Okul öncesi algoritma eğitimine yönelik geliştirilen eğitsel robotun çocukların bilgi işlemsel ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi
The effect of an educational robot developed for preschool algorithm education on children's computational and creative thinking skills
- Tez No: 1007038
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVDA KÜÇÜK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilgi işlemsel düşünme, Bilgisayarsız kodlama, Robotik kodlama, Yaratıcı düşünce, Computational thinking, Computerless coding, Robotic coding, Creative thinking
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada, okul öncesi algoritma eğitimine yönelik yerel kültürel bağlama özgü bir eğitsel robot geliştirmek ve“Gezgin”adlı bu robotun 60-72 aylık çocukların bilgi işlemsel ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Tasarım tabanlı araştırma yaklaşımıyla üç döngüde yürütülen araştırmada birinci döngüde altı uzmanla yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla robot ve etkinlikler geliştirilmiş, ikinci döngüde altı çocukla pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Üçüncü döngüde ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Fatsa (Ordu) ilçesindeki bir anaokulunda deney grubuna (n=17) robot destekli, kontrol grubuna (n=17) aynı kazanımları kapsayan bilgisayarsız kodlama etkinlikleri beş hafta haftada 40 dakika uygulanmıştır. Veriler TechCheck-K ve BYT-OÖ ile toplanarak Wilcoxon ve Mann-Whitney U testleriyle çözümlenmiş, süreç araştırmacı ve öğretmen alan notlarıyla nitel olarak incelenmiştir. Bulgular: Tasarım sürecinde yedi tasarım ilkesi belirlenmiştir. Deney grubunda bilgi işlemsel düşünme toplam puanında, algoritma ve kontrol yapılarında büyük etki düzeyinde gelişim saptanmış, yaratıcı düşünmede anlamlı fark gözlemlenmemiştir. Kontrol grubunda toplam puan ve hata ayıklamada anlamlı artış, temsilde ise anlamlı düşüş saptanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmada toplam puan, algoritma ve temsilde deney grubu lehine anlamlı farklar bulunmuş, hata ayıklama ve kontrol yapılarında fark saptanmamıştır. Yaratıcı düşünme genel puanında fark bulunmamış; ancak dil alanı toplamında, akıcılık ve orijinallikte deney grubu lehine farklar ortaya çıkmıştır. Nitel veriler, robotun dikkati 40 dakika sürdürmede etkili olduğunu, döngünün en zorlanılan kavram olduğunu ve her iki grupta işbirliğinin geliştiğini göstermiştir. Sonuçlar: Araştırma hem somut bir ürün hem tasarım ilkeleri ortaya koymuştur. İki yaklaşımın tamamlayıcı olduğu; robotun algoritma ve temsil gibi soyutlama gerektiren boyutlarda avantaj sağladığı, bilgisayarsız etkinliklerin hata ayıklamada etkili olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study aimed to develop a culturally contextualized educational robot for preschool algorithm education and investigate the effect of“Gezgin”on 60-72 month-old children's computational and creative thinking skills. Method: Using design-based research in three cycles, the robot and activities were developed through semi-structured expert interviews (n=6) and refined via pilot testing with six children. The third cycle employed a pretest-posttest quasi-experimental design in Fatsa, Ordu. The experimental group (n=17) received robot-supported and the control group (n=17) unplugged coding activities with identical objectives for 40 minutes weekly over five weeks. TechCheck-K and ICT-Preschool data were analyzed using Wilcoxon and Mann-Whitney U tests; the process was qualitatively examined through researcher and teacher field notes. Findings: Seven design principles were identified. The experimental group showed significant gains with large effect sizes in computational thinking total, algorithm, and control structures; no significant change in creative thinking. The control group improved in total score and debugging but declined significantly in representation. Between-group comparisons revealed differences favoring the experimental group in total score, algorithm, and representation; none in debugging or control structures. No overall creative thinking difference was found; however, significant differences favoring the experimental group emerged in language domain total, fluency, and originality. Qualitative data indicated the robot sustained attention for 40 minutes, loops were the most challenging concept, and collaboration developed in both groups. Conclusions: The research yielded both a tangible product and design principles. The two approaches were complementary; the robot provided advantage in abstraction-related dimensions such as algorithm and representation, while unplugged activities were effective in debugging.
Benzer Tezler
- Okul öncesine yönelik geliştirilen bilgisayarsız kodlama etkinliklerinin motivasyon, bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerilerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of unplugged coding activities developed for preschool on motivation, computational thinking and problem-solving skills
ŞENOL SAYGINER
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN TÜZÜN
- Okul öncesi çocukların eğitimi için nesne öğrenimine yönelik interaktif sanal eğitim programı
An interactive virtual education program to learn objects for pre-school children
YASİN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolDumlupınar ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALPASLAN DUYSAK
- Fen bilimleri öğretmenlerinin biyoteknolojiye ilişkin laboratuvar deneyimlerine yenilikçi öğretim yaklaşımlarının etkisi
The impact of innovative teaching approaches on the biotechnology related laboratory experiences of science teachers
TUĞÇE YAĞMUR ORHAN
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN ŞAHİN
- TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri yarışmasında finalde derece alan öğrencilerin ve danışman öğretmenlerin deneyimlerinin incelenmesi
Investigation of the experiences of students and counselor teachers who received final degrees in the TÜBİTAK High School Students Research Projects competition
MİNE CAMCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiFırat ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZHAN ÖZDEMİR
- Sanal gerçeklik uygulamalarının robotik kodlama dersine etkisi
The impact of virtual reality applications on robotic coding courses
İZEM DERELİ UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN BİLAL MACİT