İşitme kayıplı çocuklarda okuma yazma becerisi ile işitsel dikkat, işitsel algı ve işitsel hafıza becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between reading and writing skills, auditory attention, auditory perception, and auditory memory skills in children with hearing loss
- Tez No: 1007959
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ TUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Okuma yazma, hafıza, algı, dikkat, işitme kaybı
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Okuma yazma becerisi çocuklar için sosyal yaşantıyı ve akademik başarıyı etkileyen temel becerilerden biridir. Literatür incelendiğinde okuma yazma becerisini değerlendiren çalışmalar olsa da işitme kayıplı çocuklarda okuma yazma becerisi ile işitsel hafıza, işitsel algı, işitsel dikkat becerini birlikte değerlendiren bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı işitme kayıplı çocukların okuma yazma becerisi ile işitsel algı, işitsel dikkat, işitsel hafıza becerileri arasında ilişki olup olmadığını değerlendirmek ve okuma, okuduğunu anlama, yazma becerisini yordayan faktörleri incelemektir. Yöntem: Çalışmaya Ege Üniversitesi Hastanesi Kulak Burun Boğaz kliniğine başvuran ya da düzenli kontrollere gelen 1., 2., 3. ve 4. sınıfa giden işitme kayıplı 50 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen çocuklara, demografik bilgi formu doldurtulmuş ve hem çocuğa hem aile bireyine bilgilendirilmiş onam formu imzalatılmıştır. Çalışmada işitme kayıplı çocukların okuma yazma becerisini değerlendirmek amacıyla Okuma Yazma Değerlendirme Bataryası (OYAB), çocukların işitsel algı becerisini değerlendirmek amacıyla Çocuklar İçin İşitsel Algı Testi (ÇİAT), çocukların işitsel dikkat becerilerini değerlendirmek amacıyla Sürekli İşitsel Dikkat Kapasitesi Testi (SİDKT), çocukların işitsel hafıza becerilerini değerlendirmek amacıyla Çalışma Belleği Ölçeği (ÇBÖ) testleri uygulanmıştır. Bulgular: İşitme kayıplı çocukların okuma, okuduğunu anlama, yazma becerisi ile işitsel hafıza becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde görsel kısa süreli bellek alt testi ile okuduğunu anlama ve yazma becerisi arasındaki ilişki haricinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Okuma, okuduğunu anlama, yazma becerileri ile işitsel algı ve işitsel dikkat becerileri arasındaki ilişki incelendiğinde de istatiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Okuma, okuduğunu anlama, yazma ve OYAB bileşik puanını etkileyen beceriler regresyon analizleri ile incelendiğinde Türkçe Cümle Testi toplam yüzde puanı, SİDKT toplam puanı ve yaş bileşeninin okuma bileşik puanını yordadığı; Türkçe Cümle Testi toplam kelime yüzde puanı, Basit Yönergeleri Tanımlama ve Anlama Testi toplam yüzde puanı, SİDKT toplam puanı ve yaş bileşeninin okuduğunu anlama bileşik puanını yordadığı; sözel çalışma belleği puanı, Türkçe Cümle Testi toplam kelime yüzde puanı, SİDKT doğru basım sayısı ve yaş bileşeninin yazma bileşik puanını yordadığı; Basit Yönergeleri Tanımlama ve Anlama Testi toplam yüzde puanı, SİDKT doğru basım sayısı ve yaş bileşeninin OYAB bileşik puanını yordadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Bilateral işitme cihazı kullanan çocuklar ile bilateral koklear implant kullanan çocukların becerileri karşılaştırıldığında ise okuma yazma becerileri arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir. İşitsel hafıza becerileri arasında sözel çalışma belleği- ilk sözcüğü hatırlama puanı haricinde anlamlı bir fark gözlenmemiştir. İşitsel algı becerileri arasında Basit Yönergeleri Tanımlama ve Anlama Testi toplam yüzde değeri haricinde anlamlı bir fark gözlenmemiştir. İşitsel dikkat becerileri arasında ise dikkatte azalma puanı haricinde anlamlı farklar gözlenmiştir. Farklı sonuçların çıktığı tüm testlerde Bilateral İC grubu, bilateral Kİ grubundan daha iyi performans sergilemiştir. Sonuç: İşitme kayıplı çocukların okuma yazma becerisi ile işitsel hafıza, işitsel algı, işitsel dikkat becerileri arasında anlamlı ilişki vardır. Okuma ve okuduğunu anlama becerilerini işitsel dikkat ve işitsel algı becerisi yordamıştır. Yazma becerisi devreye girdiğinde ise bu becerilere ek olarak sözel çalışma belleği becerisi de yazma becerisini yordamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Literacy skills are among the fundamental abilities that influence children's social lives and academic achievement. Although the literature includes studies evaluating literacy skills, no study has been found that simultaneously examines literacy skills together with auditory memory, auditory perception, and auditory attention abilities in children with hearing loss. The aim of this study is to evaluate whether there is a relationship between the literacy skills of children with hearing loss and auditory perception, auditory attention, and auditory memory skills, and to examine the factors that predict reading, reading comprehension, and writing skills. Method: The study included 50 children with hearing loss attending the 1st, 2nd, 3rd, and 4th grades who were admitted to or regularly followed