Yoğun bakım ünitelerinde kanıta dayalı göz bakım protokolünün oftalmolojik komplikasyonların önlenmesine etkisi
The effect of an evidence-based eye care protocol on the prevention of ophthalmologic complications in intensive care units
- Tez No: 1006996
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM CEYHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Göz Bakımı, Hemşirelik Bakımı, Maruziyet Keratopatisi, Oküler Yüzey Kuruluğu, Yoğun Bakım, Exposure Keratopathy, Eye Care, Intensive Care, Nursing Care, Ocular Surface Dryness
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yoğun bakım hastalarında görülen bilinç düzeyindeki azalma, çoklu ilaç kullanımı, mekanik ventilasyon ve göz kırpma refleksinin kaybı gözyaşı üretiminin azalmasına ve göz kapaklarının tam kapanamamasına yol açmakta ve bu durum oküler komplikasyonların gelişimine neden olmaktadır. Bu çalışma, yoğun bakım hastalarında kanıta dayalı göz bakım protokolünün oftalmolojik komplikasyonlar üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma birey karşılaştırmalı deneysel bir çalışma olarak yapılmış, yoğun bakım ünitesinde izlenen 40 hasta dâhil edilmiştir. Her hastanın bir gözü müdahale, diğer gözü kontrol gözü olarak değerlendirilmiştir. Müdahale gözünde yapılandırılmış göz bakım protokolü uygulanırken, kontrol gözünde ünitenin rutin göz bakım uygulamaları sürdürülmüştür. Oküler yüzey kuruluğu“Schirmer I testi”ve korneal epitel bütünlüğü“Fluorescein Boyama”ile“Kornea Değişiklikleri Derecelendirme Ölçeği”ve konjonktival ödem“Kemoz Derecelendirme Ölçeği”ile değerlendirilmiştir. Göz izlemleri on gün boyunca her gün yapılmış, ölçekler ve ölçümler 0., 5. ve 10. günlerde yapılmıştır. Veriler SPSS paket programında analiz edilmiş; non-parametrik testler ve doğrusal karma modeller kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi P < 0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmada başlangıçta müdahale ve kontrol gözleri arasında Schirmer ölçümleri açısından anlamlı fark saptanmamış, beşinci ve onuncu günlerde müdahale gözünde Schirmer değerlerinin anlamlı düzeyde arttığı, kontrol gözünde ise azaldığı belirlenmiştir. Zaman ve göz etkileşimi göz bakım protokolünün etkinliği açısından ileri düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Schirmer ölçümlerindeki değişimin yaş, cinsiyet, ventilatör modu, sedasyon ve tanıdan bağımsız olduğu saptanmıştır. İzlem süresince maruziyet keratopatisi saptanmamıştır. Kemoz yalnızca kontrol gözünde düşük oranda görülmüş ve zaman içindeki değişim istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, kanıta dayalı hazırlanmış göz bakım protokolü yoğun bakım hastalarında oküler yüzey kuruluğunu anlamlı düzeyde iyileştirmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda yoğun bakımlarda kanıta dayalı göz bakım protokollerinin kullanılmasının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
A decreased level of consciousness, polypharmacy, mechanical ventilation, and loss of the blink reflex in intensive care unit (ICU) patients lead to reduced tear production and incomplete eyelid closure, thereby increasing the risk of ocular complications. This study aimed to evaluate the effect of an evidence-based eye care protocol on ophthalmologic complications in ICU patients. This study was designed as a within-subject comparative experimental study and included 40 patients admitted to the ICU. For each patient, one eye was assigned to the intervention group and the other to the control group. A structured eye care protocol was applied to the intervention eye, while routine eye care practices were maintained for the control eye. Ocular surface dryness was assessed using the Schirmer I test. Corneal epithelial integrity was evaluated using fluorescein staining in conjunction with the Corneal Changes Grading Scale, and conjunctival edema was assessed using the Chemosis Grading Scale. Eye assessments were performed daily for ten days, with measurements recorded on days 0, 5, and 10. Data were analyzed using SPSS software. Non-parametric tests and linear mixed-effects models were employed. Statistical significance was set at p < 0.05. At baseline, no significant difference was found between the intervention and control eyes in terms of Schirmer measurements. On days 5 and 10, Schirmer values significantly increased in the intervention eyes, whereas they decreased in the control eyes. The interaction between time and eye was found to be highly statistically significant, indicating the effectiveness of the eye care protocol. Changes in Schirmer measurements were independent of age, sex, ventilator mode, sedation status, and primary diagnosis. No cases of exposure keratopathy were observed during the follow-up period. Chemosis was detected only in the control eyes at a low rate, and its change over time was not statistically significant. In conclusion, the evidence-based eye care protocol significantly improved ocular surface dryness in ICU patients. Based on these findings, the widespread implementation of evidence-based eye care protocols in intensive care settings is recommended.
Benzer Tezler
- Yoğun bakım hastalarında göz maskesi ve kulak tıkacı kullanımının deliryumu önlemedeki etkisi
Effect of using eye mask and earplugs in preventing delirium in intensive care patients
GÜLŞEN KILIÇ
- Yoğun bakım ünitelerinde kanıta dayalı klinik eczacılık hizmetlerinin etkisi
Impact of evidence-based clinical pharmacy services in intensive care units
YUNUS EMRE AYHAN
Eczacılıkta Uzmanlık
Türkçe
2022
Eczacılık ve FarmakolojiMarmara ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT SANCAR
- Evaluation of the architects' concern of the accessibility in intensive care units referring to evidence-based design
Mimarların yoğun bakım ünitelerinde erişilebilirlik konusundaki endişelerinin kanıta dayalı tasarıma başvurarak değerlendirilmesi
NEGAR SIOOFY KHOOJINE
Doktora
İngilizce
2020
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUALLA ERKILIÇ
- Yoğun bakım hemşirelerinin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumunun bakım verici rolüne etkisi
The effect of intensive care nurses' attitude towards evidence-based nursing on the role of caregiving role
İLKNUR BALTACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERAP ÖZER
- Yoğun bakım ünitesi hemşirelerinin enteral beslenmeyle ilgili kanıta dayalı uygulamalarının incelenmesi
Investigation of evidence based practices of intensive care unit nurses related to enteral nutrition
DERYA BOZTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikAbant İzzet Baysal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU İLÇE