Kırsal kalkınmada mekânsal farklılaşma: Bolu ve Siirt illerinde kırsal kalkınma desteklerinin algısal farklılaşması
Spatial differentiation in rural development: Perceptual differences in rural development support in Bolu and Siirt provinces
- Tez No: 1008914
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH ALTUĞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Bolu ve Siirt illeri örneğinde kırsal kalkınma desteklerinin algılanışındaki farklılaşmaları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bunun için hem birincil hem de ikincil verilerden yararlanılmıştır. İlk olarak kırsal kalkınma kavramına yönelik literatür taraması yapılmış ve kırsal kalkınma seviyesini ölçmede yaygın olarak kullanılan göstergeler derlenmiştir. Derlenen göstergelerden yola çıkarak Türkiye'ye özgü kırsal kalkınma indeksi oluşturulmuştur. 2008-2022 yıllarına ait göstergelerden oluşturulan bu indeks sonucuna göre; Türkiye'nin genel kırsal kalkınma indeks puanı ortalaması 106'dır. 36 il bu ortalamanın üzerinde 43 il ise bu ortalamanın altında bir değere sahiptir. Siirt ili 164 indeks puanı ile kırsal kalkınmada en iyi, Bolu ise 40 indeks puanı ile en zayıf kırsal kalkınma performansı gösteren ildir. İkinci olarak, en düşük ve en yüksek kırsal kalkınma indeksi değerine sahip bu illerde çiftçilerin kırsal kalkınma desteklerine karşı ilgi, algı ve tutumlarını saptamak amacıyla saha çalışması yapılmıştır. Anket aracılığı ile toplanan veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Faktör analizi ile faktör boyutları oluşturulmuş, daha sonra bu boyutlar Mann-Whitney U testine tabi tutulmuştur. Böylece her iki ilde yaşayan çiftçilerin kırsal kalkınmaya yönelik öncelikleri ve kırsal kalkınma desteklerine yönelik algılarındaki farklılıklar karşılaştırmak suretiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, Bolu ve Siirt illeri arasında kırsal kalkınma desteklerinin algılanışı açısından anlamlı mekânsal farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Kırsal kalkınma indeksi sonucuna göre en iyi performans gösteren Siirt ilinde katılımcılar kırsal kalkınma desteklerini daha olumlu bulmuş, özellikle altyapı yatırımları, alternatif gelir kaynakları ve tarımsal desteklerin kırsal kalkınmaya daha yüksek düzeyde önem atfettiği saptanmıştır. Bolu'da ise bu durumun tersi sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca desteklere erişim, kurumsal yapılar gibi diğer bileşenlerde de iller arası farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Çalışma, kırsal kalkınma desteklerinin etkisini ve verimliliğini artırabilmek için, yerel farklılıkları dikkate alan ve yerel katılımcılığı esas alan politika yapımının önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to identify differences in the perception of rural development support in the provinces of Bolu and Siirt. Both primary and secondary data were used for this purpose. First, a literature review on the concept of rural development was conducted, and commonly used indicators for measuring rural development levels were compiled. Based on these indicators, a rural development index specific to Turkey was created. According to the results of this index, which was created using indicators from 2008-2022, the average rural development index score for Turkey is 106. 36 provinces have a score above this average, while 43 provinces have a score below it. Siirt province, with an index score of 164, shows the best rural development performance, while Bolu, with an index score of 40, shows the weakest performance. Secondly, a field study was conducted in the provinces with the lowest and highest rural development index values to determine the interest, perceptions, and attitudes of farmers towards rural development support. Data collected through surveys were analyzed using the SPSS program. Factor dimensions were created using factor analysis, and then these dimensions were subjected to the Mann-Whitney U test. In this way, the differences in the priorities of farmers living in both provinces regarding rural development and their perceptions of rural development support were analyzed by comparing them. According to the analysis results, significant spatial differences were found between Bolu and Siirt provinces in terms of the perception of rural development support. In Siirt, which showed the best performance according to the rural development index, participants perceived rural development support more positively, particularly attaching a higher level of importance to infrastructure investments, alternative income sources, and agricultural support. The opposite results were obtained in Bolu. Furthermore, inter-provincial differences were also found in other components such as access to support and institutional structures. The study reveals that policy-making that considers local differences and prioritizes local participation is crucial for increasing the impact and efficiency of rural development support.
Benzer Tezler
- Monetary and multidimensional poverty analysis for the period 2003-2022 in Türkiye
Türkiye'de 2003-2022 dönemi için parasal ve çok boyutlu yoksulluk analizi
MUHAMMET EMRE BİLGİÇ
Doktora
İngilizce
2025
Ekonomiİstanbul Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. QUENTİN XAVİER MARİN STOEFFLER
- Türkiye'de yaşanan göç olgusunun kentleşme üzerindeki yansımaları (sosyo - ekonomik yaklaşım)
In Turkey migration reflections of urbanization (socio ? economic approach)
EMİNE KEF
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kamu YönetimiGaziosmanpaşa ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. FATİH YÜKSEL
YRD. DOÇ. DR. FİKRET MAZI
- Planlamada BİT destekli yenilikçi çözümlerin kırsal alana entegrasyonu: Vodafone akıllı köy örneği
Integration of ICT supported innovative solutions to rural area in planning: The case of Vodafone smart village
RUKİYE GİZEM ÖZTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU HALİDE ÖZÜDURU
PROF. DR. HATİCE SELMA ÇELİKYAY
- Kırsal yaşam kalitesinin arttırılmasında akıllı yerleşmelere yönelik yaklaşım önerisi: İstanbul ili Çatalca ilçesi örneği
An approach proposal for improving rural quality of life through smart settlements: the case of catalca district of İstanbul province
GÜNEŞ YÖRÜTEN ALTUN
Doktora
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL CENK HAMAMCIOĞLU