at the ENT Clinic of Ege University Hospital. A demographic information form was completed for each participant, and informed consent was obtained from both the child and a family member. The Literacy Assessment Battery (LAB) was administered to evaluate literacy skills; the Children's Auditory Perception Test (CAPT) to assess auditory perception; the Sustained Auditory Attention Capacity Test (SAACT) to assess auditory attention; and the Working Memory Scale (WMS) to assess auditory memory. Results: When the relationship between literacy skills (reading, reading comprehension, and writing) and auditory memory was examined, statistically significant and positive correlations were found except for the relationship between the visual short-term memory subtest and reading comprehension and writing skills (p<0,05). When the relationship between reading, reading comprehension, and writing skills and auditory perception and auditory attention skills was examined, statistically significant and positive relationships were also found (p<0.05). Regression analyses indicated that the total percentage score of the Turkish Sentence Test, the total SİDKT score, and age predicted the reading composite score; the total word percentage score of the Turkish Sentence Test, the total percentage score of the Simple Instruction Identification and Comprehension Test, the total SAACT score, and age predicted the reading comprehension composite score; the verbal working memory score, the total word percentage score of the Turkish Sentence Test, the number of correct responses on the SAACT, and age predicted the writing composite score; and the total percentage score of the Simple Instruction Identification and Comprehension Test, the number of correct responses on the SAACT, and age predicted the LAB composite score. When children using bilateral hearing aids were compared with those using bilateral cochlear implants, no significant difference was observed in literacy skills. No significant difference was found in auditory memory skills except for the verbal working memory–first word recall score. In auditory perception skills, no significant difference was observed except for the total percentage score of the Simple Instruction Identification and Comprehension Test. In auditory attention skills, significant differences were observed except for the decrement in attention score. In all tests showing significant differences, the bilateral hearing aid group performed better than the bilateral cochlear implant group. Conclusion: A significant relationship was found between the literacy skills of children with hearing loss and their auditory memory, auditory perception, and auditory attention abilities. Reading and reading comprehension skills were predicted by auditory attention and auditory perception abilities. When writing skills were considered, in addition to these abilities, verbal working memory was also found to predict writing performance. Keywords; Reading and writing; memory; perception; attention; hearing loss
Benzer Tezler
- Hafif derecede işitme kayıplı çocuklarda işitme cihazı kullanımının değerlendirilmesi: Okuma ve yazma becerisi, spektral çözünürlük, gürültüde konuşmayı anlama ilişkisi
Evaluation of hearing aid use in children with mild hearing loss: Relationship between reading and writing skills, spectral resolution, speech understanding in noise
SEDA KONCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL TERLEMEZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA GÖÇMENLER
- Erken ve geç implante olan çocuklarda okuma, konuşma ve dil gelişiminin karşılaştırılması
Comparison of the reading, speech and language development on early and late implanted children
BAHTİYAR ÇELİKGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Kulak Burun ve BoğazMarmara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERDA AKDAŞ
- Koklear implant kullanıcısı okul öncesi dönemdeki çocukların fonolojik farkındalık ve gelişimsel görsel algı becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of phonological awareness and developmental visual perception skills of cochlear implant user preschool
MELEK KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET BAYRAMOĞLU
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞADİYE BACIK TIRANK
- Sessiz ve gürültülü ortamlarda, işitme cihazlı ve normal işitmeye sahip çocukların ses analizlerinin karşılaştırılması
Comparison of sound analysis of children with hearing aid and normal hearing in quiet and noisy environments
RABİA BEDİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Kulak Burun ve Boğazİstanbul Aydın ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZHAN DİZDAR
- İşitme kayıplı ve normal işiten çocuklarda dil gelişimi ve çalışma belleğinin değerlendirilmesi
Assessing of language development and working memory in children with hearing loss and normal hearing
PERİHAN DUMANLAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kulak Burun ve BoğazEge ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYFUN KİRAZLI
DOÇ. DR. PELİN PİŞTAV AKMEŞE