Çift kariyerli eşlerde psikolojik dayanıklılığın sosyal destek ve meslek aşkı bağlamında iş-yaşam dengesi ve iş tatmini üzerindeki rolü
The role of psychological resilience in dual-career couples on work–life balance and job satisfaction in the context of social support and passion for work
- Tez No: 1007044
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKER HÜSEYİN ÇARIKÇI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çift kariyerli eşler bağlamında iş-yaşam dengesini etkileyen psikolojik ve sosyal kaynakları incelemektedir. Sosyal destek ve meslek aşkının psikolojik dayanıklılık ve iş tatmini üzerinden iş-yaşam dengesine yansıyan doğrudan ve dolaylı etkileri test edilmiştir. Nicel araştırma kapsamında, Isparta ilindeki üniversitelerde görev yapan 180 evli akademisyenden kartopu örnekleme yoluyla anket verisi toplanmıştır. İş-yaşam dengesi, psikolojik dayanıklılık, iş tatmini, meslek aşkı ve algılanan sosyal destek ölçekleri uygulanmış; veriler Jamovi'de doğrulayıcı faktör analizi ve Yapısal Eşitlik Modellemesi ile, ayrıca aracılık–düzenleyicilik ve kümeleme analizleriyle incelenmiştir. Bulgular, meslek aşkının iş tatmini, psikolojik dayanıklılık ve iş-yaşam dengesi üzerinde; sosyal desteğin ise iş tatmini ve iş-yaşam dengesi üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler yarattığını göstermiştir. İş tatmini ve psikolojik dayanıklılık iş-yaşam dengesinin anlamlı yordayıcılarıdır. Aracılık analizleri, iş tatmininin sosyal destek–iş-yaşam dengesi ilişkisinde kısmi, meslek aşkı–iş-yaşam dengesi ilişkisinde tam aracı rol üstlendiğini; psikolojik dayanıklılığın aracılığının desteklenmediğini, ancak eğilim düzeyinde bir bulgu bulunduğunu ortaya koymuştur. Düzenleyici analizlerde psikolojik dayanıklılık, meslek aşkının iş-yaşam dengesine etkisini güçlendirmiş ve iş-yaşam dengesinin iş tatminine etkisinde tamponlayıcı rol oynamıştır. Kümeleme analizi, psikolojik kaynak düzeylerine göre iki profilin (yüksek/düşük) anlamlı biçimde ayrıştığını göstermiştir. Sonuçlar, çift kariyerli akademisyenlerde sosyal destek ve meslek aşkının kritik; psikolojik dayanıklılığın ise hem doğrudan hem de koşullu bir mekanizma olarak iş-yaşam dengesini açıklamada işlevsel olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines psychological and social resources influencing work–life balance among dual‑career couples by testing the direct and indirect effects of perceived social support and passion for work on psychological resilience, job satisfaction, and work–life balance. Survey data were collected via snowball sampling from 180 married academics employed at universities in Isparta. Measures assessed work–life balance, resilience, job satisfaction, passion for work, and perceived social support. Analyses included confirmatory factor analysis, structural equation modeling, mediation, moderation, and cluster analysis in Jamovi. Passion for work positively predicted job satisfaction, resilience, and work–life balance; social support positively predicted job satisfaction and work–life balance. Job satisfaction and resilience significantly predicted work–life balance. Job satisfaction partially mediated the social support–work–life balance link and fully mediated the passion–work–life balance link; resilience did not show a supported mediating effect, although a marginal trend emerged. Resilience also strengthened the effect of passion for work on work–life balance and buffered the effect of work–life balance on job satisfaction. Cluster analysis yielded two psychological resource profiles (high vs. low) with significant differences across variables. Overall, the findings underscore the critical roles of social support and passion for work and position resilience as both a direct and conditional mechanism, offering a multidimensional contribution to work–life balance research.
Benzer Tezler
- Çift-kariyerli ailelerde iş-aile ve aile-iş çatışmalarının kendini kurgulama düzeyleri ile ilişkisi
The Relationship between work -family and family-work conflicts and self-monitoring behaviors in dual-career couples
MUAZZEZ DENİZ APAYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜL CANAN ERGİN
- Çift kariyerli eşlerde örgütsel stresin iş tatminine etkisi üzerine bir araştırma
A research on the effect of organizational stress on job satisfaction in dual career couples
RAHAT RACAPOVA
- Çift kariyerli eşler olgusunun akademisyenler üzerindeki etkisine ait çalışma
Study on the effect of double career spouses case on academicians
SEDA GÖÇER
- Çift kariyerli eşlerin çalışma yaşamı ve işyeri mutluluğu
Dual-career couples's working life and well-being in the workplace
MEHTAP ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
İşletmeSüleyman Demirel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER HÜSEYİN ÇARIKÇI
- Çift kariyerli ailelerde sosyal rol değişimi: Kültürel bir değerlendirme
A cultural evaluation: Social role change in dual career couples
BETÜL YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ERSOY KART