Yatılı engelli bakım merkezlerinde çalışan personelin bakım verme yükü, tükenmişlik ve yaşam doyumu durumunun incelenmesi
An examination of care burden, burnout, and life satisfaction among staff working in care homes for people with disabilities
- Tez No: 1007510
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OKTAY TATLICIOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, engelli bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan personelin bakım verme yükü, tükenmişlik düzeyleri ve yaşam doyumu arasındaki ilişkileri incelemektir. Aynı zamanda, bu değişkenlerin katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine bağlı olarak farklılık gösterip göstermediği de değerlendirilmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini, Türkiye genelinde faaliyet gösteren 105 engelli bakım ve rehabilitasyon merkezinde görev yapan personel oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmaya toplamda 430 kişi katılmış olup bunlar 210 bakım personeli, 123 meslek elemanı ve 97 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Çalışmada Bakım Verme Yükü, Tükenmişlik, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Kişisel Bilgiler Formu kullanılmıştır. Veriler, SPSS 27.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, bakım verme yükü ile tükenmişlik düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğunu, bakım verme yükü ile yaşam doyumu arasında ise negatif yönlü fakat anlamlı olmayan bir bağ bulunduğunu, ayrıca tükenmişlik ile yaşam doyumu arasında anlamlı ve negatif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular, bakım yükünün yaşam doyumunu tükenmişlik aracılığıyla dolaylı yoldan etkilediğini ortaya koymaktadır. Araştırmaya katılan katılımcıların tükenmişlik düzeylerinin; cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni hal, çocuk sahibi olma durumu, meslekte ve kurumda geçirilen zaman değişkenleri yönünden anlamlı bir şekilde farklılaştığı, bakım verme yüklerinin; yaş, eğitim, medeni hal, çocuk sahibi olma durumu, meslekte ve kurumda geçirilen süreye göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı ancak cinsiyet değişkenine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Araştırmaya katılan katılımcıların yaşam doyumu düzeylerinin ise hiçbir sosyo-demografik değişkeni yönünde anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür. Engelli bakım merkezlerinde engelli bireylere hizmet veren personel psikolojik, ekonomik ve sağlık yönünden pek çok sorunla karşılaşmaktadır. Bakım verme yükünü hafifletmek, tükenmişliği önlemek ve yaşam doyumu seviyesini arttırmak amacıyla, engelli bireylere hizmet veren personelin yaşadığı zorlukların çözülmesi, bakım sürecinde onlara yardım edilmesi, mali ve sosyal hakların verilmesi personelin çalışma yaşamı kalitesi üzerinde önemli bir etki yaratabilir
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to examine the relationships between the caregiving burden, levels of burnout and life satisfaction among staff working in care and rehabilitation centres for people with disabilities. Furthermore, the study assessed whether these variables differed according to the participants' socio-demographic characteristics. The study was conducted using a correlational survey design. The study population consisted of staff working in 105 disability care and rehabilitation centres operating across Turkey. Convenience sampling was employed during the data collection process. A total of 430 individuals participated in the study, comprising 210 care staff, 123 support staff and 97 healthcare workers. The Caregiving Burden, Burnout, Life Satisfaction Scale and Personal Information Form were used in the study. The data were analysed using SPSS 27.0 software. The research findings indicate a statistically significant and positive correlation between the burden of caregiving and levels of burnout, a negative but non-significant association between the burden of caregiving and life satisfaction, and a significant and negative relationship between burnout and life satisfaction. The findings indicate that the burden of care indirectly affects life satisfaction via burnout. The burnout levels of the participants in the study differed significantly in terms of gender, age, educational status, marital status, parenthood, and time spent in the profession and institution. The burden of caregiving differed significantly according to age, education, marital status, child-rearing status, and time spent in the profession and institution, but not according to gender. It was observed that the life satisfaction levels of the participants in the study did not differ significantly in terms of any socio-demographic variables. Staff providing services to disabled individuals in care centres encounter numerous psychological, economic and health-related problems. In order to alleviate the burden of care, prevent burnout, and increase life satisfaction levels, addressing the difficulties experienced by staff providing services to individuals with disabilities, assisting them in the care process, and granting them financial and social rights can have a significant impact on the quality of their working lives.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Özel eğitim uygulama merkezi ve iş uygulama merkezinde çalışan zihin engelliler sınıf öğretmenlerinin yaşadığı sorunlar
The problems that the teachers of mentally disabled students who work at special education and practice schools experience
MEHMET IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET AYIK
- Türkiye'de yatılı engelli bakım merkezlerinde hizmet kalitesinin ölçülmesi
Service quality measurement of disabled care houses in Turkey
FATİH ELİBOL
Doktora
Türkçe
2017
Sosyal HizmetGaziosmanpaşa Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TUĞBA KILIÇER
- Türkiye'de yatılı bakım hizmetleri: Acil yerleştirme uygulamasının incelenmesi
Residential care services in Turkey: Review of emergency placement application
EDANUR AKBUĞA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetYalova ÜniversitesiSosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDRETTİN KESGİN
- Evaluating two shopping centers in the light of the principles of universal design
Evrensel tasarım ilkeleri ışığında iki alışveriş merkezinin değerlendirilmesi
MUHAMMET SANCAR SEVÜK
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Bölümü
PROF. DR. VACİT İMAMOĞLU