
SHAFA HAJIYEVA
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN ACAR
- Mikayıl Müşfik'in hayatı, sanatı ve eserleri
Life, art and works of Mi̇kayil Müşfi̇k
HAKAN ÇALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıAhi Evran ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET FATİH KANTER
- Mirza Ali Ekber Sabir'in hayatı, edebi kişiliği ve şiirleri üzerine bir inceleme
A review of Mirza Ali Ekber Sabir's life, literary personality and works
YASİN KOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıBartın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALSOU KAMALİEVA
- Ziya Gökalp ve Bahtiyar Vahapzâde'nin şiirlerinde vatan mefhûmu
Notion of motherland in Bakhtiyar Vahapzadeh and Ziya Gokalp's poetry
AYTAN NAMAZOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Kültür ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. HACER GÜLŞEN
- Samed Vurgun'un şiirlerinde yapı ve izlek
Structure and theme in Samed Vurgun's poems
YAVUZ SİNAN ULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıArdahan ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MİTAT DURMUŞ