Trabluslu Leo ve Damıanos: İki mühtedi denizcinin Akdeniz'deki faaliyetleri
Leo of Tripoli and Damianos: Activities of two converted sailors in the Mediterranean
- Tez No: 1007642
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MURAT ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Müslüman Arapların denizcilik serüveni, Akdeniz kıyılarını fethettiklerinde başlamıştır. Bu bölgelerin ele geçirilmesi sürecinde, yerli gayrimüslim nüfus denizcilik faaliyetlerinin geliştirilmesi amacıyla istihdam edilmiştir. Bizans kökenli iki mühtedi olan Trabluslu Leo ve Damianos da bu uygulamanın devamına bir örnek teşkil etmektedir. Muhtemelen tutsak olarak ele geçirildikten sonra ihtida eden bu iki denizci III-IV. (IX-X.) yüzyıllarda pek çok önemli faaliyette bulunmuşlardır. Damianos tarih sahnesine gulâmı olduğu Yâzmân el-Hâdim'in valilik yaptığı Tarsus'ta çıkmıştır. Giriştiği bir mücadele sırasında esir düşerek Bağdat'a götürülmüş, ardından halifenin hizmetine girmiştir. Bu tarihten itibaren ise adı, farklı hadiseler bağlamında kaynaklarda sıkça anılmaya başlanmıştır. 901 yılında Demetrias'ı zapt etmiş, dört sene sonra ise Tolunoğullarının inkırazında Mısır'a hareket eden Abbâsî donanmasının amirali olarak bulunmuştur. 299'da (912) Kıbrıs'ı yağmalaması ise Patrik Nikolaos'un (ö. 925) mektuplarında acıyla zikredilmiştir. Trabluslu Leo ile birlikte hareket ederek Bizans amirali Himerios'u Ege'de ağır bir yenilgiye uğratan ve böylece imparatorluğun denizcilik alanındaki gelişimini sekteye uğratan Damianos, 301 (914) yılında Strobilos kuşatması sırasında hastalanarak hayatını kaybetmiştir. Antalya asıllı bir Bizanslı mühtedi olan Leo ise Trablus donanmasının başında çok sayıda sefere çıkmıştır. Bunların en meşhuru Bizans'ın ikinci başşehri addedilen Selânik'i 291 (904) senesinde zapt etmesidir. 921 yılında Limni açıklarında uğradığı hezimete kadar, Damianos ile kimi zaman müştereken, kimi zaman ise münferit olarak birçok askerî harekât gerçekleştirmiştir. İki amiralin varlığı, Bizans İmparatorluğu açısından ciddi bir meydan okuma teşkil etmiştir; zira imparatorluk, Ege ve Doğu Akdeniz üzerindeki kontrolünü ancak onların vefatından on yıllar sonra yeniden tesis edebilmiştir.
Özet (Çeviri)
The maritime adventure of Muslim Arabs began with their conquest of the Mediterranean coast. When they took control of these regions, they employed the local non-Muslim population to develop their naval activities. Leo of Tripoli and Damianos, two converts of Byzantine origin, are examples of this ongoing practice. These two sailors, who probably converted to Islam after being taken prisoner, were involved in many important activities in the IIIrd-IVth (IXth-Xth) centuries. Damianos appeared on the historical scene in Tarsus, where his master, Yāzmān al-Hādim, was governor. After being captured in a battle, he was taken to Baghdad and entered the service of the caliph. Especially after this period, his name was mentioned in various events in the sources. In 901, he captured Demetrias, and four years later, he played a role at the head of the 'Abbāsid fleet in the collapse of the Ṭūlūnids. His plundering of Cyprus in 299 (912) was mentioned with sorrow in the letters of Patriarch Nicholas. During the same period, he defeated Himerios in the Aegean Sea alongside Leo of Tripoli, hindering the development of Byzantine naval power, but he died of illness while besieging Strobilos in 301 (914). Leo, a Byzantine convert from Attaleia, led the Tripoli fleet on numerous expeditions. The most famous of these was the capture of Thessaloniki, the second most important city of the Byzantine Empire, in 904. Until his defeat off the coast of Lemnos in 921, he carried out many operations, sometimes jointly with Damianos and sometimes independently. The presence of these two admirals posed a serious problem for the Byzantine Empire. It was only decades after their deaths that the empire managed to establish control over the Aegean and Eastern Mediterranean.
Benzer Tezler
- Willermus Tyrensis'in Historia Rerum in Partibus Transmarinis Gestarum (Denizaşırı Bölgelere Yapılan Seferlerin Tarihi) adlı eserinin 16., 17. ve 18. kitapların Türkçe çevirisi
Başlık çevirisi yok
ERGİN AYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Tarihİstanbul ÜniversitesiOrtaçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIN DEMİRKENT
- Hüseyin El-Cisr ve kelami görüşleri
Başlık çevirisi yok
ADEM GEDİKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
DinDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YENER ÖZTÜRK
- Basına göre Türk-Amerikan ilişkileri: 1960-1964
Turkish-American relations in the press: 1960-1964
MEHMET ALİ ÖZBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk İnkılap TarihiYeditepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN BEYOĞLU
- Trablus Haçlı Konutluğu tarihi (1109-1187)
The history of the tripoli crusader county (1109-1187)
BİRSEL KÜÇÜKSİPAHİOĞLU
- Trablus çarşısı ve çarşıdaki Osmanlı yapılarının analizi
The investigation of traditional housing architecture in the city of Trablus
MUSTAFA AHMED ALI ONALLAH