Örgütsel sosyalizasyon ve etkileşim pratikleri: İleriye yönelik anlamlandırma süreci üzerine nitel bir araştırma
Organizational socialization and interaction practices: A qualitative research on the prospective sensemaking process
- Tez No: 1007570
- Danışmanlar: PROF. DR. NİHAT ERDOĞMUŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Örgüt, iki veya daha fazla kişinin belirli hedefler uyarınca bir araya geldiği ve eş güdümlü olarak faaliyette bulunduğu sosyal bir birliktelik formudur. Örgüt teorisi yazınında sıklıkla başvurulan iki temel sistem yaklaşımından söz etmek mümkündür: açık ve kapalı sistem yaklaşımları. Kapalı sistem yaklaşımları, esas itibarıyla, 1950'li yıllara kadar yazındaki temel izleği oluşturmaktadır. Buna karşın anlamlandırma yazınının önemli isimlerinden K. Weick, açık sistem yaklaşımını benimseyen düşünürler arasında yer almaktadır. Weick'ın perspektifinde yer ettiği şekliyle örgütsel işleyiş, anlamlandırma pratiğiyle iç içe geçmekte; anlamlandırma süreci, aktörlerin etkileşimine referansla açıklanmaktadır. Kuşkusuz örgütsel etkileşimin önemi, çalışanların/üyelerin sosyalizasyon sürecinde belirginlik kazanmaktadır. Nitekim örgüte katılan yeni üyeler, pek çok bakımdan, belirsiz süreçlerle karşı karşıya kalmakta; örgütsel etkileşimler doğrultusunda sosyalizasyon süreçlerine yön vermektedirler. Teorik altlığını Weick'ın anlamlandırma perspektifinden alan bu araştırma, temelde, örgütsel sosyalizasyon ve etkileşim sürecini konu edinmektedir. Bu doğrultuda araştırma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde araştırmanın kavramsal ve teorik çerçevesi çizilmektedir. İkinci bölümde, araştırma tasarımına yer verilmekte; son bölümde ise, araştırma bulguları ele alınmaktadır. Nitel araştırma yöntemini benimseyen bu araştırma, fenomenolojik bir desene yaslanmakta olup, amaçlı örnekleme tekniğinden yararlanmaktadır. Araştırma kapsamında yirmi beyaz yakalı profesyonel örgüt çalışanıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Veri analizinde ise Nvivo programı kullanılmıştır. Araştırma bulguları, esas itibarıyla, örgütsel etkileşimin sosyalizasyon ve anlamlandırma sürecindeki etkisine işaret etmektedir. İdeal bir etkileşim süreci tanımaya, öğrenmeye, beklentiler geliştirmeye ve yükümlülükleri netleştirmeye olanak sağlamaktadır. Bu düzlemde örgüt çalışanları, yüz yüze etkileşimler vesilesiyle, kendi rutinlerinin yanı sıra diğer çalışanların rutinlerine aşina olmakta, tepkilerini ölçmekte, sınırlarını çizmekte ve beklentiler geliştirmektedir. Bununla birlikte örgüt kültürü, kariyer fırsatları, geri bildirimler, ücret, çalışma arkadaşları ve yönetici desteği gibi temel parametrelerin de anlamlandırma ve sosyalizasyon sürecinde etkili olduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
An organization is a form of social association in which two or more individuals come together in line with specific goals and operate in a coordinated manner. In the organizational theory literature, it is possible to refer to two fundamental system approaches that are frequently utilized: open and closed system approaches. Closed system approaches essentially constituted the main trajectory of the literature up until the 1950s. In contrast, Weick, one of the prominent figures in the sensemaking literature, is among the thinkers who adopt the open system approach. In Weick's perspective, organizational functioning becomes intertwined with the practice of sensemaking; the sensemaking process is explained with reference to the interaction of actors. Undoubtedly, the importance of organizational interaction becomes evident in the socialization process of employees/members. Indeed, new members who join the organization encounter numerous uncertainties and shape their socialization processes through organizational interactions. Grounded theoretically in Weick's sensemaking perspective, this study essentially addresses the process of organizational socialization and interaction. In line with this framework, the research consists of three main sections. In the first section, the conceptual and theoretical framework of the study is outlined. The second section presents the research design, while the final section discusses the research findings. Adopting a qualitative research method, this study is based on a phenomenological design and employs a purposive sampling technique. Within the scope of the research, semi structured interviews were conducted with twenty white collar professional organizational employees. The Nvivo software was used for data analysis. The research findings essentially point to the influence of organizational interaction on the processes of socialization and sensemaking. An ideal interaction process enables recognition, learning, the development of expectations and the clarification of obligations. In this context, organizational employees become familiar not only with their own routines but also with the routines of other employees through face to face interactions, assess their reactions, draw boundaries and develop expectations. Moreover, key parameters such as organizational culture, career opportunities, feedback, wages, colleagues and managerial support were also observed to play a significant role in the processes of sensemaking and socialization.
Benzer Tezler
- The effect of person-organization fit on organizational commitment and work engagement: The role of person-supervisor fit
Birey-organizasyon uyumunun örgütsel bağlılık ve işe angaje olma üzerindeki etkisi: Birey-üst uyumunun rolü
AYŞE BEGÜM GÜNEŞER
- Otel işletmelerinde örgütsel sosyalizasyonun, duygusal emek ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri: Muğla ilinde bir araştırma
The effects of organizational socialization on emotional labour and organizational commitment in hotel facilities: A research in Muğla
UMMAHAN TURHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TurizmGaziantep ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM GİRİTLİOĞLU
- Kurumsal sosyalizasyon uygulamalarının birey-kurum uyumuna etkileri
The Effects of Institutional Socilization Applications on Person to Organization Fit
MEHMET ARGUN
Doktora
Türkçe
2007
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ÖMÜR N. TİMURCANDAY ÖZMEN
- Örgütsel kültürün yönetici işgören ilişkileri üzerine etkileri
Effect of organizational culture on relationship managers and employee
YAŞAR KÖSE
- Akademisyenlerde Tanrı kompleksinin (narsisizmin) örgütsel sosyalizasyon sürecine etkileri
Effects of the God syndrome (narcissism) on the organizational socialization process among academicians
CANER YAZICIOĞLU
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. SERHAT ULAĞLI
