Unutulmuş hikâyeleriyle siyah kadınların toplumda görünür olma çabası: Gizli Figürler eserinde siyah feminizm ve kesişimsellik
The struggle of black women for visibilty in society through their forgotten stories: black feminism and intersectionality in Hidden Figures
- Tez No: 1008327
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER AYTAÇ AYKAÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İngiliz Dili ve Edebiyatı, English Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Irk, toplumsal cinsiyet ve sınıf gibi sosyal kategorilerin birbirleriyle ve bu kategorilerin işlediği kurumsal ve hukuki yapılarla birlikte kesişimi, görünürlük, tanınma, direnç ve hareketlilik açısından eşit olmayan koşullar üretir. Bu kesişimler bazı özneler için geçici avantajlar yaratabilse de, diğerleri için genellikle kalıcı eşitsizlikle sonuçlanır. Bu çalışmanın amacı, baskı biçimlerini sıralamak veya dezavantajlılar hiyerarşisi oluşturmak değil, yaşamları bu sosyal güçlerin birleşimiyle şekillenen siyah kadınların spesifik yaşanmış deneyimlerine dikkat çekmektir. Bu tez Margot Lee Shetterly'nin Gizli Figürler (2016) adlı eserini, Siyah feminist teori ve kesişimsellik kavramı çerçevesinde, yirminci yüzyılın ortalarında NASA'da çalışan siyah kadın matematikçilerin entelektüel emeğini, duygusal disiplinini ve kolektif direnişini görünür kılan kültürel bir anlatı olarak analiz etmektedir. Çalışma, metne sadece tarihsel bir anlatı olarak yaklaşmak yerine, Gizli Figürler'i siyah feminist teorinin ve kesişimselliğin gündelik pratik aracılığıyla yürürlüğe konulduğu bir alan olarak okumaktadır. Analiz, ırk, toplumsal cinsiyet ve sınıfın kurumsal ortamlarda mekânsal ayrışmayı, mesleki hareketliliği ve duygusal hayatta kalmayı şekillendirerek ayrık olarak değil, ilişkisel olarak işlediğini göstermektedir. Tez, sıradan rutinlere, paylaşılan emeğe ve kademeli ilerlemeye odaklanarak, ilerlemenin ani bir dönüşüm olarak değil, kolektif bir birikim olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Nihayetinde, bu çalışma Gizli Figürler'in, siyah kadınların bilgi üretimini merkeze alarak ve mükemmelliğin kendisini bir direniş biçimi olarak yeniden çerçeveleyerek baskın tarihsel anlatılara meydan okuduğunu savunmaktadır. Kesişimsel ve siyah feminist bir okuma aracılığıyla, bu tez, bilgi üretiminde görünürlük, hafıza ve adaleti yeniden düşünmeye yönelik süregelen çabalara katkıda bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The intersection of social categories such as race, gender, and class, together with the institutional and legal structures through which they operate, produces uneven conditions of visibility, recognition, resistance and mobility. While these intersections may generate temporary advantage for some subjects, they often result in persistent inequality for others. The purpose of this study is not to rank forms of oppression or construct a hierarchy of people with disadvantage, but to draw attention to the specific lived experiences of black women whose lives are shaped by the convergence of these social forces. Within the framework of black feminist theory and the concept of intersectionality, this thesis analyzes Margot Lee Shetterly's Hidden Figures (2016) as a cultural narrative that makes visible the intellectual labor, emotional discipline, and collective resilience of black women mathematicians working at NASA during the mid-twentieth century. Rather than approaching the text solely as a historical narration, the study reads Hidden Figures as a site where black feminist theory is enacted through everyday practice. The analysis demonstrates how race, gender, and class operate not in an isolated manner but relationally, shaping spatial segregation, professional mobility, and emotional survival within institutional settings. By focusing on ordinary routines, shared labor, and gradual advancement, the thesis shows that progress emerges not as sudden transformation but as collective accumulation. Ultimately, this study argues that Hidden Figures challenges dominant historical narratives by centering black women's knowledge production and reframing excellence itself as a form of resistance. Through an intersectional and black feminist reading, the thesis contributes to ongoing contributes to ongoing efforts to rethink visibility, memory, and justice in the production of knowledge.
Benzer Tezler
- Samed-i Behrengî'nin hikayeciliği ve İran çocuk edebiyatındaki yeri
The story writing of Samed-i Behrengî and his place at the Iranian children's literature
GAMZE GİZEM ERTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDÜSSELAM BİLGEN
- Türk halk hikâyeleri ve halk türküleri arasındaki ilişkiler (Anadolu sahası Köroğlu ve Arzu ile Kamber örneği)
The relations between Turkish folk stories and folk songs (Two examples from Anatolia: Koroghlu and arzu and Kamber)
GİZEM BUSE ERDEMLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÜLAY MİRZAOĞLU SIVACI
- Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinde kasaba ve insan ilişkisi
Town and human relations in Mustafa Kutlu's stories
ELİF AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. FATİH ANDI
- Ethem Baran'ın roman ve hikâyelerinde insan
Human being in novels and stories of Ethem Baran
BÜŞRA EMİNE KURTEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR ÖZDARICI
- Şahap Sıtkı İlter ve hikâyeciliği
Şahap Sıtkı İlter and his storytelling
BURCU VARDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYFER YILMAZ