Hipertansif hastaların cep telefonlarına gönderilen kısa mesajların ilaç uyumu ve kan basıncı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of text messages sent to hypertensive patient's mobile phones on medication adherence and blood pressure
- Tez No: 1008340
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hipertansif Hastalar, İlaç Uyumu, Kan Basıncı, Kısa Mesaj, Hypertensive Patients, Medication Adherence, Blood Pressure, Text Message
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hipertansiyon, önlenebilir ve tedavi edilebilir en yaygın kronik hastalıklardan biridir. Yaygınlığı, ciddi komplikasyonlara yol açabilmesi ve küresel ölçekte sağlık sistemlerine yük oluşturması nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Hipertansiyon vakalarının yaklaşık %95'ini primer hipertansiyon, %5-10'unu ise düzeltilebilir bir etiyolojiye bağlı sekonder hipertansiyon oluşturmaktadır. Hipertansiyon tanısı konulduğunda, öncelikle altta yatan sekonder nedenlerin araştırılması gerekmektedir. Hastalığın başlıca komplikasyonları arasında inme, kalp yetmezliği, iskemik kalp hastalıkları ve böbrek yetmezliği yer almaktadır. Antihipertansif tedaviye hasta uyumsuzluğu, hipertansiyonun kontrol altına alınmasında karşılaşılan önemli sorunlardan biridir. Tedaviye uyum oranının yaklaşık %50 düzeyinde olduğu tahmin edilmektedir. Uyum düzeyinin artması, kan basıncının kontrol altına alınmasını sağlamakta ve hipertansiyona bağlı komplikasyonların önüne geçilmesine katkı sunmaktadır. Bu çalışma, Yahyalı Delialiuşağı Aile Sağlığı Merkezi (ASM) 38.15.011 numaralı aile hekimliği biriminde yürütülmüştür. Çalışmaya, son 6 ay içerisinde birime başvuran 18-65 yaş arası 115 hipertansiyon hastası dahil edilmiştir. Katılımcılara çalışma başında sosyodemografik özellikleri ve ilaç uyum ölçeklerini içeren bir anket uygulanmış, kan basınçları ölçülerek kayıt altına alınmıştır. Hastalar, müdahale grubu (MG) ve kontrol grubu (KG) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. MG'ye 3 ay boyunca her 6 günde bir, toplamda 15 adet bilgilendirici kısa mesaj (SMS) gönderilmiştir. KG'ye ise yalnızca rutin takip uygulanmıştır. Çalışma sonunda tüm katılımcıların kan basıncı değerleri ve ilaç uyum düzeyleri yeniden değerlendirilmiştir. İlaç uyum ölçekleri olarak İlaç Tedavisine Bağlılık/Uyum Öz-Etkililik Ölçeği Kısa Formu (MASES-SF) ve Hill-Bone hipertansiyon tedavisine uyum skalası kullanılmıştır. Katılımcıların %46,7'si (n=56) kadın, %53,3'ü (n=64) erkektir ve yaş ortalaması 54,3 (ss:7,7) yıldır. MG ve KG arasında sosyodemografik ve tıbbi özellikler açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. En sık kullanılan antihipertansif ilaç %26,1 oranında anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri (ACEİ) + diüretik kombinasyonu iken, en az kullanılan ilaç ise %0,9 oranıyla beta bloker + kalsiyum kanal blokörleri (KKB) + diüretik kombinasyonudur. Çalışma sonunda MG'de sistolik kan basıncı 122,7 (ss:12,9) mmHg'den 117,2 (ss: 9,6) mmHg'ye, diyastolik kan basıncı ise 65,3 (ss:4,9) mmHg'den 61,9 (ss:9,9) mmHg'ye düşmüştür. Bu düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Çalışmada Hill-Bone puanı 15,01 (ss:2,8)'den 9,9 (ss:2,7)'ye düşmüş; MASES-SF puanı ise 46,08 (ss:3,03)'ten 48,7 (ss:2,6)'ye yükselmiştir. Ölçeklerdeki puan değişimleri ilaç uyumunun arttığını göstermekte olup istatistiksel olarak anlamlıdır. Sonuç olarak, hastalara gönderilen bilgilendirici SMS'lerin kan basıncı kontrolünü sağlayan önemli unsurlardan bir tanesi olabileceği düşünülmektedir ve antihipertansif tedaviye uyumu artırdığı belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Hypertension is one of the most common chronic diseases that can be prevented and treated. Its prevalence, potential to cause serious complications, and burden on healthcare systems globally make it a significant public health issue. Approximately 95% of hypertension cases are primary hypertension, while 5-10% are secondary hypertension with a correctable etiology. When hypertension is diagnosed, the underlying secondary causes must first be investigated. The main complications of the disease include stroke, heart failure, ischemic heart disease, and kidney failure. Patient noncompliance with antihypertensive treatment is one of the major problems encountered in controlling hypertension. The