Mod terapisi temelli çevrimiçi psikolojik danışmanın genç yetişkin kadınlarda yakınlık korkusu, sağlıklı yetişkin modu ve terapötik çalışma uyumuna etkisi: Bir karma desen çalışması
The effectiveness of mode therapy-based online counseling on fear of intimacy, healthy adult mode and therapeuti̇c alliance among young adult women: A mixed methods study
- Tez No: 1007905
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN DENİZLİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygusal ilişki, Yakınlık korkusu, Çevrimiçi psikolojik danışma, İlişkisel yakınlık, Şema terapi modeli, Romantic relationship, Fear of intimacy, Online psychological counseling, Relational closeness, Schema therapy model
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı mod modeli temelli çevrimiçi bireyle psikolojik danışmanın, yakınlık korkusu odaklı ilişki problemleri yaşayan kadınların yakınlık korkusu ve Sağlıklı Yetişkin modları üzerindeki etkisini ve danışanların mod modeli temelli çevrimiçi psikolojik danışma sürecine ilişkin görüşlerini inceleyerek yakınlık korkusuyla ve genç yetişkin kadınlarla çalışan psikolojik danışmanlara ve diğer ruh sağlığı uzmanlarına faydalı olacak öneriler geliştirmektir. Araştırma, yakınsayan paralel karma desen olarak tasarlanmıştır. Nicel boyutta tek-denekli deneysel desen; nitel boyutta ise katılımcıların yaşantılarına ilişkin anlamların derinlemesine incelenmesi amacıyla fenomenolojik desen kullanılmıştır. Nicel ve nitel veriler eşzamanlı olarak toplanmış, analiz edilmiş ve ardından bulgular bütünleştirilmiştir. Katılımcılar, yüksek düzeyde yakınlık korkusu yaşadığını bildiren, yaşları 27- 30 arasında değişen, evli olmayan ve ailesinden ayrı yaşayan dört gönüllü genç kadından oluşmaktadır. Katılımcılarla 15 oturumluk mod modeli temelli bireyle psikolojik danışma gerçekleştirilmiş, her katılımcıyla 15. oturumda sonlandırma yapılmıştır. Süreç boyunca tek denekli deneysel desen kapsamında katılımcılara iki oturum arayla Kısa Şema Mod Envanteri Sağlıklı Yetişkin Modu alt boyutu, Terapötik Çalışma Uyumu Envanteri ve Çokboyutlu İlişki Ölçeğinin İlişki Korkusu/Kaygısı alt boyutu uygulanmıştır. Son oturumda tüm ölçekler son kez uygulanarak süreç sonlandırılmıştır. Nitel boyutta ise fenomenolojik desen kapsamında her katılımcıyla uygulama öncesinde deneyimledikleri yakınlık korkusuna ilişkin ayrıntılı bilgi toplamak amacıyla birer nitel ön görüşme yapılmıştır. Bunun yanında katılımcıların sürece ilişkin deneyimlerini incelemek amacıyla her oturumun ardından oturum sonu mektupları alınmış ve her katılımcıyla birer nitel son görüşme yapılmıştır. Neticede nicel veriler, katılımcıların ilişki korkusu/kaygısı puanlarının, oturumlar ilerledikçe K1 ve K2'de belirgin düşüş gösterdiğini, K3'te dalgalı fakat son oturumda düşüşe yönelen bir seyir gösterdiğini, K4'te ise dalgalı ve neticede başlangıç değerini aşan bir artış eğilimi gösterdiğini ortaya koymuştur. Nitel veriler, 'Mod Terapisi Öncesi Yakınlık Deneyimi', 'Mod Terapisinin Etkileri ve Sonuçları', 'Mod Terapisinin Süreci ve İşleyişi', 'Mod Terapisinde Danışan Olma Deneyimi ve Etkileyen Faktörler' şeklinde dört kategori altında toplanmıştır. Nitel ve nicel bulgular bir arada değerlendirildiğinde, mod-temelli müdahalenin iki katılımcıda yakınlık xv korkusunu azalttığı, bir katılımcıda gecikmeli bir olumlu etki sağlarken bir katılımcıda ise beklenen etkiyi göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, terapötik çalışma uyumunun güven ve destek sağlayıcı rolünün, terapötik ilişkide yaşanan mod tetiklenmelerini çalışmanın, yaşantısal çalışmaların ve sınırlı yeniden ebeveynlik müdahalelerinin, terapistin yargısız, sıcak, ulaşılabilir olması gibi kişilik özelliklerinin yakınlık korkusunu işlevsel bakış açılarına dönüştürmede kritik rol oynadığı; çevrimiçi psikolojik danışmanın konfor, erişilebilirlik ve zaman verimliliği, aşinalık şeklinde önemli üç avantajının olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bunların yanında tüm katılımcılarda terapötik çalışma uyumunun görev ve amaçlar alt boyutlarında daha hızlı bir yükselme görülürken, bağ boyutunun zaman içerisinde yükselip istikrar kazandığı ve bazen kırılmalar yaşanabildiği görülmüştür. Neticede, dört katılımcının verileri, Sağlıklı Yetişkin Modundaki değişimin evre yönelimli ve katılımcıya özel bir seyir izlediğine, terapötik ilişkide modları daha erken dönemde ve daha yoğun şekilde tetiklenen katılımcılarda erken dönemde sağlanan Sağlıklı Yetişkin Modu kazanımlarının uzun döneme taşınabilmesi için daha uzun süreli çalışmaya ihtiyaç olduğuna ve yakınlık korkusunun süreçte yeniden tetiklenebileceğine, terapötik ilişkide daha az veya daha geç mod tetiklenmesi yaşayan katılımcıların Sağlıklı Yetişkin Modu puanlarının kısa süreli çalışmalarda daha fazla gelişim gösterdiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of individual counseling based on the Schema-Mode model on fear of intimacy and Healthy Adult modes of women experiencing relationship problems, and to develop useful recommendations for psychological counselors and other mental health professionals working with adult women with fear of intimacy. A convergent parallel mixed-methods design was used in the research. A single-subject experimental design was used in the quantitative dimension, while a phenomenological design was employed to deeply examine the meanings related to the participants' experiences in the qualitative dimension. Quantitative and qualitative data were collected and analyzed simultaneously, and then the