Articulatio temporomandibularis disfonksiyonu olan ve olmayan sağlıklı bireylerde articulatio temporomandibularis'in anatomik ve radyolojik olarak değerlendirilmesi
Anatomical and radiological evaluation of articulatio temporomandibularis in healthy individuals with and without articulatio temporomandibularis dysfunction
- Tez No: 1007428
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR GÖKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Anatomi, Anatomy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Anatomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Articulatio temporomandibularis (çene eklemi), konuşma, yutkunma, çiğneme ve solunum gibi temel fonksiyonlarda görev alan, insan vücudunun en önemli eklemlerinden biridir. Bu eklemde ortaya çıkan disfonksiyonlar ağrı, eklem sesleri, çene hareketlerinde kısıtlılık ve çene kaslarında ağrıya yol açarak bireyin yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. Çene ekleminin morfolojisi yaş, cinsiyet ve kraniyofasiyal yapılarla ilişkili değişikliklerden etkilenmekte olup, doğru tanı ve tedavi süreçlerinde önem arz etmektedir. Bu çalışmada, 2010–2023 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı'na başvuran 18–69 yaş aralığında bulunan toplam 72 bireye ait Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. Articulatio temporomandibularis disfonksiyonu (TMD) ile palatum durum, choanae nasi ve foramina cranii morfometrisi arasındaki olası ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca musculi masticatorii'nin (çiğneme kasları) morfometrik ölçümleri gerçekleştirilmiş ve (TMD) ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu çalışma, articulatio temporomandibularis'i doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen yapıların morfometrik özelliklerini ortaya koymuştur. Elde edilen veriler, TMD olan bireylerde yaş ile musculus masseter (MK), musculus temporalis (TK) ve musculus pterygoideus medialis (PMK) kalınlıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğunu göstermektedir (p<0.05). Ayrıca TMD olan bireylerde cinsiyete göre palatum durum transvers genişliği (PDTG) ölçümünde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Sağlıklı bireylerde ise cinsiyete göre PMK her iki tarafında ve PDTG değerlerinde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.05). TMD grubuyla sağlıklı grup karşılaştırıldığında, foramen rotundum genişliği (FRG) ölçümlerinde belirgin farklılıklar gözlenmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, TMD ile kraniyofasiyal yapıların morfometrik özellikleri arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu gösterilmiştir. Bu verilerin, TMD'nin anatomik temellerinin anlaşılmasına katkı sağlayacağı ve ileride yapılacak tanısal ve tedaviye yönelik çalışmalara referans oluşturacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte, örneklem büyüklüğünün sınırlı olması, cinsiyet dağılımındaki dengesizlik ve çalışmanın yalnızca Adana bölgesiyle sınırlı kalması, bulguların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır. Daha geniş ve farklı popülasyonlarda yapılacak çalışmalarla sonuçların desteklenmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
The articulatio temporomandibularis (temporomandibular joint, TMJ) is one of the most important joints in the human body, playing a crucial role in essential functions such as speech, swallowing, mastication and respiration. Dysfunction of this joint may lead to pain, joint noises, restricted mandibular movements, and masticatory muscle discomfort, negatively affecting the quality of life. TMJ morphology is influenced by age, sex, and craniofacial structural variations, which are critical factors for accurate diagnosis and treatment. In this study, Cone-Beam Computed Tomography (CBCT) images of 72 individuals aged 18–69 years, who applied to the Department of Oral, Dental, and Maxillofacial Radiology at Çukurova University Faculty of Dentistry between 2010 and 2023, were retrospectively analyzed. The possible relationships between temporomandibular dysfunction (TMD) and morphometric features of the palatum durum, choanae nasi, and foramina cranii were investigated. Additionally, morphometric measurements of the musculi masticatorii were performed, and their association with TMD was evaluated. The study revealed that structures directly or indirectly affecting the TMJ exhibit significant morphometric variations. In TMD patients, statistically significant correlations were found between age and the thicknesses of the musculus masseter (MM), musculus temporalis (MT), and musculus pterygoideus medialis (MPM) (p<0.05). Moreover, in TMD individuals, sex-related differences in the transverse width of the palatum durum (PDTW) were statistically significant (p<0.05). In healthy subjects, sex-related correlations were observed for MPM on both sides and PDTW measurements (p<0.05). Comparing TMD patients with healthy controls, significant differences were observed in foramen rotundum widths (FRW) (p<0.05). In conclusion, significant relationships exist between TMD and morphometric characteristics of craniofacial structures. These findings contribute to understanding the anatomical basis of TMD and may serve as a reference for future diagnostic and therapeutic studies. However, limitations such as a small sample size, unequal sex distribution, and the study population being limited to the Adana region restrict the generalizability of the results. Further studies with larger and more diverse populations are warranted to confirm these findings.
Benzer Tezler
- Articulatio temporomandibularis disfonksiyonu olan bireylerde eklem ve çiğneme kaslarının morfometrik analizi ve kuru iğneleme yönteminin etkileri
Morphometric analysis of the masticatory muscles and joints on patients with articulatio temporomandibularis dysfunction and the effects of dry needling method
FATMA DUMAN
Doktora
Türkçe
2015
Fizyoterapi ve RehabilitasyonNecmettin Erbakan ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR EMİNE ÇİÇEKCİBAŞI
- Articulatio temporomandibularis'in serebral palsili bireylerde ve kontrol grubunda değerlendirilmesi
Evaluation of temporomandibular joint in individuals with cerebral palsy and control group
DERYA ŞAHİN
- Musculus pterygoideus proprius ve temporomandibuler eklem patolojileri arasındaki ilişkinin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the pterygoideus proprius muscle and temporomandibular joint pathologies using magnetic resonance imaging
KAAN ORHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Diş HekimliğiAnkara Medipol ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURAK BİLECENOĞLU
- Articulatio temporomandibularis'in anatomik ölçümlerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of anatomical measurements of articulatio temporomandibularis by using cone beam computed tomography
MERT OCAK
Doktora
Türkçe
2017
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FEVZİ SARGON
- Articulatio temporomandibularis'in morfolojik yapısı: multidedektörlü bilgisayarlı tomografi ile radyolojik analiz
The morphological structure of temporomandibular joint: A radiological analysis with multidetector computed tomography
HALİME ERKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
MorfolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BÜYÜKMUMCU