Avusturya Alevi topluluğunun örgütlenme, kurumsallaşma ve tanınma süreci
Organization and recognition process of the Alevi community in Austria
- Tez No: 1008085
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KİBAR TAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Aleviler, Alevilik, Din sosyolojisi, Dış Türkler, Uluslararası göç, Alawis, Alawiism, Religious sociology, Turkish diaspora, International migration
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Alevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Alevi Bektaşi Kültürü Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu doktora tezi, Avusturya'daki Alevi inanç topluluğunun diaspora koşullarında yürüttüğü kurumsal kimlik inşası sürecini ve bu sürecin beraberinde getirdiği yapısal dönüşümleri derinlemesine incelemektedir. Çalışma, Avrupa genelinde gözlemlenen Alevi örgütlenme biçimlerinden farklı olarak, Avusturya bağlamında ortaya çıkan özgün kurumsal çoğulluk olgusuna odaklanmakta, topluluğun Avusturya devleti nezdinde“Avusturya Alevi İnanç Topluluğu (ALEVI)”,“Avusturya Alevi Birlikleri Federasyonu (AABF)”ve“Kadim Aleviler (AAGÖ)”adıyla üç farklı tüzel kişilik altında neden ve nasıl parçalı bir örgütlenme yapısı geliştirdiğini analitik biçimde ele almaktadır. Araştırma, bu kurumsallaşma sürecinde belirginleşen ayrışmaların örgütsel rekabetten ibaret olmadığını; teolojik (Aleviliğin İslam içi bir yorum mu, yoksa özgün bir inanç sistemi mi olduğu), hukuki (Avusturya İslam Yasası ve Tanınma Yasası'nın belirleyici etkileri) ve sosyopolitik (Türkiye ve Avrupa eksenli temsil ve kimlik siyaseti) dinamiklerin karşılıklı etkileşimi sonucunda şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu çerçevede tezin temel sorunsalı, Avusturya'ya özgü çoklu tanınma rejimi ile devletin bürokratik sınıflandırma pratiklerinin, Alevi topluluğu içerisindeki meşruiyet mücadelelerini ve temsile dair rekabeti nasıl yeniden ürettiğini çözümlemektir. Nitel araştırma yöntemlerinin benimsendiği bu çalışma, sahada gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler aracılığıyla inanç önderleri, kurum temsilcileri ve topluluk üyelerinin deneyimlerini ampirik verilerle incelemektedir. Özellikle ALEVI ve AABF örneklemleri üzerinden yürütülen analiz, Aleviliğin geleneksel“Ocak”sisteminden modern kurumsal yapılara geçişinde, inanç ritüellerinin standardizasyonu, dini eğitimin kurumsallaşması (örneğin Alevilik din dersleri) ve kültürel aktarım pratiklerinin (semah kursları, gençlik eğitimi vb.) yeniden biçimlenişinde oynadığı dönüştürücü rolü ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation examines in depth the process of institutional identity formation undertaken by the Alevi faith community in Austria under diaspora conditions, as well as the structural transformations that accompany this process. The study focuses on the unique phenomenon of institutional plurality that has emerged in the Austrian context, distinct from Alevi organizational forms observed across Europe. It analytically explores why and how the community has developed a fragmented organizational structure under three different legal entities recognized by the Austrian state as the“Alevitische Glaubensgemeinschaft in Österreich (ALEVI),”the“Freie-Aleviten in Österreich (AABF)”and the“Alt-Alevitische Glaubensgemeinschaft in Österreich (AAGÖ).”The research shows that the divergences that have become evident throughout this institutionalization process cannot be reduced to organizational competition; rather, they are shaped by the interaction of theological dynamics (whether Alevism is an interpretation within Islam or an autonomous belief system), legal factors (the influence of the Austrian Islam Act and the Recognition Act), and sociopolitical dynamics (representation and identity politics shaped by Türkiye and Europe based contexts). Within this framework, the dissertation's main problem is to analyze how Austria's specific multi-recognition regime and the state's bureaucratic classification practices reproduce legitimacy struggles and representational competition within the Alevi community. Adopting qualitative research methods, the study provides an empirical analysis based on in-depth interviews conducted with key actors in the field, religious leaders, institutional representatives, and community members. The analysis, carried out particularly through the cases of ALEVI and AABF, demonstrates the transformative role of institutionalization in the transition from the traditional“Ocak”system to modern institutional structures, the standardization of religious rituals, the institutionalization of religious education (such as Alevi religion classes), and the reshaping of cultural transmission practices (such as semah courses and youth education programs).
Benzer Tezler
- Almanya'da Alevilerin kurumsallaşma süreci
The institutionalization process of Alevis in Germany
BÜLENT KELEŞ
Doktora
Türkçe
2021
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN BOZKUŞ
- Yükseköğretimde alevilik programları: Türkiye, Almanya ve Avusturya örneği
Alevism programs in higher education: Example of Turkey, Germany and Austria
İBRAHİM YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiAlevi Bektaşi Kültürü Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TAŞĞIN
- 16.-18. yüzyıllarda Avusturya sanatında Türkler
Başlık çevirisi yok
LALE BALKIŞ (BABAOĞLU)
Doktora
Türkçe
1994
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiArkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAN ATASOY
- Çalışma saatlerinin, iş aile yaşamını dengelemede rollere etkileri: Türkiye ve Avusturya
The Effects of working hours on roles in balancing work and family life: Türkiye and Austria
SEVİM ÇİFTCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriÜsküdar Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE KAĞAN
- Cumhuriyet Dönemine kadar Türk-Ermeni meselesi
Turkish-armanian relation until republican period
TURGAY SÖYLEMEZ