Sürdürülebilir turizm ve kültürel miras yönetimi: Zerzevan kalesi ve Mithraeum kazı alanı
Sustainable tourism and cultural heritage management: Zerzevan castle and the Mithraeum excavation site
- Tez No: 1007604
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir turizm, Sustainable tourism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, kültürel mirasın önemli bir unsuru olan arkeolojik alanların sürdürülebilir yönetimini Zerzevan Kalesi ve Mithraeum Kazı Alanı örneği üzerinden araştırmış; turizm ve kültürel miras sürdürülebilir yönetimi için ziyaretçiler ve ilgili paydaşların bakış açıları ve algıları üzerinden model ve öneriler geliştirmiştir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş; nicel ile nitel yöntem birlikte kullanılmış, verilerin analizleri için SPSS ve SmartPLS ile MAXQDA programlarından yararlanılmıştır. Zerzevan Kalesi ziyaretçilerinden elde edilen nicel verilerin analizi sonucunda, sürdürülebilir gelişmenin, yerin değer algısını, değer algısının otantiklik algısını güçlendirdiği; otantiklik algısının ise kültürel mirasın korunması, finansal katkı ve politik katılım niyetlerini anlamlı biçimde etkilediği tespit edilmiştir. Dolaylı etkiler, sürdürülebilir gelişme algısının değer ve otantiklik üzerinden davranışsal sonuçlara taşındığını göstermiştir. Zerzevan Kalesinin yerel-ilgili yönetici ve sorumlularından elde edilen nitel veriler de bu sonuçları desteklemiş; katılımcılar koruma, otantiklik, aidiyet, tarihsel değer, ekonomik fayda ve yerel yönetim desteği temalarını vurgulamıştır. Katılımcılar Zerzevan Kalesi'nin kültürel kimliğin bir parçası olarak korunması gerektiğini belirtirken, turizm yoluyla sosyal ve ekonomik fayda üretme potansiyeline de dikkat çekmiştir. Araştırma sonuçları, Zerzevan Kalesi'nin sürdürülebilir turizm ve miras yönetimi açısından güçlü bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Tez ile sürdürülebilir gelişme → değer algısı → otantiklik → davranışsal katılım zincirini doğrulayan özgün bir model ortaya konmuş; hem teorik düzeyde literatüre katkı sağlamış hem de uygulamaya yönelik öneriler geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the sustainable management of archaeological sites, an important element of cultural heritage, through the example of Zerzevan Castle and Mithraeum Archaeological Site; and develops models and recommendations for sustainable management of tourism and cultural heritage based on the perspectives and perceptions of visitors and relevant stakeholders. A mixed-methods approach was adopted in the research; quantitative and qualitative methods were used in combination; SPSS, SmartPLS, and MAXQDA software were utilised for the data analyses. A thorough analysis of the quantitative data obtained from visitors to Zerzevan Castle revealed that the perception of sustainable development strengthens the perception of value, which in turn significantly influences the perception of authenticity. The perception of authenticity exerts a significant influence on intentions regarding the preservation of cultural heritage, financial contribution, and political participation. The findings of the study demonstrated that the perception of sustainable development has the capacity to translate into behavioural outcomes through value and authenticity. The findings were further corroborated by qualitative data obtained from local managers and officials responsible for Zerzevan Castle. Participants emphasised themes of preservation, authenticity, belonging, historical value, economic benefit, and local government support. While participants asserted that Zerzevan Castle should be preserved as an element of cultural identity, they also drew attention to its potential to generate social and economic benefits through tourism. The research findings indicate that Zerzevan Castle exhibits considerable potential in the domains of sustainable tourism and heritage management. The thesis presents a unique model that validates the chain of sustainable development → value perception → authenticity → beha ioural participation. It contributes to the literature at a theoretical level and develops recommendations for implementation.
Benzer Tezler
- Uzak Doğu ülkelerinde kültürel miras ve sürdürülebilir turizm yaklaşımları
Cultural heritage and sustainable tourism approaches in the Far East countries
ERSAN UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TurizmNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiKültürel Miras Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADEM ÖGER
- Sürdürülebilir turizm kalkınması kapsamında kültürel mirasın korunması açısından kentsel yenilemenin yeri ve önemi: Fener-Balat örneği
The role and importance of urban renewal within the concept of protecting cultural heritage: A Fener-Balat example
MEHTAP BALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Turizmİstanbul ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SUNA MUĞAN ERTUĞRAL
- Creating convergence in cultural heritage management and sustainable tourism development: Case study of Bergama Turkey
Kültürel miras yönetimi ve sürdürülebilir turizmin geliştirilmesinde yakınsama oluşturma: Bergama, Türkiye vaka analizi
MARİSA LAU
- Kırsal mimari miras, kırsal turizm ve kırsal kalkınmanın sürdürülebilir bütünleşik yönetimi: iznik kırsalı
Sustainable integrated management of rural architectural heritage, rural tourism and rural development: iznik rural
BURCU SOYKÖK EDE
- El sanatlarında ticarileştirme ve sürdürülebilir kültürel miras turizmi ilişkisi
Relationship between commercialisation in handicrafts and sustainable cultural heritage tourism
ŞEYMA KUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TurizmKarabük ÜniversitesiKültürel Miras ve Miras Alan Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. YURDANUR YUMUK
