Geri Dön

Yapay zekâ destekli kolluk uygulamalarında idarenin sorumluluğu

Responsibility of the administration in artificial intelligence supported law enforcement practices

PDF İndir

  1. Tez No: 1008523
  2. Yazar: AYTAÇ ÇETİNKAYA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MERVE AYŞEGÜL KULULAR İBRAHİM
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Hukuk, Law
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bilişim ve Teknoloji Hukuku Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Bilişim ve Teknoloji Hukuku Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

YZ teknolojisinin dünya üzerindeki etkisini artırmasından kolluk kuvvetleri de etkilenmiştir. Kolluk kuvvetleri biyometrik tanımlama, öngörücü polislik, otonom silahlar, sınır güvenliği ve adli işlem modülleri gibi YZ araçlarını kullanmaktadır. Bu modeller sayesinde olaylara hızlı müdahale edilmekte, zaman ve kaynak tasarrufuna gidilmektedir. Ancak YZ modellerinin kara kutu mantığıyla çalışması, algoritmik önyargıya sahip olması ve hatalı veri ile eğitilmesi temel hak ve özgürlükler üzerinde müdahale riski barındırmaktadır. Bu kaygılarla AB YZ Yasası'nda kolluk uygulamaları ağırlıklı olarak yüksek riskli kabul edilmiştir. Kolluk kuvvetleri tarafından bu modellerin kullanılması sonucu yaşama hakkı, adil yargılanma hakkı, özel hayatının gizliliği, kişisel verilerin korunması hakkı, kişi hürriyet ve güvenliği, haberleşme ve seyahat hakkı gibi kişilerin temel hak ve özgürlükleri ihlal edilebilecek ve kişiler zarara uğrayabileceklerdir. Kişilerin uğradıkları bu zararın tazmin sorumluluğu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Çalışma idarenin hukuki sorumluluğu ile sınırlıdır. Geçmişte kolluk kuvvetleri tarafından icra edilen faaliyetler sonucu kişilerin uğradığı zararın tazmini konusunda mahkemeler tarafından verilen kararlar analiz edilmiştir. Bu analiz sonucu YZ modellerinin kullanılması halinde verilebilecek zararlar geçmiş mahkeme kararlarıyla uyarlanarak değerlendirme yapılmıştır. İcra edilen faaliyet adli kolluk görevi kapsamında ise koruma tedbirleri nedeniyle tazminat müessesi devreye girerek adli yargı yerinde dava açılacaktır. İcra edilen faaliyet mülki, askeri ve diğer görevler kapsamında ise tam yargı davası idare mahkemelerine açılacaktır. Açılan bu davalarda idarenin YZ modellerini kullanırken alması gereken makul tedbirleri almaması sonucu zarar oluştuğu varsayımında zarar hizmet kusuru kapsamında tazmin edilecektir. Kolluk faaliyetlerinin riskli olması aynı zamanda YZ modellerinin de yüksek riskli kabul edilmesi sebebiyle idare alması gereken her türlü makul tedbiri almış olmasına rağmen zarar meydana geldiği varsayımında ise idare risk ilkesi kapsamında kusursuz sorumlu tutulabilecektir.

Özet (Çeviri)

Law enforcement agencies have also been affected by the growing global impact of AI technology. They utilize AI tools such as biometric identification, predictive policing, autonomous weapons, border security, and forensic processing modules. Thanks to these models, incidents are addressed quickly, resulting in savings in both time and resources. However, the fact that AI models operate on a black box principle, possess algorithmic bias, and are trained on flawed data poses a risk of interference with fundamental rights and freedoms. Due to these concerns, law enforcement applications have been largely classified as high-risk under the EU AI Act. The use of these models by law enforcement agencies may result in the violation of individuals' fundamental rights and freedoms such as the right to life, the right to a fair trial, the right to privacy, the right to the protection of personal data, the right to liberty and security of the person, and the rights to freedom of communication and movement and may cause harm to individuals. The liability for compensating individuals for such harm constitutes the objective of this study. This study is limited to the liability of the administration. Court decisions regarding compensation for damages suffered by individuals as a result of activities carried out by law enforcement agencies in the past have been analyzed. In this analysis, the potential harm that could result from the use of AI models was assessed in light of past court rulings. If the activity in question falls within the scope of judicial police duties, the compensation mechanism will be invoked due to the protective measures taken, and a lawsuit will be filed in the judicial courts. If the activity falls administrative function, military, or other duties, Action for Damageslawsuit will be filed in the administrative courts. In these lawsuits, if it is presumed that damage occurred because the service defect to take reasonable precautions while using AI models, the damage will be compensated under the doctrine of fault of the administration. However, if it is presumed that damage occurred despite the administration having taken all reasonable precautions due to the inherently risky nature of law enforcement activities and the fact that AI models are also considered high risk the administration may be held strict liability under the principle of risk.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    953955

    Değişen kamu düzeni, kamusal estetik ve Tokat ili örneği

    Changing public order, public aesthetics, and the case of Tokat province

    BARIŞ ALICI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kamu YönetimiTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET GÜVEN

  2. Tez No

    823388

    Yapay zekâ ve demokrasi

    Artificial intelligence and democracy

    AYŞE NUR YAZICILAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞULE ÖZSOY BOYUNSUZ

  3. Tez No

    813503

    Next-generation learning environment platform designed for professional education

    Mesleki eğitim için tasarlanmış yeni nesil öğrenme ortamı platformu

    MERT EFE SEVİM

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAntalya Bilim Üniversitesi

    Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ CEM BAŞARIR

  4. Tez No

    666630

    Önleyici kolluk faaliyetleri kapsamında sosyal medyada veri madenciliği: Suçları önlemek için Twitter Analytic'i kullanma

    Data mining in social media for preventive policing activities: Using Twitter Analytics for crime prevention

    EMRE CİHAN ATEŞ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolAnkara Üniversitesi

    Adli Bilimler Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. GAZİ ERKAN BOSTANCI

  5. Tez No

    1009677

    A mobile-based E-commerce platform enhanced with augmented reality and AI-powered virtual try-on technology

    Artırılmış gerçeklik ve yapay zekâ destekli sanal deneme teknolojisi ile geliştirilmiş mobil tabanlı bir e-ticaret platformu

    MUHAMMAD HAMZA

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolBeykoz Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    Assist. Prof. ÖZLEM FEYZA ERKAN

Geri Dön