Evde bakım aylığı alan bakım verenin engelli bakımına ayırdığı zamanı belirleyen faktörlerin analizi
Analysis of the factors determining the time allocated to the care of a person with disabilities by caregivers receiving the home care allowance
- Tez No: 1008915
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, evde bakım aylığı alan bakım verenin engelli bakımına ayırdığı zamana etki edebileceği düşünülen; engelli bireyin engel tür ve derecesi, engellinin kişisel özellikleri, hane üyeleri ve çevredeki kişilerin engelli bakımına olan desteği, kamu ve özel sektörden alınan hizmet gibi faktörler analiz edilmiştir. Çalışma, nitel ve nicel yöntemin birlikte kullanıldığı karma yöntemle tasarlanmıştır. Her iki yöntem için de hazırlanan formlar Ankara'nın Altındağ, Keçiören ve Pursaklar ilçelerinde uygulanmıştır. İlk olarak, nitel araştırma yöntemiyle sürece başlanmıştır. Derinlemesine görüşme formu 12 bakım verene uygulanmış ve MAXQDA programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda dört tema oluşturulmuştur. Temalar, bakım verenin; engelli bakım deneyimi, engelli bakımında ihtiyaç ve talepleri, engelli bakımı sürecinde yaşadığı sorunlarla baş etme stratejileri ve yaşadıkları sorunlar şeklindedir. Elde edilen nitel bulgular sonucunda nicel yönteme geçilmiş ve 176 kişinin anket formu SPSS v25.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Pearson ki-kare testi sonucunda, ortopedik ve zihinsel engele sahip olan bireylerin bakımına ayırılan zaman ile engel grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Farka en çok katkı sağlayan hücre ise 14 saat ve üzeri bakım kategorisidir. Kruskal-Wallis testiyle bakım verenin hareket edebilirliğine ilişkin sorulardan alınan toplam puan ve engellinin bakımına ayırılan zaman arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 14 saat ve üzeri bakım verenlerin daha düşük bakım süresine sahip gruplara kıyasla arkadaş/akraba/komşuyla ev dışında bir araya gelme, boş zaman aktivitelerine katılma, tatile gitme, günün istenilen saatinde dışarı çıkma konularında kısıtlandıkları saptanmıştır. Sıralı Lojistik Regresyon analiziyle de bakım süresinin; bakım ihtiyacının düzeyi, engel türü, bakım verenin kurumsal destek hizmetlerine erişimi ve yakın çevresinden gördüğü destek, bakım verenin çalışma hayatına dahil olamaması ve boş zaman oluşturamamasıyla ilişkili olduğu saptanmıştır. Araştırma bulguları, engelli bakımına ayrılan sürenin zamana etkisiyle beraber; bakımın sosyal, ekonomik ve yapısal sonuçlarının da olduğunu gösteren çok katmanlı yönlerinin olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, factors that are thought to affect the amount of time allocated to the care of a person with a disability by a caregiver receiving a home care allowance were analyzed. These factors include the type and severity of the disability, the personal characteristics of the individual with a disability, the support provided by household members and people in the surrounding environment, and the services received from the public and private sectors. The study was designed using a mixed-method approach in which qualitative and quantitative methods were employed together. The instruments prepared for both methods were administered in the Altındağ, Keçiören, and Pursaklar districts of Ankara. First, the qualitative research phase was conducted. An in-depth interview form was applied to 12 caregivers and analyzed using the MAXQDA software. As a result of the analysis, four themes were identified. These themes were: the caregiver's experience of disability care; their needs and demands in the caregiving process; the coping strategies they developed in dealing with challenges during the caregiving process; and the problems they experienced. Based on the qualitative findings, the study proceeded to the quantitative phase. Survey data collected from 176 participants were analyzed using SPSS v25.0. The results of the Pearson chi-square test indicated a statistically significant relationship between the type of disability—particularly orthopedic and intellectual disabilities—and the amount of time allocated to care. The cell contributing most to the difference was the category of 14 hours or more of care per day. The Kruskal-Wallis test revealed a statistically significant relationship between the total score obtained from questions regarding the caregiver's mobility and the time allocated to care. It was found that caregivers providing 14 hours or more of care were more restricted, compared to those providing fewer hours, in terms of meeting with friends/relatives/neighbors outside the home, participating in leisure activities, going on vacation, and leaving the house at a desired time of day. Ordinal Logistic Regression analysis further demonstrated that caregiving duration was associated with the level of care need, the type of disability, access to institutional support services, support received from close social networks, the caregiver's inability to participate in working life, and the inability to create leisure time.
Benzer Tezler
- Aile ve çevre özellikleri açısından Gaziantep sokak çocukları
The Characteristics of the family and the neigbourhood of the street children of Gaziantep
HÜSEYİN GÖVERCİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİYE MAVİLİ AKTAŞ
- Dub techno as orphic experience: Auditory aesthetics, spatiality, and sound
Dub techno müziğin orfik deneyim olarak irdelenmesi: Sessel estetik, mekânsallık ve sound
BAHADIRHAN KOÇER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. OZAN BAYSAL
- Evde bakım ücreti alan bireylerde bakım yükünün değerlendirilmesi: Ümraniye örneği
Correction of the burden of care for individuals receiving home care fees: Umraniye example
MEHMET YENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHAKİM BEKİ
- Evde bakım aylığı uygulamasını okumak: Hürriyet ve Sabah gazetesi örnekleri
Reading the home care fee implementation: Hürriyet and Sabah newspaper case studies
SABAHAT GEDİKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEM ERGUN
- A cash-for-care scheme targeting children with disabilities in Turkey: Parent/caregiver perspectives
Türkiye'de engelli çocuklara yönelik evde bakım aylığı politikası: Bakım veren ebeveynlerin yaklaşımı
NAZLI AVŞAROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Sosyal HizmetBoğaziçi ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN YILMAZ