Beliren yetişkinlerde algılanan anne-baba tutumları ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin öz şefkat ile ilişkisi
The relationship of perceived parental attitudes and psychological resilience with self-compassion in emerging adulthood
- Tez No: 1008910
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Rumeli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de yaşayan beliren yetişkinlerde (18–29 yaş) öz şefkat düzeyi ile algılanan anne-baba tutumları ve algılanan anne-baba psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin öz şefkati yordama durumunu cinsiyet değişkeni temelinde değerlendirmektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu Türkiye'de yaşayan 507 beliren yetişkin oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında veri toplamak amacıyla anket yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada dört veri toplama aracı kullanılmıştır: Katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemek amacıyla Kişisel Bilgi Formu, öz şefkat düzeylerini ölçmek için Öz Şefkat Ölçeği, algılanan anne-baba tutumlarını alt boyutlarıyla değerlendirmek amacıyla Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği–Ergen Formu (LAABÖ-EF) ve algılanan anne-baba psikolojik sağlamlık düzeylerini belirlemek amacıyla Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklemler için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), post-hoc testler ve hiyerarşik çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Korelasyon analizleri, öz şefkatin algılanan anne-baba psikolojik sağlamlık düzeyleri ile pozitif yönde; algılanan anne-baba psikolojik kontrol alt boyutları ile negatif yönde; algılanan anne-baba duyarlılığı ile algılanan anne-baba davranışsal denetim alt boyutları ile ise pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Hiyerarşik regresyon analizleri, anne-baba değişkenlerinin öz şefkat üzerindeki yordayıcı etkilerinin cinsiyete göre farklılaştığını ortaya koymuştur. Kadın beliren yetişkinlerde algılanan anne psikolojik kontrolü öz şefkati negatif yönde, algılanan anne psikolojik sağlamlık düzeyi ise pozitif yönde anlamlı biçimde yordarken; baba değişkenleri bu grup için anlamlı bir yordayıcı olarak belirlenmemiştir. Erkek beliren yetişkinlerde ise algılanan baba duyarlılığı öz şefkati pozitif yönde, algılanan baba psikolojik kontrolü ise negatif yönde anlamlı biçimde yordayan değişkenler olarak saptanmıştır. Demografik değişkenlere ilişkin karşılaştırma analizleri, cinsiyet, gelir düzeyi, aile yapısı, anne-baba eğitim düzeyi ile anne-baba çalışma durumunun bazı anne-baba tutumları ile algılanan anne-baba psikolojik sağlamlık düzeyleri açısından anlamlı farklılıklar yarattığını göstermiştir. Buna karşın yaş, kardeş sayısı ve kardeş sırası, anne-baba yaşı değişkenleri açısından karşılaştırma yapmaya elverişli bir yapı oluşmamıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationships between self-compassion, perceived parental attitudes, and perceived parental psychological resilience levels among emerging adults (aged 18–29) living in Türkiye, and to evaluate the predictive roles of these variables on self-compassion based on gender. The study was conducted using a relational survey model within the framework of quantitative research methods. The sample consisted of 507 emerging adults residing in Türkiye. Data were collected using a Personal Information Form, the Self-Compassion Scale, the Leuven Perceived Parenting Scale–Adolescent Form (LPPS-AF), and the Brief Psychological Resilience Scale. The data were analyzed using descriptive statistics, Pearson correlation analysis, independent samples t-test, one-way ANOVA, post-hoc tests, and hierarchical multiple linear regression analyses. The findings indicated that self-compassion was positively associated with perceived parental psychological resilience, sensitivity, and behavioral control, and negatively associated with perceived parental psychological control. Hierarchical regression analyses revealed gender differences in predictive patterns. Among female emerging adults, perceived maternal psychological control negatively predicted self-compassion, while perceived maternal psychological resilience positively predicted it. Among male emerging adults, perceived paternal sensitivity positively predicted self-compassion, whereas perceived paternal psychological control negatively predicted it. Comparative analyses showed that certain demographic variables, including gender, income level, family structure, parental education level, and parental employment status, were associated with differences in some parental variables. However, age and sibling-related variables did not yield meaningful comparisons.
Benzer Tezler
- Investigation of parental attitudes, need for social approval and self-esteem in emerging adults
Beliren yetişkinlerde ebeveyn tutumları, sosyal onay ihtiyacı ve benlik saygısının incelenmesi
RÜVEYDA İNCEGÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA GÜLOĞLU
- The effect of perceived parenting attitudes on a group of emerging adults' body image and self-esteem
Beliren yetişkinlikte algılanan ebeveyn tutumlarının beden algısı ve benlik saygısına etkisi
GÖKÇE SERTBAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. RAZİYE BİLGE UZUN
- Beliren yetişkinlik döneminde algılanan ebeveynlik tutumları ile kimlik statüleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relation between perceived parental attitudes and identity statuses in emerging adulthood period
MERVE GÜRCAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
PsikolojiUfuk ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RAHŞAN BALAMİR BEKTAŞ
- Beliren yetişkinlikte önem arayışı mükemmeliyetçilik kişilik anne baba tutumları arasındaki ilişkiler
Relationships between quest for significance, perfectionism, personality and parental attitudes in emerging adults
SELVİ ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiAksaray ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ERTUĞRUL UÇAR
- Bireyleşme sürecinde algılanan ebeveyn tutumları ile duygu düzenleme becerileri ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between perceived parent attitudes, emotion regulation skills and levels of loneness in the individualization process
YUSUF SARPKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLÇİN KARADENİZ