Okul öncesi çocukların mizaç ve uyku alışkanlıkları arasındaki ilişkide ebeveynin bilinçli farkındalık düzeyinin düzenleyici rolü
The moderating role of parental mindfulness in the relationship between temperament and sleep habits of preschool children
- Tez No: 1007621
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ REYHAN ÇALIŞAN KİNTER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırmanın amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların mizaç özellikleri ile uyku alışkanlıkları arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide ebeveyn bilinçli farkındalık düzeyinin düzenleyici rolünü incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüş; örneklemi Türkiye'de yaşayan, 3–6 yaş aralığında çocuğu bulunan 397 ebeveyn oluşturmuştur. Veriler Demografik Bilgi Formu, Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği, Çocuk Uyku Alışkanlıkları Anketi (CSHQ) ve Ebeveynlikte Bilinçli Farkındalık Ölçeği (MIPQ-TR) ile toplanmış; analizlerde betimleyici istatistikler, korelasyon ve Hayes Process Makro Modeli kullanılmıştır. Bulgular, çocukların mizaç özellikleri ile uyku alışkanlıkları arasında anlamlı ilişkiler olduğunu, özellikle zorlayıcı mizaç özelliklerinin uyku sorunlarıyla ilişkili bulunduğunu göstermiştir. Ebeveyn bilinçli farkındalık düzeyinin yüksek olduğu durumlarda bu olumsuz ilişkinin zayıfladığı belirlenmiştir. Ayrıca ebeveyn bilinçli farkındalık düzeyi ile çocukların uyku alışkanlıkları arasında anlamlı ilişkiler saptanmış ve bazı demografik değişkenlerin ebeveyn bilinçli farkındalık düzeyi üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Demografik değişkenlere göre bulgular incelendiğinde, çocukların uyku alışkanlıklarının ebeveyn türü, yaş, kardeş durumu, anne çalışma durumu ve kısmen okul öncesi eğitim durumuna göre bazı alt boyutlarda farklılaştığı; buna karşılık mizaç özellikleri ve ebeveyn bilinçli farkındalık düzeylerinin çoğu demografik değişkene göre anlamlı biçimde değişmediği görülmüştür. Sonuç olarak, okul öncesi dönemde uyku alışkanlıklarının değerlendirilmesinde yalnızca çocuğa ait özelliklerin değil, ebeveyn bilinçli farkındalık düzeyinin de dikkate alınması gerektiği ortaya konmuştur. Bulgular, uyku sorunlarının değerlendirilmesi ve müdahale süreçlerinde ebeveyn bilinçli farkındalığını güçlendirmeye yönelik yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between preschool children's temperament traits and their sleep habits, and to determine the moderating role of parental mindful parenting in this relationship. The study was conducted using a correlational survey model. The sample consisted of 397 parents living in Türkiye who have children aged 3–6 years. Data were collected through the Demographic Information Form, the Short Temperament Scale for Children, the Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ), and the Mindful Parenting Questionnaire (MIPQ-TR). Descriptive statistics, correlation analyses, and Hayes Process Macro Model were used for data analysis. The findings indicated significant relationships between children's temperament traits and sleep habits. In particular, difficult temperament traits were associated with sleep problems. This negative relationship was found to weaken when parental mindful parenting levels were high. Additionally, significant relationships were identified between parental mindful parenting and children's sleep habits, and certain demographic variables were found to have an effect on parental mindful parenting levels. When the findings were examined according to demographic variables, it was observed that children's sleep habits differed in some sub-dimensions according to parent type, age, sibling status, mother's employment status, and partially preschool education status, whereas temperament characteristics and parental mindful awareness levels did not significantly vary across most demographic variables.In conclusion, the results suggest that not only child-related individual characteristics but also parental mindful parenting should be considered in the evaluation of sleep habits during the preschool period. The findings highlight the importance of strengthening parental mindful parenting in the assessment and intervention processes of sleep problems in early childhood.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarda psikolojik sağlamlık ve mizacın otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılarındaki hastalık şiddeti ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
An investigation of the impact of psycological resiliance and temperament on the severity and quality of life in preschool children with attention deficit hyperactivity disorder and autism spectrum disorder
SEDA ERBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- Okul öncesi çocuklarda obezite, çocuğun mizacı, uyku alışkanlıkları ile anne tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Okul öncesi çocuklarda obezite, çocuğun mizaci, uyku alişkanliklari ile anne tutumlari arasindaki i̇lişkinin i̇ncelenmesi
TUĞBA ACEHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN ŞÜKRAN ÜNERİ
- Okul öncesi dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu: Uyku, mizaç, sosyal biliş, yürütücü işlevler ve gelişimsel basamakların değerlendirilmesi ve aile eğitiminin semptom değişimine etkilerinin araştırılması
Preschool attention deficit hyperactivity disorder: Evaluation of sleep, temperament, social cognition, executive functions, neurodevelopmental stages and effects of family training on symptom changes
DUYGU KAÇAMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriEge ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
- 3-6 yaş çocukların annesinin ve anneannesinin çocuk yetiştirme stilleri ile çocuğun mizacı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the child-rearing styles of the mothers and grandmothers of 3-6-year-old children and the temperament of the child
GAMZE ESMER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELVAN ŞAHİN ZETEROĞLU
- Okul öncesi dönemdeki çocukların mizaç, yürütücü işlev becerileri ve sosyal davranışlarında duygu düzenlemenin aracı rolü
The mediating role of emotion regulation in the temperature, executive functional skills and social behaviors of preschool children
NERGİZ TEKE