findings were integrated. The study participants consisted of four young adult women, aged 27-30, who were unmarried, separated from their families, and who voluntarily participated and reported experiencing high levels of fear of intimacy. Individual counseling based on a mode model was conducted with the participants for 15 sessions, and the process was terminated at the 15th session with each participant. Throughout the process, within the single-subject experimental design, Healthy Adult Mode subscale of the Short Schema Mode Inventory, the Working Alliance Inventory, and the Relationship Fear/Anxiety Subscale of the Multidimensional Relationship Scale were administered every two sessions. In the final session, all scales were administered one last time to conclude the process. In the qualitative dimension, within the framework of the phenomenological design, a qualitative pre-interview was conducted with each participant to gather detailed information about their experience of fear of intimacy before the intervention. In addition, to examine the participants' experiences with the process, session-end reflective letters were collected after each session, and a qualitative final interview was conducted after termination with each participant. In conclusion, the quantitative data revealed that relationship fear/anxiety scores decreased significantly in K1 and K2 as the sessions progressed, showed a fluctuating trend in K3 but tended to decrease in the final session, and showed a fluctuating trend in K4, ultimately increasing beyond the baseline value. The qualitative data revealed four categories: Pre-Mode Therapy Intimacy Experience, Effects and Outcomes of Mode Therapy, The Process and Functioning of Mode xvii Therapy, and Experience of Being a Client in Mode Therapy and Influencing Factors. When the qualitative and quantitative findings are considered together, it was concluded that the mode-based intervention reduced fear of intimacy in two participants, whereas produced a delayed positive effect in one participant, and did not demonstrate the expected effect in one participant. In addition, the findings indicate that the working alliance, through its trust and support enhancing function, addressing mode triggering within the therapeutic relationship, the use of experiential techniques and limited reparenting interventions, and the therapist's personal qualities such as being nonjudgmental, warm, and accessible, play a critical role in transforming fear of intimacy into more adaptive perspectives. The study further concludes that online online individual counseling offers three significant advantages: namely comfort, accessibility and time efficiency, familiarity. In addition, while all participants' showed a faster increase in the Task and Goals subdimensions of Working Alliance Inventory, the Bonding dimension showed a steady increase and then stabilized over time, with occasional ruptures. Overall, data from the four participants suggest that change in the Healthy Adult Mode follows a phase-oriented and participant-specific trajectory. They further suggest that, for participants' whose modes were triggered earlier and more intensely within the therapeutic relationship, longer-term intervention may be required for early gains in the Healthy Adult mode to be maintained over time, and that fear of intimacy may be reactivated during the process. Conversely, participants' who experienced fewer or later mode activation within the therapeutic relationship showed appeared to show greater improvement in Healthy Adult mode scores in brief interventions.
Benzer Tezler
- Fibromiyalji hastalarında çevrimiçi grup şema terapisinin yaşam kalitesi, duygu düzenleme, anksiyete, depresyon ve şema modları üzerindeki etkisi
The effect of online group schema therapy on quality of life, emotion regulation, anxiety, depression and schema modes in patients with fibromyalgia
REYHAN NURAY DUMAN
Doktora
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KÖSE KARACA
- Lumped element modeling of circular cmut in collapsed mode
Dairesel cmut için çökme modu eşdeğer devre modeli
ELİF AYDOĞDU
Doktora
İngilizce
2014
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü
PROF. DR. ABDULLAH ATALAR
PROF. DR. HAYRETTİN KÖYMEN
- Çocuklarda lokal anestezi uygulamaları sırasında biyostimulasyon amacıyla kullanılan farklı güçlerdeki düşük doz lazer uygulamalarının supraperiostal anestezi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Evaluation of the effects of photobiomodulation therapy with different level dose application plus topical anesthesia and comparison of its effect with placebo plus topical anesthesia on injecton pain in children
DALYA DEHGAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiKocaeli ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜLKÜ ŞERMET ELBAY
- Çocuklar için konuşma dışı oral motor hareket değerlendirme aracının (NOMAC) Türkçeye uyarlanması ve ön değerlendirme çalışması
Adaptation of the non-speech oral movement assessment for children (NOMAC) into Turkish and a preliminary evaluation study
ASİYE GÜLŞEN KÖLE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dil ve Konuşma TerapisiKapadokya ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT KORKMAZ
- Satır dönüşümsel sistemik terapi modeline dayalı stres altında kullanılan başa çıkma duruşları ölçek geliştirme çalışması
A scale development study on coping stances under stress based on the satir transformational systemic therapy model
YEŞİM KILIÇASLAN