Kayseri'de aile hekimine başvuran erişkin hastaların son bir yıldaki başvuru sıklığı ve bununla ilişkili değişkenlerin değerlendirilmesi: Analitik çalışma
An analytical study of the frequency of adult patient visits to family physicians in Kayseri and related variables over the past year
- Tez No: 1008456
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, birinci basamak sağlık hizmetleri, subjektif sağlık şikayetleri, Family medicine, primary health care services, subjective health complaints
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Sağlık hizmetleri sunumunda temel örgütlenme modeli; birinci, ikinci ve üçüncü basamak olmak üzere üç düzeyden oluşmaktadır. Ülkelerin sağlık sistemlerinin ilk ve en temel basamağını birinci basamak sağlık hizmetleri (BBSH) oluşturmaktadır. BBSH'de bireylerin başvuru şikayetlerinin yaklaşık %90'ına çözüm üretilebildiği ifade edilmektedir. Aile hekimi; basamaklandırılmış sağlık sistemi içerisinde BBSH'de görev yapan ve tıbbi bakım arayan her bireye yaş, cinsiyet ve hastalık ayrımı gözetmeksizin kapsamlı, sürekli ve bütüncül sağlık hizmeti sunmaktan sorumlu hekimdir. Subjektif sağlık şikayetleri (SSŞ), bireyin belirli bir tanı ile ya da tanı olmaksızın deneyimlediği semptomları (baş ağrısı, karın ağrısı, kas-iskelet sistemi ağrıları, gastrointestinal ve psödonörolojik yakınmalar) ifade etmektedir. Çalışmamızda, Kayseri ilinde aile hekimine başvuran 18–65 yaş arası erişkin bireylerin son bir yıldaki başvuru sıklıkları ile sosyodemografik özellikleri ve Subjektif Sağlık Şikayetleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Elde edilen bulguların, birinci basamak sağlık hizmetlerinin etkinliğinin değerlendirilmesine ve sağlık başvuru davranışlarının anlaşılmasına katkı sağlaması, ayrıca bundan sonra yapılacak çalışmalarda bireylerin sağlık algısına yönelik girişimlerin planlanmasına zemin oluşturması hedeflenmiştir. Materyal ve Metot: Analitik nitelikteki çalışmamız, Kayseri İl Sağlık Müdürlüğü 02.06.2025 tarihli onayı ve Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Araştırma Etik Kurulu'ndan alınan 09.07.2025 tarihli ve 2025/362 sayılı onayı ile yürütülmüştür. Çalışmamızda yer alan 321 katılımcı Kayseri'de Melikgazi, Kocasinan ve Develi ilçelerinde belirlenmiş olan ASM'lerdeki aile hekimlerine başvuran ve çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 18-65 yaş aralığındaki erişkin bireyler arasından seçilmiştir. Çalışmanın yapılacağı ASM'lerdeki aile hekimlerinden çalışma için izin alınmış, Aile Hekimliği Bilgi Sistemi'nden son bir yıldaki başvuru sayıları öğrenilip not edilmiş ve araştırmacılar tarafından hazırlanan 36 sorudan oluşan sosyo-demografik anket ile 29 sorudan oluşan Subjektif Sağlık Şikayetleri Envanteri (SSŞE), gönüllü katılımcılara yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Çalışmada yer alan istatistiksel analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda aile hekimine son 1 yılda yapılan başvuru sayısı ortalama 7,4 olarak belirlenmiş olup, 2023 yılı ülke ortalamasının üzerindedir. İleri yaş, kadın, evli ve eğitim seviyesi daha düşük hastaların yıllık başvuru sayısının daha fazla olduğu görülmüştür (p<0,05). Bireylerin sağlık durumları ile ilgili algıları kötüleştikçe, AH'ye daha fazla başvuru yaptıkları belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcıların son 1 yıl içerisinde sağlık durumlarını iyileştirmek için yaptıkları uygulamaların oldukça kısıtlı olduğu saptanmış, sağlık durumlarını koruma ve iyileştirme konusunda sahip oldukları sorumluluk bilinci ve çabanın yetersiz olduğu gözlenmiştir. Son 1 yıl içerisinde yaşadıkları sağlık sorunlarının dağılımına bakıldığında katılımcıların %32,4'ü kas-iskelet sistemi, %19,0'ı solunum sistemi, %18,4'ü sinir sistemi, %15,3'ü sindirim sistemi ile ilgili sağlık sorunları yaşadıklarını belirtmiştir. Sağlık durumunu kötü olarak nitelendiren katılımcıların SSŞE puanları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Bireylerin sağlık algısı kötüleştikçe subjektif sağlık şikayetleri (SSŞ) ve AH'ye başvuru sayıları artmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The basic organisational model of health service delivery consists of three levels: primary, secondary, and tertiary care. Primary health care services (PHCS) constitute the first and most fundamental level of national health systems. It is reported that approximately 90% of patients' presenting complaints can be managed at the PHCS level. A family physician is a physician who works in PHCS within the tiered health system and is responsible for providing comprehensive, continuous, and holistic health care to all individuals seeking medical care; regardless of age, gender, or type of disease. Subjective health complaints (SHC) refer to symptoms experienced by individuals with or without a specific diagnosis; such as headache, abdominal