Nadir hastalığa sahip olan çocukların ebeveynlerinde görülen travma sonrası stres bozukluğu'nun, EMDR terapisi kullanılarak azaltılması
Reducing post-traumatic stress disorder in parents of children with rare diseases using EMDR therapy
- Tez No: 1007232
- Danışmanlar: PROF. DR. EDİBE PEMPEGÜL YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Nöroloji, Psychology, Child Health and Diseases, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Nadir Hastalık, Bakım Yükü, TSSB, EMDR, Flash Teknik, Rare Disease, Caregiver Burden, PTSD, EMDR, Flash Technique
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Pediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gelişim Nörolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
KIZILDEMİR, A. (2025). Nadir Hastalığa Sahip Olan Çocukların Ebeveynlerinde Görülen Travma Sonrası Stres Bozukluğu'nun, EMDR Terapisi Kullanılarak Azaltılması. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Pediatrik Temel Bilimler ABD. Yüksek Lisans. İstanbul. GİRİŞ: Nadir hastalıklar, toplumda yaygın görülen hastalıklara kıyasla oldukça az bireyi etkileyen tıbbi durumlardır. Bu hastalıklara ilişkin evrensel bir tanım bulunmamakta; tanımlar, ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Tanı sürecinde yaşanan gecikmeler ve bilgi eksiklikleri, hasta bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırmakta; bakım süreci ise aileler üzerinde hem fiziksel hem de psikososyal açıdan ciddi yükler oluşturmaktadır. Amerikan Psikiyatri Birliği'nin DSM-5 tanı ölçütlerine göre, bir çocuğun yaşamını tehdit eden bir hastalıkla karşı karşıya kalması, ebeveyn açısından Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) geliştirme riski taşıyan bir travmatik olay olarak kabul edilmektedir. AMAÇ: Bu çalışma, nadir hastalık tanısı almış çocukların ebeveynlerinde TSSB belirtilerini azaltmaya yönelik, kısa süreli ve çevrimiçi uygulanan bir müdahale olan EMDR Flash Tekniği'nin etkililiğini incelemeyi amaçlamaktadır. METHOD: Katılımcılara İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi ve Nadir Hastalıklar Federasyonu aracılığıyla ulaşılmış, çalışmanın ilk aşamasında 89 gönüllü birey değerlendirmeye alınmıştır. Dahil etme ve dışlama kriterleri doğrultusunda 42 katılımcı ikinci aşamaya dahil edilmiştir. Bu katılımcılardan 22 katılımcı ile üç oturumdan oluşan EMDR Flash müdahalesi tamamlanmıştır. Araştırma, tek gruplu ön test–son test yarı deneysel desenle yürütülmüştür. Travmatik anılar ve tetikleyici uyaranlara ilişkin SUD puanları ile DSM-5 TSSB Kontrol Listesi, Beck Depresyon, Umutsuzluk ve Anksiyete Ölçekleri kullanılarak ön test ve son test verileri toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıra Testi kullanılmıştır. SONUÇ: Analiz sonuçlarına göre, travmatik anı SUD puanlarında (Z = -4,107, p = .00), tetikleyici SUD puanlarında (Z = -4,112, p = .00), BDÖ puanlarında (Z = -3,782, p = .00), BAÖ puanlarında (Z = -3,606, p = .00) ve DSM-5 TSSB puanlarında (Z = -4,19, p = .00) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma gözlemlenmiştir. Bu bulgular, EMDR Flash Tekniği'nin nadir hastalığa sahip çocukların ebeveynlerinde TSSB semptomlarını azaltmada etkili, kısa süreli ve yenilikçi bir müdahale olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
KIZILDEMİR, A. (2025). Reducing Post-Traumatic Stress Disorder in Parents of Children with Rare Diseases Using EMDR Therapy. Istanbul University, Institute of Health Sciences, Department of Pediatric Basic Sciences. Master's Thesis. Istanbul. INTRODUCTION: Rare diseases are medical conditions that affect a significantly smaller portion of the population compared to more common illnesses. There is no universal definition for these diseases; definitions vary from country to country. Delays in diagnosis and lack of information hinder affected individuals' access to healthcare services, while the caregiving process places considerable physical and psychosocial burdens on families. According to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5) by the American Psychiatric Association, a child facing a life-threatening illness is considered a traumatic event that puts the parent at risk of developing Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD). OBJECTIVE: This study aims to examine the effectiveness of the EMDR Flash Technique, a brief and online-delivered intervention, in reducing PTSD symptoms among parents of children diagnosed with rare diseases. METHOD: Participants were recruited through İstanbul University Faculty of Medicine and the Rare Diseases Federation. In the initial phase of the study, 89 volunteer individuals were assessed. Based on the inclusion and exclusion criteria, 42 participants were eligible for the second phase. Among these, 22 participants completed the EMDR Flash intervention, which consisted of three sessions.The study was conducted using a single-group pre-test–post-test quasi-experimental design. Pre-test and post-test data were collected using Subjective Units of Distress (SUD) scores related to traumatic memories and triggering stimuli, along with the DSM-5 PTSD Checklist, and the Beck Depression, Hopelessness, and Anxiety Inventories. Data were analyzed using the Wilcoxon Signed-Rank Test. RESULTS: According to the analysis results, a statistically significant decrease was observed in traumatic memory SUD scores (Z = −4.107, p = .00), trigger-related SUD scores (Z = −4.112, p = .00), BDI scores (Z = −3.782, p = .00), BAI scores (Z = −3.606, p = .00), and DSM-5 PTSD scores (Z = −4.19, p = .00). These findings suggest that the EMDR Flash Technique may be an effective, brief, and innovative intervention for reducing PTSD symptoms in parents of children with rare diseases.
Benzer Tezler
- Nadir hastalığı olan çocukların ailelerinde yılmazlık ile ilişkili etkenlerin incelenmesi: Bir model önerisi
Examining the factors related to resilience in families of children with rare diseases: A model proposal
MERVE DENİZ PAK GÜRE
Doktora
Türkçe
2021
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TARIK TUNCAY
- Primer immün yetmezlik tanılı olgularda evde immünglobulin tedavisinin yaşam kalitesi ve bakım verme yüküne etkisi
The effect of home therapy immunoglobulin on health quality of life and caregiver burden in patients with primary immunodeficiencies
GÜLNİHAN ÜSTÜNDAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Allerji ve İmmünolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. FERAH GENEL
- Çocuk metabolizma hastalıkları kliniği'nde takipli olan nadir metabolik hastalığa sahip hastaların ebeveynlerinin yaptığı cepten sağlık harcamaları
OUT-of-pocket health expenditures made by parents of patients with rare metabolic diseases followed in the children's metabolism clinic
YASEMİN YÜKSEL GÜDEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNDÜZ
- Çocuk genetı̇k hastalıkları polı̇klı̇nı̇ğı̇mı̇ze 2000-2015 yıllarında başvuran osteogenezı̇s ı̇mperfektalı hastaların retrospektı̇f değerlendı̇rı̇lmesı̇ ve genetı̇k danışmanlık verı̇lmesı̇
Assesment of osteogenesis imperfecta patients retrospectively who admitted to chi̇ldren genetic departmant between 2000-2015 years and genetic counselling
ÖZGE KAMER KARALAR PEKUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HURİYE NURSEL ELÇİOĞLU
- Bronşiolitis obliteranslı çocuklarda serum total oksidan ve antioksidan durumun değerlendirilmesi
Evaluation of serum total oxidants and antioxidant stability in children with bronchiolithis obliterans
GÜLSÜM GÜZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERKAN ÇAKIR