treatment compliance rate is estimated to be around 50%. Increased compliance ensures blood pressure control and contributes to preventing complications associated with hypertension. This study was conducted at the Yahyalı Delialiuşağı Family Health Center, family medicine unit no. 38.15.011. The study included 115 hypertensive patients aged 18-65 who had visited the unit in the last 6 months. At the beginning of the study, participants completed a questionnaire covering their sociodemographic characteristics and medication adherence scales, and their blood pressure was measured and recorded. Patients were divided into two groups: an intervention group (IG) and a control group (CG). The intervention group received a total of 15 informative text messages every 6 days for 3 months. The control group only received routine follow-up. At the end of the study, all participant's blood pressure values and medication adherence levels were reassessed. The Medication Adherence/Compliance Self-Efficacy Scale Short Form (MASES-SF), and the Hill-Bone Hypertension Treatment Adherence Scale were used as medication adherence scales. 46.7% of participants (n=56) were female, 53.3% (n=64) were male, and the mean age was 54.3 years (SD: 7.7). No significant differences were found between MG and KG in terms of sociodemographic and medical characteristics. The most commonly used antihypertensive drug was the combination of angiotensin-converting enzyme inhibitors (ACEIs) + diuretics at a rate of 26.1%, while the least commonly used combination was beta blockers + calcium channel blockers (CCBs) + diuretics at a rate of 0.9%. At the end of the study, systolic blood pressure in MG decreased from 122.7 (SD: 12.9) mmHg to 117.2 (SD: 9.6) mmHg, and diastolic blood pressure decreased from 65.3 (SD: 4.9) mmHg to 61.9 (SD: 9.9) mmHg. This decrease was found to be statistically significant. The Hill-Bone compliance score decreased from 15.01 (SD: 2.8) to 9.9 (SD: 2.7), while the MASES-SF score increased from 46.08 (SD: 3.03) to 48.7 (SD: 2.6). The changes in all scales indicate an increase in medication adherence and are statistically significant. In conclusion, the informative text messages sent to patients may be one of the important factors in blood pressure control and have been found to increase adherence to antihypertensive treatment.
Benzer Tezler
- Primer hipertansiyon hastalarında eşlerin tedavideki rolü ve uyum düzeyleri üzerine etkisi
The role of primary hypertension patients' wives in treatment and comliance levels
SÜMEYYA HAVVA KOKAÇYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiMustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN YENGİL
- Akıllı telefon uygulaması destekli hemşirelik bakım programının hipertansif hastaların hastalık öz yönetimine etkisi
The effect of smart phone application supported nursing care program on the self-management of hypertensive patients
ZEYNEP ARABACI
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR UYSAL TORAMAN
- Acil servise başvuran hipotansif hastalarda akıllı telefonlar ile ölçülen vital parametrelerin güvenilirliğinin arter kan gazı ve vital parametre monitörü ile karşılaştırılması
Comparison of the reliability of vital parameters which measured by smartphones with arterial blood gas and vital parameter monitor in hypotensive patients WHO admitted to the emergency department
ARMAN TOTUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL TAYFUR
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GENÇ YAVUZ
- Hipertansiyonlu hastalarda koruma motivasyon teorisine dayalı hemşirelik girişimlerinin ilaç uyumuna ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effects of nursing interventions based on protection motivation theory on medication adherence and healthy lifestyle behaviors in hypertensive patients: A randomized controlled trial
HANDAN ALTUNKAN
- Kronik periodontitisli ve hipertansif bireylerde serum ve tükürük kartonektin ve prokalsitonin düzeyleri
The levels of cartonectin and procalcitonin in serum and salivary samples of patients with chronic periodontitis and hypertension
ÖZLEM ŞAHİN ATA
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2016
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiPeriodontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CENK FATİH ÇANAKÇI