TDK Türkçe Sözlük'ün 12. baskısındaki giyim-kuşam ve süslenme kültürüyle ilgili Fransızca alıntı sözcükler üzerine inceleme
An analysis of French loanwords related to clothing and adornment culture in the 12th edition of the TDK Turkish Dictionary
- Tez No: 1007427
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE MELEK ÖZYETGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Dili Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından yayımlanan Türkçe Sözlük'teki Fransızca kökenli alıntı kelimelerin Türkçeye giriş süreçlerini mercek altına almaktadır. İncelemenin kapsamını, Türkçe Sözlük'ün 12. baskısında yer alan giyim-kuşam ve süslenme temalı Fransızca alıntılar oluşturmaktadır. Çalışma dâhilinde; kıyafet adları, ayak ve baş giyim unsurları, meslekî alanlara ve deniz aktivitelerine özgü giysiler, aksesuarlar, saç ve güzellik uygulamalarına dair yöntem ve ürün isimleri, terzilikle ilgili teknikler ve malzeme adları, kumaş türleri ile bu alanlarla ilişkili diğer sözcükler tespit edilerek tematik bir tasnife tâbi tutulmuştur. Belirlenen sözcükler; tür, ses bilgisi, yapı bilgisi ve anlamsal özellikleri bakımından genel bir değerlendirmeye alınmıştır. Kavram alanı incelemesi aşamasında, sözcük sayıları ve yüzdelik oranları tablo ve grafikler aracılığıyla görselleştirilmiş; ayrıca kelimelerin tarihsel gelişim süreçleri ve kullanım sahalarına dair ayrıntılı veriler sunulmuştur. Söz konusu kelimelerin Kamus-ı Türkî ve Türkçe Sözlük'ün birinci baskısındaki durumları taranarak, başlangıçtan güncel 12. baskıya kadar kaydedilen sayısal artış saptanmıştır. Kelimelerin günümüz gündelik yaşamındaki kullanım yaygınlığı, gerçekleştirilen iki ayrı anket çalışması üzerinden analiz edilmiştir. Nihayetinde, elde edilen bulgular ışığında sözcüklerin yazılı ve sözlü dildeki kullanım sıklığı kapsamlı bir biçimde değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the processes through which loanwords of French origin entered the Turkish language, specifically focusing on those found in the Türkçe Sözlük (The Turkish Dictionary) published by the Turkish Language Association (TDK). The scope of the study is comprised of French loanwords related to the themes of clothing and adornment featured in the 12th edition of the dictionary. Within the framework of this research, names of garments, footwear, headwear, professional and maritime clothing, accessories, methods and products related to hair and beauty, tailoring techniques, materials, fabric types, and other related terms have been identified and subjected to a thematic classification. The identified words are subjected to a general evaluation in terms of lexical category, phonology, morphology, and semantic properties. During the conceptual field analysis, word counts and percentages are visualized through tables and graphs; furthermore, detailed data regarding the historical development and usage domains of these words are presented. By scanning the status of the terms in the Kamus-ı Türkî and the first edition of the Türkçe Sözlük, the numerical increase recorded from the onset to the current 12th edition has been determined. The prevalence of these words in contemporary daily life is analyzed through two separate survey studies. Ultimately, in light of the findings obtained, the frequency of use of these words in both written and spoken language is comprehensively evaluated.
Benzer Tezler
- Ahlat ağzı
Ahlat dialect
SERVET ERTEKİNOĞLU
Doktora
Türkçe
2015
DilbilimYıldız Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ
- Türkçe sözlük'te argo ve argolaşma
Slang and semantic change towards slang in TDK Türkçe sözlük
HASİBE SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Aydın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNAY KARAAĞAÇ
- Eğitim bilimleri terim ve kavramlarının modern sözlükbilimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of terms and concepts of educational science in terms of modern lexicology
AYŞE TUNALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. ENGİN YILMAZ
- Türkçede ikili çatı sorunu, Türkçe öğretimine yansımaları ve çözüm önerileri
The problem of binary voice in Turkish, its reflections on Turkish teaching and suggestions for solutions
DENİZ BEDİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIZ KOCASAVAŞ
- 11-14 yaş için hazırlanan okul sözlüklerinde tanımlar üzerine bir araştırma
A Research on the definitions in school vocabulaies prepared for ages between 11-14
PERVİN SAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA KAÇALİN