Şeyh Muhammed Kerbelâyî'nin hayatı ve tasavvufî anlayışı
The life and sufi perspective of Sheikh Muhammed Karbalai
- Tez No: 1007298
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULVAHAP YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Mystic
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 1302/1885 yılında Diyarbakır'ın Çınar ilçesine bağlı Aktepe köyünde doğan Şeyh Muhammed Kerbelâyî'nin hayatı ve tasavvufî şahsiyetini incelemektedir. İlk eğitimini Aktepe Medresesi'nde alan Kerbelâyî, manevî terbiyesini Nakşibendiyye Tarikatı bünyesinde tamamlamış, amelde Şâfiî, itikadda Eş'arî çizgiyi benimseyen mutasavvıf, şair ve âlim kimliğiyle temayüz etmiştir. Tasavvuf anlayışı ilâhî aşk, cezbe ve vuslat merkezli olup, özellikle Şah-ı Nakşibend ve Mevlânâ Hâlid'e bağlılığı çerçevesinde şekillenmiştir. Tasavvufî düşüncesinde belirgin bir Ehl-i beyt sevgisi dikkat çekmektedir. Yoğun cezbe ve istiğrak hâli sebebiyle şeyhlik makamını üstlenmemiştir. Şeyh Said Hadisesi sürecinde iki yıl sürgün hayatı yaşayan Kerbelâyî, sürgün sonrası ömrünün son dönemini Diyarbakır merkez Bağlar ilçesine bağlı Tavşantepe (Çûllî) köyünde geçirmiş ve burada vefat etmiştir. Kerbelâyî, tasavvufî şiir sahasında mümtaz bir konuma sahip olup bölgesel tasavvuf geleneğinde önemli bir şahsiyet olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the life and Sufi personality of Sheikh Muhammed Kerbelâyî, who was born in 1302/1885 in Aktepe village, Çınar district of Diyarbakır. Having received his initial education at the Aktepe Madrasa, Kerbelâyî completed his spiritual training within the Naqshbandiyya Order. He distinguished himself as a Sufi, poet, and scholar, adhering to the Shafi'i school of thought in practice and the Ash'ari school of belief. His understanding of Sufism is centered on divine love, ecstasy, and union with God, and is particularly shaped by his devotion to Shah-i Naqshband and Mevlana Khalid. A distinct love for the Ahl al-Bayt (the Prophet's family) is evident in his Sufi thought. Due to his intense states of ecstasy and absorption, he did not assume the position of Sheikh. Kerbelâyî, who lived in exile for two years during the Sheikh Said Incident, spent the last period of his life in Tavşantepe (Çûllî) village in Bağlar district of Diyarbakır and passed away there. Kerbelâyî holds a distinguished position in the field of Sufi poetry and is considered an important figure in the regional Sufi tradition.
Benzer Tezler
- Şeyh Mustafa Zekayi'nin hayatı edebi kişiliği Divan'ı (inceleme-tenkidli metin)
The Life of Şeyh Mustafa Zekayi his literary personality his Divan and a critical translation of it
SERHAN ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. AHMET KIRKKILIÇ
- Mîrsadu'l-Etfal (Şahrahê Kûdekan) Ferhenga menzûm a Kurdî-Farisî (Vekolîn-Tekst)
Mîrsadu'l-Etfal (Şahrahê Kûdekan) Kürtçe-Farsça manzum sözlük (İnceleme-Metin)
RAMAZAN PERTEV
Yüksek Lisans
Kürtçe
2012
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİ YILDIRIM
- Bir Bektâşi Cöngü üzerinde tetkik
A research on the collection of folk poems of the Bektaşi
DİLÂRA AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk Dili ve EdebiyatıCumhuriyet ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. DOĞAN KAYA
- Şia kelamında ilahi sıfatlar
Divine roles in Shia word
ŞEHRAZAT ZENGİN KARAYILAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
DinÇukurova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL YÜRÜK
- Çağatay Türkçesi ile yazılmış Ravzatü'ş-Şüheda adlı eserin dil ve edebiyat eğitimi yönünden çalışılması
Study of the work named Ravzatü'ş-Şüheda written in Chagatai Turkish from the perspective of language and literature education
AKİF TAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT ŞEN