Okul öncesi dönemindeki çocukların dijital içeriklere maruz kalma durumları ile görsel algı düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool children's exposure to digital content and visual perception levels in terms of various variables
- Tez No: 1008911
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SENA SENGİR AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada okul öncesi dönemindeki çocukların dijital içeriklere maruz kalma durumları ile görsel algı düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2025-2026 yıllarında Samsun ilinde, anaokuluna devam etmekte olan çocuklar oluşturmaktadır. Bu bağlamda Samsun İl Milli Eğitim Bakanlığı tarafından basit seçkisiz yöntemle belirlenen 7 anaokulu seçilmiştir. Çalışmanın örneklem grubunu ise 4-6 yaş aralığında bulunan 103 kız (51,5) ve 97 (48,5) erkek olmak üzere toplam 200 anaokulu öğrencisi oluşturmaktadır. Bu araştırma iki bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın birinci bölümü literatürde yer alan nitel araştırma verileri oluşmaktadır. Veriler tez, kitap, makale gibi kaynaklardan elde edilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünü ise nicel veriler oluşturmaktadır. Bu araştırmada ölçülmek istenen görsel algı düzeyi için Abdullah Kalkan tarafından geliştirilen 'Görsel Algı Ölçeği' uygulanmıştır. Araştırmada ölçülmek istenen değişkenlerin verileri için ise tarafımızdan anket oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular ve bulgular arasındaki ilişki SPSS programına aktarılarak çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda ise çocukların %35,5'i çok iyi görsel algı puanına sahipken %31'i 'düşük' ya da 'şiddetli görsel algı problemi' kategorisinde yer almaktadır. Bu veriler çocukların önemli bir kısmının görsel algı gelişimi açısından desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Araştırma sonucunda çocukların %88,5'lik kısmı günde 3 saatten daha az dijital içeriklere maruz kalmaktadır. Her 20 çocuktan 1'inin 5 saat ve üzeri dijital kullanımının olması ekran karşısında geçirilen süre açısından risk teşkil etmektedir ve ebeveynler tarafından gerekli önemler alınmalıdır. Çocukların oyuncak tercihleri ve görsel algı gelişimi ilişkisinde anlamlılık görülmüştür. Minyatür oyun setleri ve oyuncak tabletle oynayan çocukların daha yüksek puanlara sahip olması, ince motor becerileri ve mekansal algıyı destekleyen oyuncak yapısının görsel algı gelişimini olumlu etkilediği yönündedir. Çocuklar bu süreçte eğitici ve geliştirici oyuncaklarla desteklenmelidir. Bu araştırmada çocukların en yaygın maruz kaldığı içeriğin 'çizgi filmler' olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Dijital içeriklere maruz kalma sebebi en yaygın olarak %61'5 oranla çocukların 'boş vakitlerini değerlendirmek' için olduğu görülmektedir. Ayrıca dijital içeriklere 1 saat ve daha az süreyle maruz kalan çocukların görsel algı düzeyi en yüksek seviyede olduğu saptanmıştır. Bu araştırmanın okul öncesi dönemindeki çocukların görsel algı gelişimini etkileyen değişkenler incelendiğinde ise; 4 yaş grubu en düşük görsel algı düzeyine sahipken 6 yaş grubu en yüksek görsel algı düzeyine düzeyine sahiptir. Bu bulgu görsel algı gelişiminin çocuğun yaşı ilerledikçe artış gösterdiğini desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
This study explored the differences between preschool children's digital content, their exposure patterns, and visual perception across various variables. The study population consisted of children attending kindergarten in Samsun province between 2025 and 2026. Seven kindergartens, registered by the Samsun Provincial Ministry of National Education, were selected through a simple random selection process. The study population consisted of a total of 200 kindergarten students, 103 (51.5%) girls and 97 (48.5%) boys, aged 4-6. This study consisted of two parts. The first part of the study consisted of qualitative research data from the literature. Data were obtained from sources such as theses, books, and articles. The second part of the study comprised quantitative data. In this study, the“Visual Perception Scale,”developed by Abdullah Kalkan, was used to measure the level of visual perception. We also developed a questionnaire to collect data for the variables to be measured in the study. The findings and the relationship between them were analyzed using SPSS. The findings indicate that 35.5% of the children had excellent visual perception scores, while 31% were classified as having“low”or“severe visual perception problems.”This data suggests that a significant portion of children need support in developing visual perception. The study found that 88.5% of children are exposed to less than three hours of digital content per day. The fact that one in every 20 children spends five hours or more on digital content constitutes a risk in terms of screen time, and parents should take the necessary precautions. A significant relationship was observed between children's toy preferences and visual perception development. The higher scores of children who played with miniature play sets and toy tablets suggest that toy structures that support fine motor skills and spatial perception positively impact visual perception development. Children should be supported in this process with educational and developmental toys. This study found that the most common content children were exposed to was“cartoons.”The most common reason for exposure to digital content, at 61.5%, was“to spend their free time.”Additionally, it was determined that children exposed to digital content for 1 hour or less had the highest visual perception level. When this study examined the variables that influence the visual perception development of preschool children, the 4-year-old group had the lowest visual perception level, while the 6-year-old group had the highest. This finding supports the fact that visual perception development increases with age.
Benzer Tezler
- Erken çocukluk dönemindeki çocukların zeka düzeyleri ve sosyal becerileri ile ailelerin ebeveynlik ve dijital ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between intelligence levels and social skills of early childhood children and parenting and digital parenting attitudes of families
KÜBRA KUZU JAFARI
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANDAN ASUDE BAŞAL
- İnteraktif öğrenme ortamında etkileşimli kitap okuma yönteminin okul öncesi dönem çocuklarında problem çözme becerisine etkisi
The effect of interactive book reading method in an interactive learning environment on problem-solving skills in preschool children
GÜLCİHAN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAksaray ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS GÜNİNDİ
- Ebeveynlerin sosyal medya paylaşımlarının çocuk haklarına dair sözleşme kapsamında“Sharenting”açısından incelenmesi
Examination of parents' social media sharing within the context of“sharenting”within the convention on the rights of the children
ÖZGE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜGE ŞEN
- Okul öncesi dönemde dijital kitap ve basılı kitap kullanımının çocukların erken okuryazarlık becerileri üzerindeki etkileri
The effects of digital and printed book use on early literacy skills in preschool children
NAZLI UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBahçeşehir ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL LİMAN KABAN
- Dijital hareketli çocuk kitaplarının okul öncesi dönem çocuklarının görsel algılarının gelişimine etkisi
The effect of digital animated picturebooks on the development of visual perception in preschool children
GÖKÇEN ÇELİK ÖZBAHÇE
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMAY ÇOKLUK BÖKEOĞLU
PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN