Geleneksel ahşap yapıların onarımı hakkında gözlem ve öneriler: İstanbul adalar örneği
Assessment and recommendati̇ons for the restorati̇on of tradi̇ti̇onal wooden structures: A case study of the İstanbul islands
- Tez No: 1007260
- Danışmanlar: PROF. DR. SUPHİ SAATÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ahşap, insanlık tarihinin en eski ve en yaygın yapı malzemelerinden biridir. Zaman içinde gelişen yeni malzeme teknolojileriyle birlikte ahşap kullanımı azalmış olsa da, sağladığı çevresel, yapısal ve estetik avantajlar sayesinde günümüzde yeniden değer kazanmaktadır. Ahşap malzeme, düşük karbon ayak izine sahip, yenilenebilir ve geri dönüştürülebilir bir malzemedir. Malzemenin yüksek yalıtım kapasitesine sahip olması da enerji verimliliği açısından önemli avantajlar sunmaktadır. Malzemenin bu özellikleri ahşap yapıların sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlamaktadır. Bunların yanı sıra ahşap malzemenin doğal esnek, hafif yapısı, çeşitli formlara uyarlanabilirliği ve montaj kolaylığı malzemeyi tercih edilen bir yapı malzemesi haline getirmiştir. Ahşap malzemenin hafifliği ve enerji absorbe edebilme yeteneği, yapıların dış etkilere karşı daha az hasar almasına katkıda bulunmaktadır. Tüm bu olumlu özellikleri dolayısıyla ahşap malzeme, geleneksel Türk mimarisinde de yaygın olarak kullanılmıştır. Geleneksel ahşap yapım tekniği, özellikle anıtsal ve sivil mimaride saray, köşk, kasır, cami, konut gibi farklı yapı tiplerinde uygulanmıştır. İstanbul, Safranbolu, Amasya gibi şehirlerde halen ayakta kalan geleneksel ahşap yapılar, bu mirasın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Geleneksel ahşap yapı ve yapım sistemleri, tarih boyunca çeşitli coğrafi ve iklimsel şartlara uygun şekilde geliştirilmiş ve bugün modern yapı teknolojileri ile entegre edilerek daha dayanıklı hale getirilmektedir. Bu çalışmada Geleneksel Ahşap Yapılar, İstanbul Adaları örneği üzerinden incelenmiştir. Çalışma kapsamında öncelikle geleneksel ahşap yapıların sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilmesi yapılmıştır. Geleneksel ahşap yapıların; yapım teknikleri, malzeme özellikleri, sürdürülebilirliğine yönelik ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler ve sürdürülebilirliğini tehdit eden etmenler ortaya konulmuştur. Ayrıca geleneksel yapım sistemlerinde karşılaşılan yapısal zayıflıkların giderilmesine yönelik müdahale yöntemleri araştırılmıştır. Bu kapsamda geleneksel ahşap yapım sistemlerinin (ahşap yığma yapılar, hımış yapılar, karkas yapılar) dayanıklılığını artırmak için geleneksel yöntemler (bağlantı elemanlarının güçlendirilmesi) ile modern yöntem ve uygulamalar (taşıyıcı sistemde çelik ve karbon fiber gibi modern malzemelerin kullanılması, dijital simülasyon teknikleriyle yapıların test edilmesi gibi) açıklanmıştır. Çalışmanın sonunda, İstanbul Adaları'nda yer alan 9 geleneksel ahşap konut yapısı üzerinden kapsamlı bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Wood is one of the oldest and most widely used construction materials in human history. Although its use declined over time due to the development of new material technologies, it has regained value today thanks to its environmental, structural, and aesthetic advantages. Wood is a renewable and recyclable material with a low carbon footprint. Its high insulation capacity also offers significant advantages in terms of energy efficiency. These features greatly contribute to the sustainability of wooden structures. In addition, the natural flexibility and lightness of wood, its adaptability to various forms, and ease of assembly make it a preferred building material. The light weight and energy-absorbing capacity of wood help structures suffer less damage against external factors. Due to all these positive characteristics, wood has been widely used in traditional Turkish architecture. Traditional timber construction techniques have been applied in various building types, especially in monumental and civil architecture such as palaces, mansions, kiosks, mosques, and residences. In cities like Istanbul, Safranbolu, and Amasya, many traditional wooden structures still stand and form an important part of this heritage. Throughout history, traditional timber structures and building systems have been developed in accordance with diverse geographical and climatic conditions, and today they are made more durable through integration with modern construction technologies. In this study, traditional wooden structures are examined through the example of the Istanbul Islands. First, traditional timber buildings are evaluated in the context of sustainability. The study presents traditional construction techniques, material properties, relevant national and international regulations on sustainability, and the factors threatening their long-term preservation. Additionally, structural weaknesses commonly encountered in traditional systems are analyzed, along with intervention methods. In this context, methods for increasing the durability of traditional timber systems (such as timber masonry, hımış, and frame structures) are explained, including both traditional approaches (like strengthening connection elements) and modern techniques (such as the use of materials like steel and carbon fiber in load-bearing systems, and structural testing through digital simulation technologies). In the final part of the study, a comprehensive evaluation was conducted based on 9 traditional timber residential buildings located in the Istanbul Islands.
Benzer Tezler
- Tarihi yapıların koruma-onarımı için malzeme karakterizasyon yöntemlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of material characterization methods for conservation and repair of historical buildings
ALİCAN UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİRE PAPATYA SEÇKİN
- Tarihi ahşap yapı taşıyıcı sistemlerinin incelenmesi ve Boğaziçi örneği: Amcazade Hüseyin Paşa Yalısı
The analysis of historical timber buildings load bearing systems and a given example Amcazade Huseyin Paşa Mansion in Bosphorus
SELÇUK UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÜLTEN GÜLAY
- Süleymaniye Molla Hüsrev Mahallesi ahşap konak koruma projesi
The conservation project of the timber mansions situated in Süleymaniye District Molla Hüsrev Quarter
LEYLA KORUYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLSÜM TANYELİ
- İstanbul'da tarihi yapılardaki ahşap kubbelerin mimari özellikleri ve koruma sorunlarına yönelik öneriler
Architectural features of wooden domes in historical buildings in İstanbul and proposals for conservation problems
EMİNE KASABOĞLU
- Construction methods and seismic retrofitting suggestions for vernacular timber houses, case studies of an Istanbul house, rumah gadang and kyomachiya
Yerel ahşap evlerı̇n yapım yöntemlerı̇ ve sı̇smı̇k güçlendı̇rme önerı̇lerı̇, İstanbul evı̇, rumah gadang ve kyomachı̇ya örneğı̇
FERİHA KAMİLE ÖZCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALET ALMILA BÜYÜKTAŞKIN