Dünya sağlık örgütü önerileri doğrultusunda verilen intrapartum bakım modelinin kadınların saygılı annelik bakım algısına, doğum deneyimlerine ve travmatik doğum algısına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of an intrapartum care model provided in line with world health organization recommendations on women's perceptions of respectful maternity care, childbirth experiences, and perception of traumatic childbirth: A randomized controlled study
- Tez No: 1008594
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEYHAN ÇANKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ebelik, Midwifery
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ebelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) önerileri doğrultusunda uygulanan intrapartum bakım modelinin primipar kadınların saygılı annelik bakımı algısı, doğum deneyimi ve travmatik doğum algısı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Araştırma randomize kontrollü bir çalışma olarak yürütülmüştür. Veriler Aralık 2024- Temmuz 2025 tarihleri arasında araştırmacı tarafından toplanmıştır. Çalışma, Türkiye'nin Orta Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir ilin eğitim ve araştırma hastanesinin doğum ünitesine yatırılan toplam 130 primipar gebe (müdahale grubu n=65, kontrol grubu n=65) ile gerçekleştirilmiştir. Müdahale grubundaki gebelere servikal dilatasyonun 5 cm'ye ulaşmasından sonra DSÖ önerileri doğrultusunda intrapartum bakım modeli uygulanırken, kontrol grubuna hastanenin standart intrapartum bakımı verilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Doğum Eylemi İzlem Formu, Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği (KSABÖ), Doğum Deneyimi Ölçeği (DDÖ) ve Travmatik Doğum Algısı Ölçeği (TDAÖ) kullanılarak toplanmıştır. Doğum sonrası ilk dört saat içinde KSABÖ, DDÖ ve TDAÖ uygulanmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım gösteren değişkenler için bağımsız gruplar t-testi, normal dağılım göstermeyenler için Mann-Whitney U testi; kategorik değişkenler için ise Pearson ki-kare ve Fisher exact testleri kullanılmıştır. Müdahale grubundaki gebelerin yaş ortalaması 23,63±4,04, kontrol grubundaki gebelerin yaş ortalaması ise 23,86±3,85 olarak belirlenmiştir. Müdahale grubunun KSABÖ'nün konfor sağlama, katılımcı bakım alt boyutları ve toplam puanlarının kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Benzer şekilde, müdahale grubunun DDÖ'nün doğum süreci, profesyonel yardım/destek, algılanan güvenlik/anılar alt boyutları ve toplam puan ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0.001). Travmatik doğum algısı puan ortalaması ise müdahale grubunda (26,61±23,16), kontrol grubuna (64,46±24,63) kıyasla anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (p<0.001). Sonuç olarak, DSÖ önerileri doğrultusunda uygulanan intrapartum bakım modelinin primipar kadınların saygılı annelik bakımı algısını ve doğum deneyimini anlamlı düzeyde artırdığı, travmatik doğum algısını ise belirgin biçimde azalttığı görülmüştür. Bu model, kadın merkezli ve saygılı intrapartum bakım uygulamalarının doğumun psikolojik ve deneyimsel sonuçlarını iyileştirmede etkili olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to evaluate the effect of the intrapartum care model implemented in line with World Health Organization (WHO) recommendations on primiparous women's perception of respectful maternity care, childbirth experience, and perception of traumatic childbirth. The study was conducted as a randomized controlled trial. The data were collected by the researcher between December 2024 and July 2025. The study was carried out with a total of 130 primiparous pregnant women (intervention group n = 65, control group n = 65) who were admitted to the delivery unit of a training and research hospital in a province located in the Central Anatolia Region of Türkiye. While the intrapartum care model in line with WHO recommendations was applied to the pregnant women in the intervention group after cervical dilatation reached 5 cm, the standard intrapartum care of the hospital was provided to the control group. Data were collected using the Personal Information Form, Labor Follow-up Form, Women's Perception of Respectful Maternity Care Scale (WPRMC), Childbirth Experience Scale (BES), and Traumatic Childbirth Perception Scale (TBPS). The WPRMC, BES, and TBPS were administered within the first four hours postpartum. In the analysis of the data, the independent samples t-test was used for variables showing normal distribution, the Mann–Whitney U test was used for variables not showing normal distribution, and Pearson's chi-square and Fisher's exact tests were used for categorical variables. The mean age of the pregnant women in the intervention group was 23,63 ± 4,04 years, while the mean age of those in the control group was 23,86 ± 3,85 years. It was determined that the comfort provision and participatory care subscale scores and the total score of the WPRMC in the intervention group were significantly higher than those of the control group (p <0,001). Similarly, the mean scores of the birth process, professional help/support, perceived safety/memories subscales, and the total score of the BES were significantly higher in the intervention group compared to the control group (p <0,001). The mean score of traumatic birth perception was significantly lower in the intervention group (26,61 ± 23,16) compared to the control group (64,46 ± 24.63) (p < 0,001). In conclusion, the intrapartum care model implemented in line with WHO recommendations was found to significantly enhance primiparous women's perception of respectful maternity care and childbirth experience, while markedly reducin<0,001 perception of traumatic childbirth. This model demonstrates that woman-centered and respectful intrapartum care practices are effective in improving the psychological and experiential outcomes of childbirth.
Benzer Tezler
- Dünya sağlık örgütü önerileri doğrultusunda verilen intrapartum bakım modelinin doğum ağrısına, korkusuna, konforuna, süresine, oksitosin kullanımına ve ebelik bakım algısına etkisi: randomize kontrollü çalışma
The effect of the intrapartum care model given in line with world health organization recommendations on birth pain, fear, comfort, duration, oxytocin use and midwifery care perception: Randomized controlled study
KÜBRA MANGIR MELER
- 1. basamak sağlık hizmetleri için akılcı ilaç kullanımı ilkeleri doğrultusunda bireysel formüler oluşturma rehberi ve kaynak kitap
Guidance and resource book for personal formulary in the context of rational drug use for primary health care services
EMİRE AYŞE ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEN PALAOĞLU
- İntihar haberlerinin basılı medyada sunumunda etik sorunlar; Sabah ve Sözcü gazeteleri ideolojik intihar haberleri üzerine değerlendirme
Ethical issues in the presentation of suicide news in printed media: an assessment of Sabah and Sözcü newspapers on ideological suicide news
ERDAL ÇITAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İletişim BilimleriKarabük Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MUSTAFA İNCE
- Sürdürülebilir sağlık politikaları açısından sağlıkta eşitsizlik: Türkiye ve Nijerya üzerine karşılaştırmalı bir SWOT-MCDM analizi
Health inequality in terms of sustainable health policies: A comparative SWOT-MCDM analysis on Türkiye and Nigeria
FATİMAH AJİBİKE AKANBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDIN ŞENOL
- Doğum sonu mobil destek uygulamasının geliştirilmesi ve bu uygulamanın annelerin anksiyete ve depresyon semptomlarına etkisi: Ön test-son test randomize kontrollü çalışma
Development of postpartum mobile support application and its effect on mothers' anxiety and depression symptoms: Pretest-posttest randomized controlled study
VESİLE KOÇAK
Doktora
Türkçe
2020
HemşirelikNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL EGE