pain, musculoskeletal pain, gastrointestinal and pseudoneurological complaints. This study aimed to evaluate the relationship between the frequency of visits over the past year and sociodemographic characteristics and Subjective Health Complaints among adults aged 18–65 years who applied to family physicians in Kayseri. It was aimed that the findings would contribute to the evaluation of the effectiveness of primary health care services and to the understanding of health care–seeking behaviors, and also provide a basis for planning interventions addressing individuals' health perceptions in future studies. Materials and Methods: This analytical study was conducted with the approval of the Kayseri Provincial Health Directorate and the Erciyes University Health Sciences Research Ethics Committee (dated 09.07.2025, approval number: 2025/362). The study included 321 adults aged 18–65 years who applied to family physicians at selected Family Health Centers (FHCs) in the districts of Melikgazi, Kocasinan, and Develi in Kayseri and voluntarily agreed to participate. Permission was obtained from the family physicians working at the participating FHCs. The number of visits during the past year was obtained from the Family Medicine Information System and recorded. A 36-item socio-demographic questionnaire prepared by the researchers and the 29-item Subjective Health Complaints Inventory (SHCI) were administered to the participants using face-to-face interview technique. In statistical analyses, the level of significance was accepted as p<0.05. Results: The mean number of visits to family physicians in the last year was 7.4, which was higher than the national average for 2023. Older age, female gender, being married, and lower educational level were significantly associated with a higher annual number of visits (p<0.05). As individuals' perceived health status worsened, the frequency of visits to family physicians increased significantly (p<0.05). It was found that the participants' practices aimed at improving their health in the last year were quite limited, and their sense of responsibility and effort to protect and improve their health were insufficient. Regarding the distribution of health problems experienced in the last year, 32.4% of participants reported musculoskeletal system problems, 19.0% respiratory system problems, 18.4% nervous system problems, and 15.3% digestive system problems. Participants who rated their health status as poor had significantly higher SHCI scores (p<0.05). Conclusion: As individuals' health perceptions worsen, both subjective health complaints (SHC) and the number of visits to family physicians increase.
Benzer Tezler
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-65 yaş bireylerin deri kanseri ve güneşten korunma ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes, and behaviors of individuals aged 18-65 regarding skin cancer and sun protection at the Family Medicine Outpatient Clinic
RUKİYE GÖÇMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNTER DİLSİZ
- Toplum içinde yaşayan yaşlılarda sosyal ve zihinsel performans etkinliklerinin mental durum ve psikolojik iyi oluş üzerine etkilerine yönelik bir müdahale çalışması
An intervention study on the effects of social and mental performance activities on mental status and psychological well-being in the elderly living in the community
BURAK YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF DENİZ ŞAFAK
- Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Pedodonti Anabilim Dalına başvuran hastalarda süt dişi travmalarının değerlendirilmesi
Evaluation of primary tooth trauma in patients applied to Erciyes University Faculty of Dentistry Department of Pediatric Dentistry
ESRA BULUT
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2021
Diş HekimliğiErciyes ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP ASLI ÖZKAYA
- Pamukkale Üniversitesi Honaz Organize Sanayi Bölgesi semt polikinliğine başvuran 20-70 yaş arası kadınların meme kanseri ve tarama yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes, and behavior of women between the ages of 20-70 years presenting to the outpatient clinics of Honaz District Organized Industrial Area,“ University of Pamukkale”should stay here Pamukkale on breast cancer and breast cancer screening methods
AYŞEGÜL AKBAŞ KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Aile HekimliğiPamukkale ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAMER EDİRNE
- 30-70 yaş arası bireylerin birinci basamak sağlık hizmetleri kullanımı ile kanser tarama testleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of information, attitudes and behaviors about cancer screening tests and use of primary health care of individuals between 30-70 years
GÜLŞAH ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA ÇELİK GÜZEL