Geri Dön

Animasyon video destekli beslenme eğitiminin kalp yetersizliği hastalarında beslenme davranışları, semptom şiddeti ve yaşam kalitesi üzerıne etkisinin değerlendirilmesi

Evaluation of the effect of animation video–based nutrition education on dietary behaviors, symptom severity, and quality of life in patients with heart failure

PDF İndir

  1. Tez No: 1006993
  2. Yazar: YASEMİN BOY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MUKADDER MOLLAOĞLU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: İç Hastalıkları, Hemşirelik, Kardiyoloji, Internal diseases, Nursing, Cardiology
  6. Anahtar Kelimeler: Beslenme, Beslenme davranışı, Hasta eğitimi, Kalp yetmezliği-konjestif, Yaşam kalitesi, Nutrition, Feeding behavior, Patient education, Heart failure-congestive, Quality of life
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu randomize kontrollü çalışma, animasyon video destekli beslenme eğitiminin kalp yetersizliği (KY) hastalarında beslenme davranışları, semptom şiddeti ve yaşam kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Mayıs–Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye'de bir üniversite hastanesinin kardiyoloji polikliniklerinde takip edilen 70 KY hastası (35 girişim, 35 kontrol) ile yürütülmüştür. Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir: birinci aşamada animasyon video destekli beslenme eğitimi geliştirilmiş, ikinci aşamada geliştirilen eğitim girişim grubuna uygulanmıştır. Katılımcılar NYHA sınıflamasına göre tabakalı randomizasyon yöntemi ile girişim ve kontrol gruplarına atanmıştır. Girişim grubuna animasyon video destekli beslenme eğitimi uygulanırken, kontrol grubuna rutin bakım verilmiştir. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Dijital Okuryazarlık Ölçeği, Kalp Yetersizliğinde Beslenme Davranışları Ölçeği (KYBDÖ), Kalp Yetersizliği Semptom Durumu Ölçeği (KYSDÖ) ve Minnesota Kalp Yetersizliği ile Yaşam Anketi (MKYYA) kullanılarak ön test, 1., 3. ve 6. ay izlem ölçümleri şeklinde toplanmıştır (Clinical Trials.gov. ID: NCT07305272). Girişim ve kontrol grubundaki hastaların yaş ortalaması sırasıyla 62,33±2,08 yıl ve 62,10±2,52 yıl; hastalık süreleri ise 3,86±1,24 yıl ve 4,35±1,81 yıl olarak belirlenmiştir. Gruplar bu değişkenler açısından homojendir (p>0,05). Animasyon video destekli beslenme eğitimi, girişim grubunda beslenme davranışlarında anlamlı iyileşme sağlamış, buna paralel olarak semptom şiddetinde azalma ve yaşam kalitesinde anlamlı artış gözlenmiştir (p<0,05). Zaman ve grup etkileşimleri anlamlı bulunmuş olup, girişim grubundaki değişimlerin kontrol grubuna kıyasla daha belirgin olduğu saptanmıştır (p<0,05). KYBDÖ toplam puanındaki değişim incelendiğinde, girişim grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı ve belirgin bir artış tespit edilmiştir (p<0,001). Bu değişime ilişkin etki büyüklüğü çok yüksek düzeyde bulunmuştur (d=1,41). KYBDÖ alt boyutlarına ilişkin etki büyüklüklerinin yüksek ve çok yüksek düzeylerde olduğu görülmüştür (d=1,27–1,81). KYSDÖ toplam puanındaki değişim değerlendirildiğinde, girişim grubunun semptom yükünde anlamlı bir azalma olduğu ve bu azalmanın kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,001). Bu değişime ilişkin etki büyüklüğü yüksek düzeyde bulunmuştur (d=1,45). Nefes darlığı, sırt üstü pozisyonda nefes darlığı, yorgunluk/enerji azlığı, bacaklarda/ayak bileğinde şişlik ve gece uyumakta zorluk alt boyutlarında girişim grubunda anlamlı iyileşmeler gözlenmiş ve etki büyüklükleri orta-yüksek ile yüksek düzeyler arasında bulunmuştur (d=0,85–1,03). MKYYA toplam puanındaki değişim incelendiğinde, girişim grubunda yaşam kalitesinde anlamlı bir iyileşme olduğu ve bu değişimin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Etki büyüklüğü yüksek düzeyde bulunmuştur (d=0,98). Fiziksel ve emosyonel boyut alt ölçeklerinde de girişim grubunda anlamlı iyileşmeler saptanmış ve bu değişimlerin etki büyüklüklerinin yüksek olduğu görülmüştür (d=1,35–1,61). Aracılık analizi sonuçlarına göre, animasyon destekli beslenme eğitimi müdahalesinin beslenme davranışları üzerinde anlamlı ve güçlü bir etkisi olduğu belirlenmiştir (B=16,821, p<0,001). İyileşen beslenme davranışlarının semptom yükünü anlamlı düzeyde azalttığı (B=−0,422, p<0,001), azalan semptom yükünün ise yaşam kalitesinde anlamlı bir iyileşmeye katkı sağladığı saptanmıştır (B=0,274, p<0,001). Animasyon destekli beslenme eğitimi müdahalesinin yaşam kalitesi üzerindeki toplam etkisi anlamlı bulunmuştur (B=−2,06, p<0,001). Ancak beslenme davranışları ve semptom durumu modele dahil edildiğinde, eğitim müdahalesinin yaşam kalitesi üzerindeki doğrudan etkisinin anlamsız hale geldiği görülmüştür (B=0,132, p=0,786). Bu bulgu, animasyon destekli beslenme eğitimi müdahalesinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin tamamen beslenme davranışlarındaki iyileşme ve bunu izleyen semptom yükündeki azalma aracılığıyla gerçekleştiğini göstermektedir (tam aracılık etkisi). Sonuçlar, dijital ve görsel tabanlı eğitim modellerinin hasta eğitiminde etkili ve uygulanabilir bir yaklaşım olduğunu göstermektedir.

