İstanbul'da sıcaklık artışının suç davranışları üzerindeki etkisi: Nörobilimsel ve davranışsal perspektiften bir nedensellik analizi
The effect of rising temperatures in Istanbul on criminal behavior: A causality analysis from a neuroscience and behavioral perspective
- Tez No: 1008768
- Danışmanlar: PROF. DR. SULTAN TARLACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Nedensellik, Nörobilim, Suç, Sıcaklık, Causality, Neuroscience, Crime, Temperature
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Nörobilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Nörobilim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, İstanbul ilinde sıcaklık artışlarının suç davranışları üzerindeki etkisini nörobilimsel ve davranışsal perspektifler çerçevesinde nedensellik analizi yoluyla incelemektir. Çalışma, nicel araştırma yöntemleri kapsamında zaman serisi analizine dayalı betimsel ve açıklayıcı bir araştırma deseniyle tasarlanmıştır. Araştırmada kullanılan suç verileri, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan“Suçun işlendiği ile göre ceza infaz kurumuna giren hükümlüler”başlıklı resmi istatistiklerden; sıcaklık verileri ise T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) tarafından sağlanan ölçümlerden elde edilmiştir. Analiz sonuçları, ortalama sıcaklık ile suç oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve tek yönlü bir zamansal ilişki bulunduğunu göstermektedir. Granger nedensellik analizi bulgularına göre sıcaklık değişkeni, suç oranlarındaki yıllık artışı özellikle bir yıllık gecikme ile anlamlı biçimde yordamakta; buna karşın suç oranları sıcaklık değişkenini öngörmemektedir. Bu durum, sıcaklığın suç davranışları üzerinde belirleyici ve gecikmeli bir etki mekanizmasına sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, sıcak hava koşullarında artan sosyal etkileşim ve kamusal alan kullanımının suç fırsatlarını çoğaltabileceğini; ayrıca yüksek sıcaklıkların bireylerde fizyolojik uyarılmayı ve saldırganlık eğilimini artırarak suça yönelik davranışsal riskleri yükseltebileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, çevresel ve iklimsel faktörlerin suç oranlarını etkileyen önemli bir risk değişkeni olduğu ve iklim değişikliğinin toplumsal güvenlik üzerinde dolaylı fakat anlamlı sonuçlar doğurabileceği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the effect of temperature increases on criminal behavior in Istanbul from a neuroscientific and behavioral perspective through causality analysis. The study was designed as a descriptive and explanatory research design based on time series analysis within the scope of quantitative research methods. The crime data used in the study were obtained from official statistics published by the Turkish Statistical Institute (TÜİK) under the title“Convicts entering penal institutions according to the crime committed”; temperature data were obtained from measurements provided by the General Directorate of Meteorology (MGM) of the Ministry of Environment, Urbanization, and Climate Change of the Republic of Turkey. The analysis results show a statistically significant and unidirectional temporal relationship between average temperature and crime rates. According to the findings of the Granger causality analysis, the temperature variable significantly predicts the annual increase in crime rates, particularly with a one-year lag; conversely, crime rates do not predict the temperature variable. This reveals that temperature has a decisive and delayed effect on criminal behavior. The findings suggest that increased social interaction and use of public spaces in hot weather conditions may increase opportunities for crime; furthermore, high temperatures may increase physiological arousal and aggression tendencies in individuals, thereby raising behavioral risks for crime. Consequently, environmental and climatic factors are considered to be an important risk variable affecting crime rates, and climate change may have indirect but meaningful consequences on social security.
Benzer Tezler
- Kalsit dolgulu polipropilenin yorulma davranışının incelenmesi
Investigation on the fatigue behaviour of calcite filled polypropylene
SALİH ERDEM KÜLTÜRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BARLAS ERYÜREK
- İstanbul iklim şartlarında meteorolojik parametrelerin pv (fotovoltaik pil) elektrik üretimi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
The effect of meteorological parameters on photovoltaics (pv) under climatic conditions of Istanbul
BİHTER YERLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DURAN ŞAHİN
- Evaluation of thermal, rheological, and dynamic mechanical properties of CNT reinforced PEI and PEEK composites: A comparative study
KNT takviyeli PEI ve PEEK kompozitlerinin termal, reolojik ve dinamik-mekanik özelliklerinin karşılaştırılması
FULDEN KAYGINOK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA CEBECİ
- Floresans teknik kullanılarak farklı polimer sistemlerde ağ yapı oluşum sürecinin incelenmesi
Studying on network formation in various polymeric systems by using fluorescence technique
DEMET KAYA
Doktora
Türkçe
2004
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiFizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER PEKCAN
- Fabrication and characterization of nickel oxide functionalized graphene oxide-polyacrylamide nanocomposites
Nikel oksit ile fonksiyonelleşmiş grafen oksit-poliakrilamid nanokompozitin üretimi ve karakteristik özelliklerinin incelenmesi
CUMHUR YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiNanobilim ve Nanomühendislik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİGEN KADIRGAN