Özet (Çeviri)

This randomized controlled study was conducted to evaluate the effects of animation video-assisted nutrition education on nutrition behaviors, symptom severity, and quality of life in patients with heart failure (HF). The study was conducted between May and December 2025 with 70 HF patients (35 intervention, 35 control) who were followed up at the cardiology outpatient clinics of a university hospital in Turkey. The research was carried out in two phases: in the first phase, animation video-assisted nutrition education was developed, and in the second phase, the developed education was implemented in the intervention group. Participants were assigned to intervention and control groups using a stratified randomization method according to NYHA classification. While animation video-assisted nutrition education was provided to the intervention group, routine care was given to the control group. Data were collected using the Demographic Information Form, Digital Literacy Scale, Heart Failure Nutrition Behavior Scale (HFNBS), Heart Failure Symptom Status Scale (HFSSS), and Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ) at baseline, 1st, 3rd, and 6th month follow-up measurements (Clinical Trials.gov. ID: NCT07305272). The mean age of patients in the intervention and control groups was 62.33±2.08 years and 62.10±2.52 years, respectively; disease durations were 3.86±1.24 years and 4.35±1.81 years, respectively. The groups are homogeneous with respect to these variables (p>0.05). Animation video-assisted nutrition education resulted in significant improvements in nutrition behaviors in the intervention group, with parallel decreases in symptom severity and significant increases in quality of life (p<0.05). Time and group interactions were found to be significant, with changes in the intervention group being more pronounced compared to the control group (p<0.05). When examining changes in HFNBS total score, a statistically significant and marked increase was detected in the intervention group compared to the control group (p<0.001). The effect size for this change was found to be very high (d=1.41). Effect sizes for HFNBS subscales were observed to be at high and very high levels (d=1.27–1.81). When evaluating changes in HFSSS total score, a significant decrease in symptom burden was found in the intervention group, and this decrease was statistically significant compared to the control group (p<0.001). The effect size for this change was found to be high (d=1.45). Significant improvements were observed in the intervention group in the subscales of dyspnea, dyspnea in supine position, fatigue/lack of energy, leg/ankle swelling, and difficulty sleeping at night, with effect sizes ranging from moderate-high to high levels (d=0.85–1.03). When examining changes in MLHFQ total score, significant improvement in quality of life was found in the intervention group, and this change was statistically significant compared to the control group (p<0.001). The effect size was found to be high (d=0.98). Significant improvements were also detected in the intervention group in the physical and emotional dimension subscales, with high effect sizes for these changes (d=1.35–1.61). According to the mediation analysis results, animation-assisted nutrition education intervention had a significant and strong effect on nutrition behaviors (B=16.821, p<0.001). Improved nutrition behaviors significantly reduced symptom burden (B=−0.422, p<0.001), and decreased symptom burden contributed to significant improvement in quality of life (B=0.274, p<0.001). The total effect of animation-assisted nutrition education intervention on quality of life was found to be significant (B=−2.06, p<0.001). However, when nutrition behaviors and symptom status were included in the model, the direct effect of the education intervention on quality of life became non-significant (B=0.132, p=0.786). This finding demonstrates that the effect of animation-assisted nutrition education intervention on quality of life occurs entirely through improvement in nutrition behaviors and subsequent reduction in symptom burden (complete mediation effect). The results indicate that digital and visual-based education models are an effective and feasible approach in patient education.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    858127

    Kalp yetersizliği olan 65 yaş üstü hastalara verilen video destekli eğitimin semptom yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi

    The effect of video-assisted education on symptom management and quality of life in patients over 65 years of age with heart failure

    PINAR YEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN

  2. Tez No

    852633

    Video destekli erken mobilizasyon eğitiminin abdominal cerrahi sonrası hastaların mobilizasyon durumuna ve mobilizasyon ile ilişkili ölçütlere etkisi

    The ımpact of video-assisted early mobilization training on mobilization and mobilization related criteria following abdominal surgery

    AYŞE SERPİCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYLA GÜRSOY

  3. Tez No

    942765

    Hemodiyaliz hastalarına yönelik geliştirilen yapay zeka destekli mobil öğrenmenin beslenme ve sıvı alımı kontrolü ve bireysel yönetime etkisi

    The impact of artificial intelligence-supported mobile learning developed for hemodialysis patients on nutrition and fluid intake control and individual management

    SEVDA TÜZÜN ÖZDEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZNUR USTA YEŞİLBALKAN

  4. Tez No

    997857

    Depremden korunma becerilerinin öğretiminde animasyon destekli video model uygulamasının etkililiği

    The effectiveness of animation-based video modeling in teaching earthquake protection skills

    SELİME NUR DOĞAN ERGÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA TURHAN

  5. Tez No

    980875

    Akademik çalışmaların görsel iletişim yapay zekâ araçları ile video makaleye dönüştürülmesi: Yapay zekâ destekli bir animasyon video makale çalışması

    Transforming academic studies into video articles wi̇th vi̇sual communication ai tools: An ai-assisted animation video article study

    ÜLKÜ SÖNMEZ

    Sanatta Yeterlik

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Sahne ve Görüntü SanatlarıFatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi

    Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı

    DOÇ. ALİ KILIÇ

Geri Dön